Ludo Van de Velde


Adres

San Salvador - El Salvador
Adres: VAN DE VELDE Ludo, Residencial Colinas de San Francisco, Pasaje 5-B, Casa # 19, SAN SALVADOR, El Salvador
e-mail: lvdv@navegante.com.sv

Leven en werk

Geboren te Lier in december 1949, opgegroeid in Oelegem, deed hij zijn middelbare studies in Hoogstraten. Hij studeerde theologie en pastoraat aan het TPC te Antwerpen. Tijdens zijn studiejaren was hij actief in de scoutsgroep in Oelegem. Aan de KUL behaalde hij het licenciaatsdiploma in Toegepaste Theologie.
In februari 1977 vertrok hij voor een pastorale stage van 10 maanden bij een plattelandsbevolking in het oosten van Guatemala (Jocotán) en nadien 8 maanden in de volkswijken (San Ramón) ten noorden van de hoofdstad San Salvador in El Salvador. Terug in België maakte hij zijn thesis aan de KUL. Ondertussen was het duidelijk geworden dat de dramatische geschiedenis van het Salvadoraanse volk zijn verdere werkterrein zou worden. In juli 1979 (net na de overwinning van de Sandinistische Revolutie in Nicaragua) vertrok Ludo voor de tweede keer naar El Salvador, verder op weg met de basisgemeenschappen in de streek van San Ramón. Het was een periode van heel veel repressie: selectieve moorden en verdwijningen, er werd geschoten op mensen in betogingen, uitdrukking van het volksprotest, het werd 'gevaarlijk' ergens met mensen samen te komen.
In maart ’80 werd Mgr. Romero vermoord. Tegen eind december was het niet meer mogelijk om nog in El Salvador te blijven en daar te werken. Verplicht terug in België gaf Ludo op vele plaatsen getuigenis over het lijden, de strijd en de hoop van het Salvadoraanse volk. In juni ’81 kon hij dan terug vertrekken, maar naar Nicaragua, waar de Sandinistische Revolutie nieuwe wegen mogelijk maakte. In de noordelijke stad Estelí werkte Ludo mee aan de begeleiding van Salvadoraanse vluchtelingen (meestal moeders en kinderen). De ervaring van de basisgroepen in El Salvador gaf ook voldoende aanzetten voor het opzetten van die participatieve kerkvorm in de marginale randwijken van de stad Estelí. Geïnspireerd door de revolutie en de dynamiek van basisgroepen, werkte Ludo, als coöperant van Oxfam België, ook mee aan het opzetten van enkele coöperatieven. In 1987 kon hij deelnemen aan een heel intensieve vormingscursus van drie maanden in Panamá. In de regionale organisatie van de artisanale industrie werd Ludo verantwoordelijke voor de coöperatieve vorming.
Na reeds enige tijd uitgekeken te hebben naar mogelijkheden om terug te keren naar El Salvador, werd het dan toch mogelijk vanaf juni ’91. Deze keer op vraag van CONFRAS, de Confederatie van Federaties van de Salvadoraanse Landhervorming, kon Ludo als coöperant van de Belgische uitzendorganisatie VOLENS ingezet worden voor het uitbouwen van het vormingsdepartement van de Confederatie. Zijn verantwoordelijkheid was het opzetten van vormingscursussen met opvoedingscomités en leiders van de 8 federaties, promotoren, leiders van landbouwcoöperatieven. Begin ’92 eindigde de oorlog, maar vrede (vrucht van gerechtigheid), is nog ver te zoeken. De vorming van boerenleiders was een sterke uitdaging om mee te werken aan de wederopbouw van het land. Toen Ludo in Confras afscheid nam waren er heel wat jonge boerenleiders mee ingeschakeld in het bestuur van federaties en confederaties, mensen die op verschillende momenten deelgenomen hebben aan de coöperatieve vormingsprocessen.
Van 1998 tot einde 2010 werkte Ludo als regionale coördinator van Volens in Centraal Amerika (Nicaragua, Honduras, El Salvador, Guatemala), waar Volens met een belangrijk aantal coöperanten mee werkte in de ontwikkelingsdynamiek van de verschillende landen. Hij woont met zijn Salvadoraanse echtgenote Tere en hun dochters Elisa en Lupita aan de rand van San Salvador, maar zijn werkterrein was in die periode de 5 landen: begeleiding en opvolging van de Volenscoöperanten, hun lokale organisaties, hun concrete projecten; contacten met nieuwe organisaties; vormingsactiviteiten opzetten met de coöperanten en afgevaardigden van hun lokale organisaties, coördinatie van de regionale equipe, communicatie met Volens Brussel, … Einde 2010 sloot Volens de samenwerking in Centraal Amerika af en einde 2011 was er geen alternatief dan over te gaan tot de ontbinding van de ngo Volens zelf.

Sinds begin 2012 is Ludo officieel 'op pensioen'. Dat wil zeggen opnieuw tijd beschikbaar om basiswerk te kunnen doen. Samen met zijn vrouw hernam Ludo de dynamiek van het pastorale werk in de zone waar hij in de jaren 78-80 werkzaam was: aan de voet van de vulkaan van San Salvador, in de wijken van San Ramón. Aan de rand van de samenleving en aan de rand van de institutionele kerk, startten in 2011 zeven groepen. De uitdaging is groot om de weg met arme mensen mee te gaan. Vanuit evangelische inspiratie en motivatie werken ze samen aan een ander model van kerk van concrete basisgemeenschappen die trachten zout, licht, deeg te zijn in de concrete problematiek van de zone en van het land.

Brieven

El Salvador – 25 augustus 2017

Ondertussen zijn er weer twee maanden voorbijgegaan sinds onze korte ontmoeting bij jullie thuis in juni. De schoolvakantie loopt in Vlaanderen ten einde. Hopelijk hebben jullie toch wat kunnen genieten van “goed en zonnig weer”.
El Salvador vierde de 100ste verjaardag van de geboorte van Mgr Romero. Er was heel wat te doen. Het valt wel op dat de autoriteiten van de rooms katholieke kerk de leiding van dat alles in handen genomen hebben. Het volk had hem vlug “heilig” verklaard, zelfs nog op de dag dat hij vermoord werd. De meeste kerkelijke instanties zwegen, zogezegd om “het proces” niet in gevaar te brengen. In sommige bisdommen was het door de bisschop verboden over Romero te spreken, net als over de andere martelaars van het land en van de kerk. Maar sinds de officiële zaligverklaring van Romero is zijn officiële schilderij (ik vraag me af waarom geen echte foto waar hij met zinvolle blik en houding op staat) in zo goed als alle kerken aanwezig, met offerblok (natuurlijk), en er zijn zelfs prentjes (dezelfde geschilderde afbeelding) met relikwie (een stukje stof). Ondertussen zijn er hier heel veel straten, parken, zelfs de luchthaven, met de naam Mgr Romero. Ook nogal wat standbeelden, bustes,… Er waren dan wat concerten en andere culturele activiteiten, interviews op radio en TV (zelf ook bijdrage gedaan:  https://www.youtube.com/watch?v=MtX9F1DYrfY). Toch ben ik bij dat alles niet zo blij. Romero is nu meer een symbool geworden, een rituele figuur, een religieus gebeuren, en veel minder de profeet van zijn volk. De kerkelijke hiërarchie geeft de indruk dat je biddend de tussenkomst van de zalige Romero moet vragen opdat hij de vrede hier zou brengen, en dat het echt doel de heiligverklaring is. Dat is het natuurlijk niet. 
In onze basisgemeenschappen maken we natuurlijk een andere reflectie en gaan we andere wegen. Ik heb bewust niet deelgenomen aan massa activiteiten (heel wat missen, concelebraties van kardinalen en bisschoppen,.), maar op 15 augustus was ik in een arme (anglicaanse) gemeenschap die de naam Heilige Romero draagt. De bisschop had me gevraagd daar de homilie te houden. Ik voelde me veel beter daar ter plekke bij arme mensen en dankbaar een woord van hoop te mogen uitspreken. 

Ondertussen blijft het geweld in El Salvador maar voort bestaan. Een gemiddelde van 10 a 15 moorden per dag. De laatste maanden trachten de bendeleden ook politiemensen en soldaten te vermoorden. Deze dagen zei iemand me dat er geschat wordt dat er in El Salvador zo’n 60,000 bendeleden verspreid leven over het land, en een 20,000 in de gevangenissen. We veroordeeld wordt voor het doden van een politieagent of een soldaat gaat naar de speciale gevangenis in cellen waar geen zonlicht inkomt, waar de gevangenen ik meen 1 uur buiten de cel mogen wandelen, 1 uur per week, totaal geïsoleerd,… De gevangenissen zitten hier voor 300% overbevolkt. Elke week worden er tientallen tot honderden opgepakt beschuldigd van moord, afpersing, terroristische organisatie,… Deze fmln regering had vroeger zo veel kritiek op de (super-) harde hand politiek (lees: repressie) van de arenaregeringen, maar het is nu veel erger: repressie, repressie,… Gisteren werden 4 politieagenten opgepakt door hun collega’s omdat ze beschuldigd zijn te behoren tot een uitroeiingcel die al heel wat bendeleden zou hebben uitgeschakeld. In sommige streken hebben de bendes werkelijk de controle over de zones en de wijken. Afpersingen zijn schering en inslag. Het is natuurlijk een heel ernstig probleem. Dat groeit nog aan met de honderden migranten die de USA en Mexico wekelijks terugstuurt naar El Salvador. Deze mensen hebben geen werk, en indien ze in de states wat te maken hadden met gewapende bendes, dan zijn ze hier ook vlug ingeschakeld. Het is niet te verstaan dat zoveel jongeren en jong volwassen alle eerbied en respect voor het leven, ook voor hun eigen leven, totaal verloren hebben. Uiteindelijk gaat het om een structureel economische problematiek: dit afhankelijk kapitalisme (en dan nog in de achtertuin van de USA) creëert geen arbeidsplaatsen, of toch veel, veel te weinig. Mensen migreren naar het noorden, meestal illegaal. Duizende families leven van wat hun familieleden daar maandelijks opzenden. Naast het vetten van de banken die de transacties maken, gaat het meeste van dat geld naar de consumptie (commerciële centra, gsm, en ander elektronische prul).
Hier in de wijk waar wij wonen, een gehuchtje op 30 km van San Salvador, is het gelukkig rustig. We hebben hier onze straten geen angst. Voorlopig is er hier geen afpersing, geen geweld. Maar nogal wat mensen uit onze basisgemeenschappen leven constant in angst. In sommige wijken kunnen we hen maar gaan bezoeken wanneer we hen telefoneren en hen vragen ons aan de ingang, op straat te gaan opwachten. Het is voor vele mensen heel moeilijk.
Op politiek vlak heeft de rechtse arena partij de sleutel in handen voor de 2/3de meerderheid in het parlement. Dwz dat alles wat betreft leningen die de staat zou kunnen aangaan, ook aan heel lage interesten of zelfs donaties, door arena gewoon geblokkeerd wordt. In maart volgend jaar zijn er parlements- en gemeenteraadsverkiezingen. Arena wil een fmln regering die de beloften niet nakomt, die de solidaire programma’s en de subsidies (water, elektriciteit, gas) afbouwt, zodat dat kan uitgespeeld worden tegen die partij. Deze week weigerden ze nog hun stem te geven voor een lening van een 150 miljoen dollars (eerst goed gekeurd door het parlement, dan door de internationale bank) om twee nieuwe staatshospitalen te bouwen. Komt er in dat geval nog bij: in de mate de staatsgezondheid zorg in kwaliteit kan aangroeien, zullen minder mensen naar privé klinieken trekken en daar zitten dan de rijken weer mee achter. Belangrijke uitbreidingen van wegen, infrastructuur,… het ligt allemaal stil. We hebben hier een duivels privé pensioensysteem opgezet door arena regeringen, waarbij de privé bedrijven die de pensioenen “beheren” enorme winsten maken (zonder risico’s) en waarbij de staat moet in staan voor het overbruggen van pensioenen. De oudere werknemers werden immers niet opgenomen in het privaat systeem, en alle jonge werknemers werden verplicht dat wel te doen. Gisteren stemde arena wel mee in het parlement om de toelating te geven om de staatsbeleggingen in de suikerindustrie te koop aan te bieden, in de hoop zo een 30 miljoen dollars te bekomen, want ik oktober heeft de regering 95 miljoen dollars nodig om pensioenen te betalen. Dus meer privatisering, minder impact van de staat in die strategische bedrijven, dus waren de rijken er mee akkoord. In dit land wordt er jaarlijks voor anderhalf miljard dollars aan belastingen ontdoken. De bedrijven hebben duizend en een achterpoortjes om niet te betalen en dan ook nog advocaten om altijd maar in beroep te gaan. Soms vernemen we over miljoenen dollars die aan geïnde btw niet aan de fiscus worden overgedragen, zo ook de bijdragen van de werknemers, die wel werd afgetrokken van hun loon, maar in het bedrijf blijft. Schandalen ongehoord. Maar de wetten werden gemaakt door de oligarchie, door de rijken in functie van hun honger naar winst. Anderzijds ook heel veel corruptie. De laatste arena president van het land zit in voorhechtenis, beschuldigd van een enorme miljoenen corruptie. De voorlaatste arena president ontving – naar zijn eigen getuigenis in een parlementaire commissie – 30 miljoen dollars van Taiwan. Dat was bedoeld ter ondersteuning van de slachtoffers van de aardbeving van 2001, maar – zo weten we nu – alles kwam in de kas van de arena partij. Die ex president is ondertussen gestorven, en de huidige partijkoepel doet alsof er niets aan de hand is. 
Jullie weten dat ik sinds 2011 op “pensioen” ben volgens het belgisch systeem voor mensen die in het buitenland gewerkt hebben. Het hele Volens project viel in duigen. Dus op pensioen. Dat geeft dan wel ruimte om andere dingen te doen. Heel concreet betekent dat voor mij volop terug in het pastorale werk, door de basisgemeenschappen erkent als priester die met hen een stuk weg van het Evangelie kan meegaan. Met de anglicaanse kerk heb ik een pastorale en vriendschapsrelatie, zonder formeel lid te zijn. Nieuwe groepen ontstonden, sommigen vielen weg, want de keuze om echt van een kerkelijke basisgemeenschap te behoren is ook niet eenvoudig, net zoals de weg van jezus, het evangelie… Ondertussen stappen we op met vier gemeenschappen. Een ervan viert begin volgende maand de 10de verjaardag. Ik lag mee aan het begin van hun verhaal. Ondertussen hebben we ook samenwerking met een jonge priester (gewijd in een niet roomse kerk). Dat geeft wel een heel ander toekomst perspectief. Ik ben er heel blij om. Want uiteraard weten Tere en ik ook wel (ik wordt einde dit jaar 68 jaar) dat onze mogelijkheden om de gemeenschappen te begeleiden en te animeren in de tijd toch beperkt zullen zijn. (bij mijn maandelijkse bedenkingen die jullie altijd vinden in mijn blog, vinden jullie ook foto’s over deze pastorale activiteiten)
Jullie weten dat de ngo ANADES het lokaal van het Kinderopvang centrum Alfonso Acevedo in San Ramón ter beschikking stelt van onze samenkomsten met een van de basisgemeenschappen en voor onze maandelijkse eucharistieviering. Mede dank zij jullie jaarlijkse solidaire ondersteuning mochten we bijdragen in de versterking van de productiecapaciteiten van een biologische finca van ANADES, in de gemeente San Julián. Dank zij het verbeteren van de productie, via biologische interventie (zonder artificiële chemische middelen), kan de finca zorgen voor een belangrijke productie van koffie, cacao, sinaasappelen, mandarijnen,.. maar ook groenten, en basisgranen (maïs en bonen). De opbrengst daarvan staat in dienst van de voeding en de financiële ondersteuning van het Centrum. Elk jaar heb ik een of twee keren de kans om de finca te bezoeken. Het is overigens heel leerrijk. Heel veel dank. (bij het verslag 2017 waren een aantal foto’s)
Via ANADES kregen we vorig jaar contact met een groep van 21 families in de gemeente Guadalupe in de provincie San vicente, op een 90 km van waar wij wonen. Eerst slachtoffers van de aardbeving van 2001. Ze ontvingen een nieuwe woning via USAID. Daarna waren ze slachtoffer van een aardverschuiving en hevige overstroming door dijkbreuken op de vulkaan daar dicht bij in 2009. Nogal wat families kregen ondersteuning, maar er zijn altijd mensen die tussen de mazen van het net vallen. Sinds april vorig jaar bezoeken Tere en ik, samen met drie mensen uit onze gemeenschappen die groep van mensen in Guadalupe. Door onze aanwezigheid kregen ze opnieuw hoop dat het misschien toch nog in orde zal komen. Enkele jaren geleden ontvingen van de solidariteit van Menonieten uit de USA een terrein aan de andere kant van het dorp. Maar alles was stil gevallen. Ondertussen werden de percelen verdeeld, staan er latrines en ook een voorlopige woning (een hut van platen!) op elk perceel. De voorzitster van hun organisatie belde me vandaag dat het ministerie van openbare werken volgende week de weg zal openen midden het terrein. Dat zal dan weer een stap vooruit zijn. Er moeten ook nog sterfputten gemaakt worden. De kosten van dat alles zijn te hoog. Zonder externe hulp geraken ze er niet door. Ondertussen maak ik het mee mogelijk, in samenwerking met de burgemeester van de gemeente daar, dat er contacten zijn met het vice ministerie van habitat en ook voor de legalisering van de individuele eigendom. Heel veel dank aan de Brug van ook daar te willen aan bijdragen. (in het extra rapport bijgevoegd bij de project aanvraag 2018 zijn er ook enkele foto’s die kunnen illustreren). 
Ondertussen zie ik dat ik drie blz geschreven heb… Ik ga nu nog werken aan de voorbereiding van de samenkomst van zaterdagavond (na ons bezoek in Guadalupe) in de gemeenschap Padre Pedro, waar we Bijbelstudie over de vrouwen in het evangelie van Markus. Dat is heel merkwaardig: de vrouwen zijn daar de echte gelovigen, terwijl de mannen het er niet goed van af brengen.

Correspondent: Guy Verpoten


El Salvador – eind 2016

Ondertussen zitten de financies van de regering op de grond… de rechtse partij (ARENA) - wiens stemmen nodig zijn zowel om kredieten aan te gaan als om de begroting goed te keuren - wil duidelijk deze fmln regering op de knieën krijgen, uitputten met protesten omdat een aantal uitbetalingen van de regeringen zijn vast gelopen… Ook al is 75% van de staatsschuld nog altijd resultaat van de leningen van ARENA regeringen, toch is hier de belastingontduiking (legaal of illegaal) enorm. Men schat zo'n 1500 miljoen dollars per jaar!!!! Bv ook de geïnde BTW wordt bij miljoenen dollars door bedrijven achter gehouden. 
Het is een wereld op zijn kop.
Er is een wet die zegt dat de lonen in de staatsgezondheidsystemen jaarlijks met 8% moeten groeien. Op zich is dat een wet van een aantal jaren geleden (toen de ARENA regeringen het staatsgezondheidssysteeem volop aan 't afbouwen waren). Voor volgend jaar is er blijkbaar geen geld om dat te kunnen doen. Toch is er een reserve om het toe te passen voor alle lonen onder de 1500 $ per maand: dat is meer dan 85% van het aantal personeelsleden. Maar diegenen die hoge(re) lonen verdienen zijn kwaad, ze zetten de kleine man en vrouw in de syndicaten op de been om te protesteren… Een aantal hospitalen en gezondheidscentra zijn stil gelegd of werken maar 50%… duizende onderzoeken, consultaties, behandelingen konden niet doorgaan, omdat de heren en dames (met hoge(re) lonen de kleinen opstoken… 
Maar het is echt duidelijk dat de economisch machtige ARENA partij alles wil doen om de regering economisch op de grond te laten neerploffen… alle middelen zijn goed… in 2018 zijn er parlementsverkiezingen en het jaar nadien presidentsverkiezingen…daar zijn ze nu al mee bezig.
Goed, we zien wel hoe de zaken verder verlopen.
Ondertussen doen we aan de basis gewoon verder…

Correspondent: Guy Verpoten


El Salvador – 20 juli 2016

Vandaag ontving ik het evaluatieformulier. Veel dank. 
Ook al was ik 14 dagen in Vlaanderen (vooral om wat tijd samen te zijn bij mijn moeder), deze keer was er minder gelegenheid tot uitwisseling met enkele medewerkers van de Brug. Alleen een kort namiddagbezoekje bij Hilde en Guy. Dat deed deugd natuurlijk.
Terwijl het bij jullie “tropisch” warm is (zo lees ik toch in de elektronische kranten), is hier het regenseizoen volop bezig. Het is weer heel laat begonnen en de specialisten verwachten een heel onregelmatig regenseizoen. Dat is dus niet goed voor de landbouw. Er zijn al verschillende echte stormen over getrokken (bij ons thuis is de antenne op het dak afgebroken en een aantal bananenbomen in de tuin zijn omgewaaid), wat hier en daar toch wel schade heeft aangebracht. Regenseizoen betekent niet dat het minder warm is natuurlijk. We hangen altijd tussen de 25 en 30 graden en op sommige plaatsen iets meer.
Wat betreft de gang van zaken in het land hier…. Gezien de rechtse ARENA partij de nodige zetels heeft om elke belangrijke beslissing van het parlement te kelderen, lukken ze er in om alle pogingen van de regering om aan meer financiering te geraken, te boycotten. En als er dan toch een voorstel doorkomt, dan is er nog de grondwettelijke zaal die de beslissing ongrondwettelijk verklaard en alles blokkeert. Het is heel duidelijk dat de ARENA partij alles is het werk stelt opdat deze fmln regering zonder financiering zou geraken en zo dan de staatsschulden niet zou kunnen betalen, de sociale projecten niet zou kunnen blijven onderhouden,…. Een studie laat weten dat er in dit land jaarlijks voor meer dan 1,500 miljoen dollars aan belastingen ontdoken wordt, hoofdzakelijk door de grote bedrijven. Een andere studie laat zien dat de “rijksten” (in het algemeen) in dit land slechts een 5% van hun inkomen aan belastingen betalen, terwijl de rest van de bevolking globaal genomen veel meer betaalt. 
Heel belangrijk is dat de grondwettelijke zaal de fameuze amnestiewet van 1993 ongrondwettelijk verklaard heeft. Deze wet blokkeerde onderzoek (en vervolging) naar de oorlogsmisdaden, zowel van het leger, politie, doodseskaders, als van de guerrilla. De waarheid mocht niet geweten worden. Gewoon met een wit bord opnieuw beginnen. Dat kan natuurlijk niet want de wonden bij de slachtoffers konden nooit genezen. En uiteraard kunnen de verantwoordelijken van die vreselijke dingen zichzelf geen vergeving aanbieden (overigens de meesten willen dat ook niet!!!). Alleen de slachtoffers en overlevenden kunnen vergeving schenken, eens ze de waarheid weten over wat en waarom het allemaal gebeurd is. Nu staat dus de deur open voor verder onderzoek. Maar het hele rechtssysteem is hier totaal corrupt. Er zijn meer dan 900 dossiers over rechters die nooit echt nagekeken werden. De corruptie in het gerecht is heel groot. En het werkt ook heel traag. Dus toch nog afwachten wat de gevolgen zullen zijn. De grote pieten uit het leger en de politiek zijn wel boos op die verklaring, vinden dat heel gevaarlijk, dat de wonden (van wie?) terug worden open gereden, dat het een kiezen is voor het verleden, en ze preken dramatische en apocalyptische situaties van “heksenjacht”. Het is natuurlijk te verstaan dat de grote verantwoordelijken van de vreselijke massamoorden of die op Mgr Romero en dergelijke tot nu toe door de amnestiewet beschermd werden. Zullen ze bereid zijn de waarheid te bekennen en ook de vergeving ontvangen die de slachtoffers kunnen aanbieden? Het valt allemaal nog te bezien.
Jullie weten dat ik in januari bezoek kreeg van een groepje vrienden uit Oelegem. Samen hebben we ook de finca San Jorge van ANADES bezocht. Zo werd het eigenlijk een opvolgingsbezoek aan projecten die ook DE BRUG al enkele jaren mee ondersteunen. Het doet deugd te zien hoe de solidaire subsidie concreet wordt in de uitbouw van de finca, ondanks de vele problemen die hoofdzakelijk voortkomen uit de schommelingen in de natuur. De finca is en blijft zo een belangrijke bron van eigen middelen ter ondersteuning van de kinderopvangcentra. Nu in augustus zal ik weer een bezoek brengen nav de jaarlijkse maïs oogst. Dat is altijd een dankbaar gebeuren, waarbij het personeel van de verschillende centra van ANADES samenkomt op de finca.
Ondertussen mogen we verder gaan met de ondersteuning en animatie in een viertal basisgemeenschappen aan de rand van de hoofdstad. Maandelijks hebben we samen eucharistieviering. Samenkomsten om de 14 dagen. Ook startten we in november een groepje met jongeren. We hebben contact genomen met een associatie van een 21 families in de gemeente Guadalupe die allemaal slachtoffer waren van de aardbeving van 2001 en nadien ook van de zware storm (met enorme grondverschuivingen) in 2009. Het zijn families die nog altijd op heel onzeker terrein en daar dus eigenlijk weg moeten. Ze hebben al wel een gemeenschappelijk terrein, maar de administratieve molen draait zo traag…. Voor mensen uit de stad is het toch een hele ontmoeting bij die families in een rurale gemeente (op een goeie 90 km van San Salvador). Sinds begin dit jaar ben ik ook “tutor” in een vormingsproces via internet. Een cursus van drie jaren die ik zelf gevolgd heb, en waarin ik nu een groep van 15 studenten mag begeleiden. Het is hoofdzakelijk bijbelvorming (maar ook wat ruimer) voor animatoren van kerkelijke basisgemeenschappen uit het hele continent. Ook een nieuwe ervaring voor mezelf. Met enkele mensen trachten we de memorie van de martelaars levend te houden. Zo lukten we er in om in de maand mei twee gedachtenisvieringen te houden over Padre Alfonso Navarro, diocesane priester die in 1977 vermoord werd, maar die helemaal vergeten was, ook door de kerkelijke hiërarchie. Met een groep zijn we nu begonnen aan een nieuw initiatief om de boodschap van Mgr Romero telkens weer actueel te vertalen. Sinds een tijd publiceer ik dagelijks via facebook mijn eigen reflectie, vanuit de huidige realiteit, over teksten van Mgr Romero. 
Heel wat van deze activiteiten buitenshuis doen we samen met Tere. Een weekend per maand hebben we familie dag, dan zijn we ook de zondag samen met onze kleinkinderen. Een tuin is natuurlijk een mooie zaak, maar het vraagt ook heel wat werk en permanente aandacht om het mooi te houden en aan te passen… Gelukkig doe ik dat ook graag en Tere ook. 
Zo, goede vrienden, dat was het dan weer voor deze keer. Nogmaals heel veel dank voor jullie blijvende solidaire ondersteuning.
Een warme groet vanuit El Salvador

Correspondent: Guy Verpoten


El Salvador – 4 februari 2016

Ondertussen zijn de 6 bezoekers (jaargenoten) uit Oelegem al goed en wel terug thuis na een goede 10 dagen hier te delen in het wel en wee. Graag maakte ik tijd om samen op te trekken om zo toch iets van de realiteit hier te mogen zien, horen en voelen. Het was een sterke ervaring. ja, zegden ze, je kan de waarheid over het leven in de derde wereld eigenlijk toch maar iets verstaan indien je er ook zelf en persoonlijk mee geconfronteerd wordt. Ik denk dat dat toch mocht gebeuren bij onze bezoekers. Dat is toch wel heel goed.
Deze weken is de Zika-virus in heel het continent duidelijk aan 't toeslaan… Sinds gisteren hebben Elisa (onze oudste dochter) en haar oudste dochtertje (Teresita, van 6 jaar) het ook zitten. Hopelijk komen ze het toch vlug te boven. Het is een wereldprobleem geworden.
Het geweld hier blijft veel slachtoffers eisen. januari met 24 moorden per dag volgens de officiële cijfers. Het aantal mensen in de gevangenissen blijft stijgen, maar dat lost uiteraard niets op, want volgepropte gevangenissen zijn alleen maar universiteiten waar je automatisch een doctoraat behaald in hoge criminaliteit!!! Ondertussen is rechts (ARENA partij en hun sociale instrumenten, oa de belangrijkste kranten en TV kanalen) een frontale aanval begonnen. Ex president Flores is gestorven en het gerechtelijk onderzoek naar de corruptie in zijn geval is beëindigd. Nu willen de rechtse machten dat alles in de doofpot houden en dat er geen verder onderzoek gebeurt naar wat er met die (minstens) 15 miljoen $ die ARENA van Flores ontvangen heeft gebeurd is. Ze begonnen nu aan mediatische aanval door alle aandacht te vestigen op een andere ex president (Funes, onder de vlag van het fmln) onder wiens regering er een "staakt het vuren" geweest is tussen de benden, en ook op mogelijke verandering van wetten over de pensioensregeling (die destijds door de ARENA regeringen geprivatiseerd werd). Ze willen vooral dat de bevolking het verleden (met miljarden dollars die "verdwenen" in de zakken van grote ARENA figuren, daar zijn vele bewijzen van, maar het gerecht staat in dienst van de groten!!!) vergeet!!!! Het is een ware oorlog!!
Het Spaanse gerecht heeft de uitlevering, via Interpol, gevraagd van 17 hoge militairen die beschuldigd zijn van medeverantwoordelijkheid in de moord op de jezuieten in 1989. Maar de politie hier reageert niet. De openbare aanklager doet niets. De militaire zelf gaan in beroep naar het hoge gerechtshof omdat ze vinden dat het verleden moet verleden blijven… Zonder de waarheid te kennen ook over de intellectuele verantwoordelijken van de meest brutale moorden kan er in dit land geen vrede komen.
In onze basisgemeenschappen gaan we de weg verder. Onze evaluatie einde de cember leidde naar een bewustwording over de noodzaak van verdere structurering en meer verantwoordelijkheid van de mensen zelf, zodat het niet te veel mag afhangen van mijn aanwezigheid. Er ontstond ook een nieuwe (nog groeiende) groep jongeren verbonden met de gemeenschappen. Dat is heel goed. Ik ben er blij om. Deze jaren nam ik ook deel aan nationale articulaties en coördinaties, maar dat ga ik allemaal afbouwen. Ik blijf werken en prioriteit geven aan de concrete weg met arme mensen aan de basis, in onze basisgemeenschappen. Mijn roeping ligt daar. Dat anderen dan maar dingen doen op nationaal vlak.
Samen met onze vrienden van Oelegem bezocht ik weer de finca San Jorge van ANADES, waar we nogmaals getuigen mochten zijn van de gerealiseerde projecten die o.a. mee door DE BRUG gefinancierd werden en worden.
Gisteren werd begonnen met de gevangenneming van 17 door Interpol gezochte ex hoge militairen die betrokken waren bij de moord op 6 jezuïeten en hun medewerksters in november 1989. Zij waren ook Spanjaarden. het Spaanse gerecht is al sinds een hele tijd bezig om hen voor het gerecht te brengen, oa ook omdat een eerste oordeel over de materiële verantwoordelijken helemaal corrupt verlopen is. Gisteren ook besliste het gerecht in de USA groen licht te geven voor de uitlevering van andere kolonel (Montano) uit die tijd, aan Spanje.
De amnestiewet in El Salvador maakt het eigenlijk onmogelijk hier verder onderzoek te doen. Zowel de universiteit van de jezuïeten, als de mensenrechten organisaties duwen door dat de politie moet reageren op het aanhoudingsbevel van In terpol. Voorlopig werden nog maar enkelen aangehouden. Anderen waren vannacht niet in hun huis. Zijn ze op de vlucht, ondergedoken?
De advocaten van de militairen zeggen dat het illegaal is, want het zijn "gewone moorden" en dat de feiten al geoordeeld werden en dat de amnestiewet het niet mogelijk maakt hen aan te houden. Een van die militairen is nu ook parlementslid en is dus "onschendbaar". Hij zegt dat nu wonden worden opengetrokken. Die man weet niet waar de wonden werkelijk open liggen al zoveel jaren omdat de waarheid niet aan het licht komt, omdat de intellectuele verantwoordelijken nooit geoordeeld werden.
Gezien 5 van de 6 jezuïeten ook Spanjaarden waren, heeft het Spaanse gerecht de zaak geopend.
Wat zal er nu gebeuren? Zullen ze allemaal opgepakt worden? Zal de uitlevering aan Spanje doorgaan (dat hangt af van het Hoge Gerechtshof)? Hoe zullen de huidige militaire chefs reageren en de ex paramilitaire groepen? ¿De reactie van de mensenrechten organisaties? ¿Hoe zullen de kerken reageren?
Graag deel ik dit mee, omdat het een eerste stap zijn naar "waarheid en gerechtigheid". Dan kan er ook "vergeving" komen en kunnen de wonden helen. Dit geval kan een nieuwe ruimte openen om de vele massamoorden en speciale gevallen (zoals Mgr Romero,..) uiteindelijk uit te klaren.
Het is belangrijk uit te kijken wat er nu zal gebeuren.

Correspondent: Guy Verpoten


El Salvador – 18 mei 2015 Graag vertel ik jullie wat over het leven hier… Hier in El Salvador draait alles rond de zaligverklaring van Mgr Romero. Men verwacht dat er een 250,000 mensen zullen samenkomen. Ik schreef al wel eens dat ik niet naar die politieke religieuze ceremonie zal gaan. Mgr Romero zal daar niet aanwezig zijn. Men heeft van hem een religieuze karikatuur gemaakt. Plots zijn er heel wat kerkmensen die beginnen “goed” te spreken over Romero omdat de religieuze winkel begint te draaien. Zelfs hevige tegenstanders doen nu alsof ze altijd in hem geloofd hebben. Maar tegelijkertijd blijven er toch nog heel wat mensen vast zitten met ideologische overtuigingen als: Romero was een marxist – Romero steunde de guerrilla – Romero zorgde voor wapens voor de guerrilla – Romero is dé verantwoordelijke van de burgeroorlog…. Wat je toch allemaal hoort of leest bv in de commentaren bij artikels in elektronische kranten en blijkbaar ook in de sociale netwerken (dat verneem ik want ik zit daar zelf – gelukkig – niet in)!!! De basiskerk (bv kerkelijke basisgemeenschappen) is helemaal niet betrokken bij de organisatie van het keizerlijk ceremonieel van de zaterdag 23 mei. Blijkbaar zou elke priester (men spreekt van een 1000) drie “armen” mogen meenemen!!!! Maar de hoofdacteurs van de religieuze show zijn natuurlijk de kerkelijke prinsen, men spreekt over meer dan 200 bisschoppen en kardinalen… Uiteraard zullen er ook heel wat politici van binnen en buitenland aanwezig zijn, zowel van rechts als van links. Ook de zoon van de intellectuele moordenaar (Roberto D’Abuisson), ex parlementslid en nu burgemeester in een randgemeente van de hoofdstad, zal er bij zijn!!!! De radio en TV propaganda om het spektakel aan te kondigen is blijkbaar gemaakt door marketingspecialisten, gezongen in de stijl van coca-cola propaganda: zonder inhoud!!! Het is uiteraard een prachtige gelegenheid voor de privésector om gouden zaken te doen: vliegtuigmaatschappijen hebben zelfs speciale aanbiedingen, de hotels zijn vol geboekt, de restaurants, de souvenirwinkels (zelfs luxe!!) draaien op volle toeren, de propagandamedia, de eigenaars van geluidsinstallaties en enorme Tv-schermen over de hele hoofdstad en ook in andere steden. Ook de staat moet heel veel investeren, in bescherming van de grote pieten, veiligheid van die massa samenkomst,…. Vrijdag wordt het een verlofdag voor de staat in San Salvador en zaterdag ook voor de privé bedrijven. Het Vaticaan kondigde aan “martelaar omwille van haat tegen het geloof”, maar de roomse hiërarchie vond dat toch té kras. Het heet nu “martelaar omwille van de liefde”: dat doet uiteraard geen pijn, aan niemand!!! Het is een Romero-light!!! Dus noch een “zalige”, noch een “heilige”. Overigens gelijk wie begint nu gelijk wat over Romero te vertellen, ook diegenen die hem niet gekend hebben als aartsbisschop. Zijn graf is nu al volop een “toeristische” plek!!! Ik vermoed dat zijn foto wel een plaats zal krijgen in de kathedraal… naast de foto van de “heilige” stichter van Opus Dei!!! Romero wordt door de hiërarchie nu gepromoot als de ideale bemiddelaar tussen God en de mensen!!! Vraag maar en Romero zal wel ten beste spreken bij God zelf!!! Werkelijk het is onvoorstelbaar wat er allemaal gezegd wordt!!! Gisteren hadden we een samenkomst met de basisgroep “Los Fonchos”. Van de 18 aanwezigen zei er slecht een oudere mevrouw dat ze die grote gebeurtenissen niet zal missen. Al de anderen zegden dat het een gewone dag zal zijn, terwijl ze overtuigd zijn dat “the day after” veel belangrijker is!!! Eens het grote strovuur as geworden is of het vuurwerk gedaan is, wat dan? Daar komt het op aan!!!! Romero zei te verrijzen in het Salvadoraanse volk! Merkwaardig dat hij niet zei “in de kerk”!!! Maar het zal van het volk afhangen of die verrijzenis ook waar kan worden!!! De Roomse hiërarchie doet al het mogelijk om Romero als privé eigendom van de RKK te beschouwen en te beschermen, en dan nog opgesloten in een religieuze nis met wierook, kaarsen en uiteraard een geldbakse ofte offerblok!! De mirakelwinkel zal ten volle goede zaken gaan doen!!! Maar vraag is: wat met de armen? Wat met de profeet? Wat met het Evangelie? Vorige week mocht ik deelnemen aan een retraite van de anglicaanse priesters over de betekenis van Romero voor de anglicaanse kerk in El Salvador. De Anglicaanse kerk heeft Romero al sinds verschillende jaren op de heiligenkalender staan!!!! Zaterdag mocht ik een getuigenis geven over de profeet Romero in een school van de protestantse Emanuel Baptistenkerk. Het andere grote thema in dit land is het sociale geweld. De regering heeft, na een ruim beraad met vele sociale sectoren in een soort veiligheidsraad, beslist met nog hardere hand op te treden. Het is iets dat links bij de rechtse regeringen volop veroordeeld heeft, maar nu echt op weg is om de “uitroeiingsmodellen” van Rio de Janeiro, Bogotá, New York toe te passen in dit land. De oud-bisschop van de anglicanen – lid van het pastoraal initiatief voor de vrede – zei vorige week nog: het voorstel “luisteren” of “dialoog” is verketterd!!! (ook al is er in dit land een eind gekomen aan de oorlog via dialoog). Alleen het principe “uitroeiing” van de criminelen is heilig!!! De verschillende leidersfiguren in de gevangenissen werden verplaats, van de ene gevangenis naar de andere, sommigen meer geïsoleerd. De officiële propaganda zegt: dank zij deze verplaatsing hebben we de communicatie tussen de gevangenen en zij die buiten zitten, ongedaan gemaakt. Een vriend die in een zone woont en werkt waar er een van de benden de plak zwaait zei me onlangs: de benden hadden slechts 4 dagen nodig om hun hele communicatiestructuur opnieuw op te bouwen rondom de gevangenissen. En inderdaad…. Vorig weekend waren er 62 moorden!!!! De politie zegt dat het stuiptrekkingen zijn van de pandillas gezien ze onder druk staan van de nieuwe bestrijdingsmethoden. Van de 62 zijn er heel wat die gedood zijn in schietpartijen met politie en legereenheden. De anglicaanse bisschop zei ook dat de regering niet wil aanvaarden dat de pandillas overal en op alle niveaus geïnfiltreerd zitten, in de politie, in het leger, in het rechtssysteem, in de privébewaking, …. En dat ze een enorme organisatiecapaciteit hebben!!!! Vraag is hoe dat alles nog zal evolueren. Waar wij wonen is het rustig. Sommige avonden komen we rond 22 uur nog aan en alles is rustig. In een aantal wijken waar mensen van onze basisgemeenschappen wonen moeten we echter wel opletten. In een wijk zei een mevrouw ons dat de lokale bendeleden haar al gezegd hebben dat ze weten dat een “chele” (blanke) met een witte auto haar daar soms gaat ophalen en afzetten. In een andere wijk had men iemand aangeraden ons te zeggen dat we daar toch niet te laat moesten aankomen. In weer andere wijken vragen de mensen dat we hen niet zouden gaan bezoeken omdat het risico te groot is: wat komt die onbekende daar doen? In weer andere wijken trachten mensen toch op zoek te gaan naar een andere woonst. De migratie blijft aangroeien als resultaat van het geweld. Sommige ouders verkiezen alle risico’s te lopen om hun jongens het land uit te krijgen, ook al moeten ze door de gevaren van de migratie in Mexico en de USA. In weer andere wijken, zoals El Paraíso, waar we twee groepen begeleiden, is het helemaal rustig, ook al zeggen de mensen dat in omliggende volkswijken de pandillas wel actief zijn. Sommige wijken zijn echt opgedeeld tussen twee concurrerende pandillas: mensen (vooral jongeren) die aan de kant wonen, mogen gewoon niet door de andere kant van dezelfde wijk en als ze het doen weten ze dat ze gevaar lopen. Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat alleen maar door te luisteren naar de bendeleden en hun leiders dat men gaat beseffen waarom die fatale gewelddadige spiraal maar blijft draaien en steeds meer slachtoffers eist. De wortels zitten in het structurele geweld van een economie die gebouwd is op het uitbuiten van arbeidskrachten om zo de nationale en internationale bedrijven te verrijken!!! Deze landen moeten heel goedkope arbeidskrachten leveren. Overigens is er ook geen werk genoeg. Maar ook de rijksten in dit land verkiezen in het buitenland te investeren en niet in eigen land. Tegelijkertijd zijn er hier ook een aantal bedrijven die het zeer goed doen dank zij het geweld: de invoer en verkoop van wapens allerlei en ook de bedrijven van privépolitie. Men zegt dat er in dit land veel meer privé politie is dan nationale politie. Die bedrijven zijn hoofdzakelijk in handen van hoge ex militairen en ook enkele ex politiedirecteurs!!! Die hebben ook allemaal hun vertegenwoordiging in het parlement!!! Ook het hele gerecht is een totale corruptie!!! Onlangs werd iemand voor 12 jaar veroordeeld omdat hij een gsm gestolen had, terwijl ex president Flores, beschuldigd (hij heeft het zelf publiek bekend) van meer dan 10 miljoen dollars “verdwenen” te hebben, waarschijnlijk de volgende maanden zal vrijgesproken worden, terwijl hij rustig “huisarrest” heeft in zijn villa, samen met zijn familie. Als de structurele oorzaken niet worden aangeraakt en met de wortel worden uitgerukt, zal de zaak van het geweld niet opgelost geraken. Deze linkse regering zegt een dialoogregering te zijn, terwijl op het vlak van het geweld ze niet willen spreken met, zelfs niet luisteren naar de bendeleden!!! Het is verschrikkelijk erg want weer is een geweld van de armen tegen de armen, ook de politiemensen zijn arme mensen. De meeste afpersingen gebeuren bij relatief arme mensen en niet bij de grote rijken, want die hebben voldoende middelen om zicht te beschermen. Het is echt een spiraal van geweld. Ook het repressieve geweld van de regering versnelt het gewelddadige proces. Niemand zegt dat wie een misdaad doet niet moet vervolgd en gestraft worden, maar dat is geen weg tot oplossing. Ondertussen is het hele propaganda apparaat volop bezig zelfs de gewone mensen te overtuigen dat het eigenlijk toch wel goed is dat die bendeleden worden uitgeroeid. Ja, en midden dat alles wordt dus zaterdag Mgr Romero Zalig verklaard door in een spectaculaire politiek – religieuze ceremonie, totaal geïsoleerd van de realiteit van het land, met nieuwe liederen die niet meer spreken over de eigenlijke dynamiek van de profetische stem van Romero, een Romero op een pedestal en niet meer met zijn voeten op de grond. Maar het leven gaat verder. In onze gemeenschappen trachten we te getuigen van de hoop dat het morgen toch anders zal zijn, dat onze toekomst toch “leven” zal betekenen, ondanks alles!!! Maar op niveau van het volk is er nog heel veel te doen. De massamedia doen vele mensen in slaap!!! Bij de laatste verkiezingen in maart nam de helft van de bevolking niet deel en van die andere helft stemde een de overgrote meerderheid voor rechtse partijen, hoofdzakelijk voor de ARENA partij!!! Er is slechts weinig volksmobilisatie zelfs niet rond de grote problemen van bv de privatisering van het water en de voedselveiligheid. We voelen ons natuurlijk als een kleine David tegenover het grote monster…. Maar toch… eens zullen die reuzen met voeten van klei toch neer vallen!!! “Heerser ontneemt Hij hun troon… rijken zendt Hij heen met lege handen…” (Lc 1,52..). Mgr Romero zal verrijzen in zijn volk!!!! Beste Hilda en Guy, het werd een hele boterham…. Toch blij het wat met jullie (en de vrienden van De Brug) te mogen delen over het wel en wee in dit kleine centraal Amerikaans landje!!! Alle goeds en tot schrijfs. In dankbare vriendschap en verbondenheid Correspondent: Guy Verpoten


El Salvador – 23 januari 2015 Vanmorgen hoopte ik konijntjes te kunnen kopen op de landbouwschool hier dicht bij. Ze hadden me al gezegd dat ik daar om 8 uur zou moeten zijn anders zouden de drie mensen die een papier moeten ondertekenen er niet meer zijn. Ja, maar nu was de "bodeguero" (die controle voert over wat er in en uit gaat). Een tweede (ingenieur) die moet tekenen trachtte hem te telefoneren, maar hij antwoordde niet. Na bijna een uur komt iemand zeggen dat die bodeguera er zal zijn om 9 uur. De tweede tracht te telefoneren met de baas van de bodeguero: beiden (zouden moeten werken!!!) zijn ergens op een bank en ze zullen misschien tegen 10 uur er zijn….. De tweede zou me opbellen om te melden wanneer de bodeguero er zal zijn. Het is nu bijna 11 uur en hij heeft nog niet gebeld. En…. gezien vandaag betaald wordt en gezien het personeel (van die staatsinstelling) vergunning krijgt om naar de bank te gaan om hun loon te innen, ziet het er uit dat er vandaag niets meer in huis zal komen. Dat is toch wel de trieste administratie in een staatsinstelling……. Het wordt dus iets voor volgende week. Vorige week waren mijn broer Herman en zijn vrouw Maribel hier bij ons op bezoek (volgend jaar bezoeken wij hen weer). We waren een dag op de finca San Jorge van ANADES, en zo konden we ook opvolging geven aan een aantal van de projecten die we daar mee ondersteund hebben. Heel jammer is dat de (oude) koffieaanplanting zo goed als vernield is door een enorme plaag "roya", die zo goed als over het hele land de koffieplantages heeft aangetast. Gelukkig (ik zag het) zijn de nieuwe pas ingeplante koffiestruikjes gezond gebleven, maar daar moeten nog enkele jaren over gaan eer die echt goede oogst geven. Twee jaren gelden produceerde de finca 200 zakken koffie (elk 50 kg) en vorig jaar slechts 2!!!! Het is een nationaal en regionaal probleem met de koffieproducenten. Dat is een plaag die cyclisch altijd terug komt!!! Voor ANADES is het een zwaar verlies: veel minder inkomsten zowel voor het onderhoud van de finca als voor de ondersteuning voor de kinderopvang centra. Maar ze geven de moed niet op!!!! Maandag heb ik een opvolgingsgesprek met de directie van ANADES. Een van de zware problemen in dit land is het geweld. Ik schrijf er geregeld wat over. Maar het is onvoorstelbaar dat men (de machtigen: regering, politici, rijken,..) niet wil "dialogeren" met diegenen die het geweld veroorzaken. Al decennia van "harde hand", "extra harde hand": repressie, verhogen van de straffen, speciale gevangenissen,…. het helpt niet. Deze regering zegt "we kiezen voor dialoog" als beleid, maar niet met de bendeleden!!!! Ja, ik versta dat het niet eenvoudig is om te gaan praten (en vooral te luisteren) naar totaal getatoeëerde mensen die al zoveel moorden op hun geweten hebben!!!! Het zijn inderdaad monsters van mensen geworden, maar ze hebben veel macht (zelfs vanuit de gevangenissen) en veel geld (vermengd met drughandel, afpersingen en men denkt zelfs dat een aantal rijke families hen zelfs bewust financieren en ondersteunen (opdat hun illegale - bv drug en andere handeltjes - activiteiten zouden kunnen doorgaan. (onlangs vernam ik dat een bepaalde volkswijk alles heel rustig is, de benden doen niets, maar controleren alles. Maar er is daar een atelier die "gestolen" auto's op een minimum van tijd ontmantelt, 's nachts. Er gaat geen dag voorbij, zei me iemand die daar woont, of een takelwagen brengt daar een auto en de volgende dag is er niets meer van te zien. De eigenaars van dat zaakje, betalen een ferme som aan de lokale benden opdat ze daar ter plekken niets zouden doen, zodat de politie daar ook niet komt kijken!!!!. Dat is een klein voorbeeldje… Een aantal kerken (maar de roomse wil daar niet aan meedoen!!!), oa de anglicaanse, lutherse en enkele evangelische kerken) promoten een ontmoetingsproces, dialoog, luisteren,… met de leiders van de benden. Hoe grote "zondaars" (en dat zijn ze inderdaad!!!) ze ook zijn.. wat is de boodschap van het evangelie? Ging Jezus niet met hen aan tafel? Maar de grote raad rond de staatsveiligheid zegt neen aan elk voorstel om te luisteren naar de bendeleden. In onze weg met enkele basisgemeenschappen en in onze relatie met de anglicaanse kerk,is er heel wat werk te doen, groeiende vragen. Sinds begin dit jaar ben ik zo gevraagd om bij te dragen in de theologische school van de anglicaanse kerk voor het vak "bijbel". Een zaterdag per maand. Van onze basisgemeenschappen nemen er 12 mensen deel aan het eerste (van drie) jaar van die vorming. Morgen achtdagen wordt de nieuwe anglicaanse bisschop gewijd. Toen hij gekozen was, zei hij me te rekenen op mijn medewerking. Gisteren waren Tere en ik op bezoek bij Padre Miguel in het dorp Arcatao (op 120 km) - twee uren en een half onderweg met de auto - voor de planning van een ontmoeting van onze gemeenschappen met hun parochie op Pinksterzaterdag. Dat is daar een landelijke parochie met mensen die een politiek en sociaal engagement hebben, heel sterk. Het was ook een zone van veel geweld tijdens de oorlogsperiode. Ik ben bijzonder blij dit pastorale werk te kunnen doen, geroepen door "arme christenen". Daar gaat het toch om. Er zijn altijd grote uitdagingen… Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 8 maart 2014

Hierbij zend ik jullie het bankdocument van de ontvangen transferentie en het ontvangstbewijs van dezelfde som door ANADES. Heel veel dank.
Zoals jullie weg gelezen hebben in mijn bedenkingen van de laatste maanden, in El Salvador staat morgen (9 maart) de toekomst op het spel. Er wordt gekozen tussen twee tegenovergestelde richtingen: ofwel de ARENA partij (vertegenwoordiging van de strategische belangen van de oligarchiek, van de grote bedrijven en hun geallieerden: de grote communicatiemedia, een aantal "thinktanks", de reclame, de gemanipuleerde godsdiensten,..... ofwel het FMLN met een regeringsprogramma in dienst van de grote meerderheid waarbij de staat een belangrijke subsidiërende functie heeft zolang de economie niet toelaat dat mensen aan de basis een waardig loon verdienen.
Er zijn in dit land grote problemen: het sociale geweld (van de bendes, met opnieuw rond de 9 moorden per dag, overvallen, afpersing,...), het economisch geweld (te lage lonen!!! waar je niet mee kan leven!!!, een economie die absoluut moet afgesteld worden op het welzijn van de meerderheid en niet langer op de gigantische winsten van een kleine groep, de corruptie op alle vlakken (in het gerecht, in politieke top, in de regeringskringen - ook al heb ik wel de indruk dat in deze huidige fmln regering er op een andere manier geregeerd wordt.
Ondertussen spelen de communicatiemedia (radio's (uiteindelijk in handen van enkele "eigenaars"), TV, kranten, de enorme reclameborden overal aanwezig) en ook de godsdiensten een enorme rol om mensen "blind, doof, stom, verlamd" te houden. Gisteren zag ik nog een papiertje dat huis per huis werd uitgedeeld: Stem niet voor het fmln, want de letters van de namen van die kandidaat betekenen in cijfers precies "satanas" en dan wat Bijbelteksten daar tegenaan gegooid. De kerken hebben het niet over de weg van Jezus, maar over een godsdienst (doctrine, wetten en riten) die mensen aan de basis uitschakelt als waardige "kinderen van God". Het is verschrikkelijk!!! Ook in de Roomse Kerk gebeuren op dat vlak heel erge dingen. Er is uiteraard veel medeplichtigheid vanwege de kerkelijke hiërarchie, ook wanneer ze zouden moeten spreken en het niet doen. Ze staan lichtjaren ver af van Mgr Romero!!!!
ARENA beschikt over verschrikkelijk veel geld. We vernamen dat de campesino families op de vulkaan van San Salvador per persoon 25 $ krijgen om voor ARENA te gaan stemmen. Nogal wat mensen wiens identiteitskaart vervallen is, niet konden stemmen in de eerste ronde, krijgen nu de kosten betaald door ARENA opdat voor die partij zouden gaan stemmen. De hele communicatiemanipulatie over de gebeurtenissen in Venezuela werden hier gebruikt alsof het hier over Chavez zou gaan. Het zou me niet verwonderen moesten de rellen in Venezuela wat gaan luwen, eens de verkiezingen in El Salvador wat voorbij zijn. De ARENA leiding heeft haat en agressie gezaaid in jongeren opdat ze propaganda zouden maken met Venezuela tegen het fmln: de haat brak uit hun ogen!!! Ook al preekt ARENA een harde hand (repressie tegen de bendes!!! en zelfs dat ze dat alles in 100 dagen gaan oplossen!!!, zo nodig met doodseskaders, militarisatie van het land,.. (dat durfde de arena kandidaat zelfs zeggen in een forum), blijkbaar is onderhuids heel wat onderhandeld tussen ARENA en de bendes: ik vernam net dat de voorzetter van het stembureau waar de observatoren, de mensen die aan de stembureaus de zaak moeten controleren en lopend houden, dat die voorzitter een gekende bendeleider is, hij heeft al 10 jaren vast gezeten wegens moord, maar vertegenwoordigt morgen de ARENA partij!!!!
Ik vrees ook dat er nogal wat geweld zal uitbreken morgenavond, want een van de twee partijen zal verliezen!!! Hopelijk is het verschil voldoende groot zodat er geen twijfel zal zijn. Maar wat indien het verschuil maar een 500 stemmen zou zijn? Een grote groep zal de overwinning vieren, terwijl de andere grote groep zal spreken over fraude, manipulatie, en misschien wel geweld zal gebruiken. Ik hoorde dat de ARENA partij duizenden T-shirts heeft laten maken met afbeeldingen van Romero, fmln, che guevara,.... om zich te kunnen infiltreren in fmln samenkomsten en daar dan problemen veroorzaken... Hopelijk loopt het niet zo ver....
Ik hoop dat het fmln het zal halen en dat ze dan een heel open politiek zullen spelen en willen werken aan een ontwikkelingsprogramma dat het hele volk mee betrekt, maar dan uiteraard wel in dienst van de grote meerderheid. Daar zit dan wel het probleem. Om maar 1 ding te noemen. De kranten betalen in El Salvador geen belastingen, geen btw op het papier,..... (dat is nog van een wet uit de jaren stillekes, toen de kranten een info dienst waren), nu zijn dat enorm machtige bedrijven met heel veel winsten (3/4 van de kranten hier is dik betaalde reclame!!!). De regering zal hen dus moeten belasten!!!! Dan gaan ze schreeuwen dat er hier geen persvrijheid is!!!! Neen, het gaat om gerechtigheid!!! Dergelijke dingen zijn schering en inslag hier waarbij de wetten altijd gemaakt zijn (door politieke vertegenwoordigers van de machtigen) met de nodige achterpoortjes, zodat de wetten functioneren als slangen: ze bijten alleen maar in de voeten van wie blootvoets loopt, de armen (zei Romero).
Het doet deugd dat de politieke campagne (die verschrikkelijk veel miljoenen dollars gekost heeft,en waarvan de politieke partijen niet verplicht zijn te informeren!!!!, ja, zij maken de wetten natuurlijk!!!) eindelijk voorbij is!!!! je werd het beu!!!
Ondertussen trachten we onze weg (met pastorale inzet) verder te gaan: begeleiding en animatie van enkele basisgemeenschappen, bezoeken aan mensen, samenkomsten, vieringen, coördinatie met andere gemeenschappen, af en toe een profetische actie en uitspraak,..... Voorbereiden van reflectie thema’s. Studie. In een groep begonnen we een studie over de historische Jezus!!! in een andere groep een studie over de basisgemeenschappen als Kerk. Het is ook heel belangrijk dat er vorming in Bijbellezing gegeven wordt. De mensen zijn (door de Kerk) zo misvormd in het lezen van de bijbel, zodat die eigenlijk tegen het leven werkt, niet het omgekeerd wat Gods bevrijdend woord wil bereiken. Op 22 maart zal een thema ontwikkelen over Romero tijdens een wake nav de 34ste verjaardag van zijn marteldood. Ik zal spreken over Romero als "werkwoord" (om te doen, te handelen, te kiezen,...) en niet als zelfstandig naamwoord. We moeten leren handelen zoals Romero en niet langer spreken over Romero!!! Ondertussen ben ik ook begonnen aan de voorbereiding van een workshop die ik in september zal begeleiden tijdens het 31 ste Internationaal congres van de OUd Katholieke kerken van Europa (in Utrecht, Nederland) over wat de Europese kerken kunnen leren van de kerkelijke basisgemeenschappen in El Salvador / Latijns Amerika. Het is hele uitdaging!!!
Ja, dan zal ik (Tere vliegt deze keer niet mee) weer een tijdje in Vlaanderen zijn, en hopelijk hebben we dan weer een goede kans om mekaar te ontmoeten. Misschien is het toch wel goed dat we tijdig afspreken....
Wat betreft het Project van de waterreservoir op de finca San Jorge van ANADES, is er goede vooruitgang. Ik ben in januari nog op opvolgingsbezoek geweest. Jullie (De Brug) bijdrage is toch wel heel belangrijk om het project te kunnen afwerken. Dan zal er ook in het droge seizoen voldoende water beschikbaar zijn voor de nodige werken (bv het maken van organische mest) in de finca, voor het ontvangen van mensen (een belangrijke bijdrage in het inkomen in de finca is ook het ecotoerisme), zodat uiteindelijk lokale fondsen beschikbaar komen voor de ondersteuning van de kinderopvangcentra. Vorige week stierf vrij plots een van de meest actieve opvoedsters. Een vrouw van vooraan in de 40, 4 kinderen. Een zware herseninfectie die te laat ontdekt werd, eerst zegde de dokter dat het over stress ging maar geen rust voorschreef,.... Het is een zware dobber voor de familie van Maritza en voor haar collega's in het kinderopvangcentrum Alfonso Acevedo in San Ramón. Tijdens onze maandelijks eucharistieviering (laatste zondag van de maand) zullen we een speciale aandacht geven aan haar leven, sterven en verrijzen!!!!
Gezien Tere en ik alle weekends nogal vol hebben met activiteiten in de gemeenschappen en onze kinderen uiteraard tijdens de werkdagen moeten werken, is het niet eenvoudig om samen te komen. Maandelijks hebben we een afspraak tijdens een zondag hier bij ons. Dat doet wel deugd natuurlijk. Onze twee kleinkinderen groeien prima.... Elisa is ook opnieuw aan het werk (in een Call center). Lupita werkt in dienst HR in een bedrijf aan de luchthaven, terwijl ze ook heel wat tijd steekt in het bijstuderen, nog een basiscursus in pedagogie die vereist is voor iedereen die hoe dan ook in het onderwijs komt. Lupita hoopt in de toekomst toch wel als psychologe in het onderwijs te kunnen meewerken.
Hierbij laat ik het nu. graag nog het allerbeste, Goed weekend. en laat ons tijdig afspreken voor onze ontmoeting in september.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 1 september 2013

Graag deel ik met jullie wat na ons laatste opvolgingsbezoek op de finca San Jorge.
Ana Mirian, de directrice van ANADES, en Guillermo, een van verantwoordelijken van de uitbouw van de finca, leidden ons rond. Een organische finca eist dat er jaarlijks voldoende organische meststoffen geproduceerd worden. Dat is een heel belangrijk onderdeel van het werk. Die meststoffen moeten ook klaar zijn op het juiste moment (afhangend van het regenseizoen, bij het planten van de struikjes koffie bv). Dank zij dit werk zijn wordt op de finca alles organisch geproduceerd: maïs, bonen, koffie, tomaten, chile, fruitbomen, dus ook de honing,… De finca produceert alle maïs (basisvoedsel van de tortillas) en alle bonen die nodig zijn voor de drie kinderopvangcentra van ANADES en op de finca zelf. Nadien We bezochten de maïsplantage. De tijd is rijp, alles kan geoogst worden. We zagen ook hoe bonen gedroogd worden (wat niet zo eenvoudig is tijdens het regenseizoen). We bezochten ook de speciale serres die gebouwd werden dank zijn financiële ondersteuning vanuit Vlaanderen. De productie van tomaten en van chiles is zeer goed. Geen chemische bestrijdingsmiddelen meer!!! Maar wel een prima productie van kwaliteitsgroenten!!! We bezochten dan de percelen waar er sinds juni gewerkt werd aan het planten van nieuwe koffiestruikjes. Ook een project ondersteund vanuit Vlaanderen. Dit jaar geven de oude struiken (wel een 30 jaren oud; die geen oogst meer geven) nog de nodige schaduw, maar volgend jaar zullen ze afgehakt worden. Dit jaar zullen ook nog nieuw schaduwbomen geplant worden. Dank zij de goede zorgen is er bij het tweede jaar reeds een eerste (beperkte) oogst. We zagen struiken die vorig jaar gepland werden en nu reeds een aantal takken met de groene koffiebonen hebben. Een laatste bezoek aan de bijenkasten. De imker was er niet. Maar dank zij de subsidie vanuit Vlaanderen konden de kasten gerenoveerd worden en kon ook de aangepaste kleding aangeschaft worden voor de imker. Ook de honing is een belangrijk onderdeel van het dieet ten diensten van de kinderopvangcentra.
Het voorbije droogseizoen heeft heel wat vertraging veroorzaakt in de finca. De klimaatverandering laat zich ook voelen in de finca. De waterbron op het terrein van de finca was niet meer voldoende. De productie van organische meststoffen moest worden stop gezet. De koffieplantjes konden (gelukkig) bij de verkoper blijven staan tot aan het regenseizoen want er was geen water om ze te besproeien. Ook het ecotoerisme moest voorlopig worden stopgezet omdat er onvoldoende water was op de finca. De bouw van een waterreservoir bij de (hoger gelegen) ingang van de finca, zodat regenwater kan opgevangen worden en als reserve kan dienen tijdens het droge seizoen, is een fundament geworden voor de verdere ontwikkeling van de finca.

Correspondent: Guy Verpoten


El Salvador – 18 oktober 2012

Vandaag zie ik dat gisteren het tijdschrift van de Brug “in de bus” gevallen is. Veel dank voor het delen. Nog veel meer dank aan alle vrijwilligers en vrijwilligsters die weer klaar staan voor het solidariteitsmaal. Het is toch telkens weer een “wonder” gebeuren dat zovele mensen een hand toesteken.
Vandaag was het de maandelijkse samenkomst van de nationale articulatie tussen kerkelijke basisgemeenschappen. Het is een kans om te horen en te voelen hoe het loopt in andere gemeenschappen, ook de spanning met de officiële kerkelijke structuren en autoriteiten. Morgen hebben wij onze maandelijkse eucharistieviering waar normaal een goede 50 mensen aan deelnemen, uit de verschillende gemeenschappen. Het wordt een zendingsviering (missiemaand in de rooms katholieke kerk) gericht naar jongeren en nieuwe groepen. Hopelijk kan de Geest ons sterken en animeren.
Vrijdag krijgt Lupita haar licentiaatdiploma aan de universiteit. Een belangrijk moment voor haar. We vieren dat ook samen met de familie hier. Maandag hebben we samenkomst (zowat om de drie of vier maanden) met de (oude) Belgen hier. Deze keer bij Roger Ponseele in Morazán, dat zijn toch wel een 4 uren auto (en evenveel bij de terugreis natuurlijk). Het is toch telkens een goede en dankbare ontmoeting.
Dat was het dan weer. Alle goeds en tot een volgende keer.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 14 augustus 2012

Zaterdag 11/8 namen Tere en ik deel aan de jaarlijkse samenkomst van het personeel van ANADES (van de drie centra) in de finca San Jorge. We houden daar telkens ook een korte bezinning. Ook al was er wel wat regen die dag, toch heel aangenaam.
Ik bezocht natuurlijk het project. Zie daarbij de foto. Er zijn heel wat problemen geweest om de aangepaste en nodige plastiek voor het dak te kunnen vinden. De verantwoordelijke zei me dat ze deze week de twee serres productieklaar zullen hebben. ANADES heeft in de finca een controle per product. Zo zagen ze dat de productie van eieren, ook al maken ze zelf het geconcentreerd voedsel, niet rendabel is tegenover de lagere prijs van de grote eieren producten in het land. Ze beslisten dan beter de infrastructuur van de vroegere kippenstal te gebruiken als basis voor de serres. Begin volgende week zou alles in orde zijn, en zullen ze dan ook het eindverslag maken. De productie zou dan vlug kunnen beginnen. Ze zullen dan ook nog foto's nemen bij het einde van de installatie van dat alles.
Ik zal ervoor zorgen dat begin september ten aller laatste het verslag bij jullie zal zijn.
Alle goeds en tot binnenkort. (Op de foto: links, de mevrouw die op de finca woont en wiens familie daar ook werkt. Dan iemand van ANADES die samen met ons het project bezocht en dan Tere en ik zelf.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 1 mei 2012

Vandaag 1 mei… optochten rondom het thema van de arbeid, de rechten van arbeiders/sters,…. vandaag ontving ik jullie tijdschrift. Heel veel dank te mogen delen.
Gisteren maakte ik de website ook in orde, geactualiseerd.
Je kan die alvast al zien: http://opweg-encamino-ludovandevelde.weebly.com, want deze dagen (weken) kan ik thuis niet aan de computer. Ik schrijf nu via de website van navegante, via internet. Thuis zijn er wat verbouwingen bezig en we verblijven nu op 30 km van de hoofdstad, een tuin, een huisje waar we in de (nabije) toekomst wel definitief gaan wonen. Op die site kan je de verschillende pagina’s aantikken en dan zie je wel het laatste nieuws van hier uit, zowel bij de bedenkingen als bij de andere pagina’s zijn er actualisaties. Geluk ermee.
Eens ik terug aan mijn computer kan, stuur ik mijn bedenkingen weer naar de contactadressen. Die heb ik nu niet.
Vandaag start hier weer een nieuwe parlementaire periode van 3 jaren. Maar in 2014 zijn er weer presidentsverkiezingen. Werkelijk het verkiezingsspel is zoals de Romeinse spelen om de mensen bezig te houden, de gemoederen wat op te jagen en dan te kalmeren met geschenkjes, zodat de (vooral corrupte) politiekers hun slag kunnen thuis halen. Eigenlijk toch wel erg, en dat noemen ze dan nog democratie ook.
Je zal wel lezen in de site dat er een belangrijke toenadering is tot de Anglicaanse kerk hier. Deze week is er weer een vergadering van de priesters waar ik op uitgenodigd ben. Er ontstaat een goede verstandhouding, relatie, mekaar leren kennen,….. En eigenlijk, is de Anglicaanse kerk ook een Katholieke kerk natuurlijk. Zoveel verschillende zijn er natuurlijk niet. Het is hier een kerk met heel kleine gemeenschappen verspreid over het land, met eenvoudige priesters (mannen en vrouwen), arm met de armen in hun gemeenschappen. Toch wel heel wat bezieling,…. We zullen zien hoe de relaties evolueren. Die zekere institutionele verbondenheid en achtergrond is toch wel goed, om ons pastoraal werk verder te kunnen doen aan de basis.
De dynamiek groeit. Op onze paasviering in april waren er meer dan 100 mensen samengekomen (meer dan we verwacht hadden). Een sterke viering met een missionaire opdracht. In de meeste groepen zijn er mensen die op verschillende niveaus pratikeren in de lokale parochie. Maar diegenen die meest actief zijn in de parochie, doen minder mee in onze groepen. We moesten deze dagen ook twee groepen samen smelten, anders wordt het te klein. In juni zal het een jaar zijn dat we met nieuwe groepen startten. Ja, het wordt een tijd van herorganisatie, ook een crisistijd… het wordt duidelijk wie wel en wie eigenlijk niet in de boot wil blijven… aan de rand van de roomse kerk, is voor sommigen te "onveilig". Anderzijds groeien we met mensen die om een of andere reden hebben afgehaakt bij de roomse kerk (meestal omdat ze niet (kerklijk) getrouwd zijn, en daar dus worden afgeschreven als "zondaars"). Daar ben ik blij om: voor deze mensen kunnen we opnieuw de ervaring van een gelovige gemeenschap aanbieden, waar het niet gaat om wetten en verplichtingen, maar om een weg die samen te gaan is naar het model van Jezus van Nazareth. We staan natuurlijk nog altijd maar aan het begin van de ervaring en er kan nog van alles gebeuren. Maar ik heb toch goede hoop.
Vanuit onze contacten en samenwerking met ANADES weet ik dat het project dat jullie steunen op gang is, in de voorbereidingsperiode, omdat men eigenlijk wacht op regen. Over enkele maanden zullen we zeker een verslagje maken van de stand van zaken en het ook wat met foto's illustreren. Het regenseizoen begint hier (normaal) vanaf de tweede helft van mei. Maar gezien de klimaatwijzigingen weet je natuurlijk nooit hoe het dit jaar zal lopen: veel droogte, veel of te veel regen???

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 29 april 2013

Hierbij ook een voorlopig verslagje van het koffieproject in de finca San Jorge van Anades.
Het is van belang rekening te houden met het feit dat de nieuwe koffieplantjes slechts tijdens het regenseizoen kunnen geplant worden. Dit jaar is het bijzonder droog geweest en “de weerman” vermoedt dat pas in de tweede helft van mei het regenseizoen echt zal beginnen. Ondertussen is het water te kort in de finca San Jorge de laatste weken bijzonder ernstig geweest. De waterbron op de finca doet het nog wel, maar onvoldoende. Er zal gewerkt worden aan een tweede waterreservoir om dergelijke situatie in de toekomst te voorkomen. Daarom ook zijn de koffieplantjes nog niet aangekocht of vervoerd naar de finca. Dat zou veel water eisen om alles dagelijks te besproeien. Daardoor zal echter de aankoopprijs van de plantjes (voorzien in 0.35 $) toch wel iets verhogen. Ook de hogere transportkosten zullen meespelen.
Wat betreft het koffieproject werden toch al de volgende voorbereidende activiteiten gerealiseerd:
- formeel akkoord met het kweekbedrijf El Sembrador, voor de aankoop van de 1000 koffieplantjes. Deze plantjes ontvangen een certificaat van het Interamerikaans instituur van de koffie.
- de schaduwbomen werden reeds gesnoeid en het terrein werd klaar gemaakt daar waar de koffie zal geplant worden.
- er werd een werkplan gemaakt waarin 10 mensen voltijds gedurende 2 maanden zullen worden ingeschakeld, onder leiding van twee coördinatoren, eens er voldoende regen valt en de plantjes ter plekke zullen zijn: aanduiden van waar moet geplant worden, putjes maken, planten.
- de kalk werd aangekocht
- men is volop bezig met het zelf maken van de organische meststoffen (bocachi). Dit proces moest echter worden stilgelegd door gebrek aan water.

Het werkplan ziet er als volgt uit:

Activiteiten Aantal arbeiders Geplande maanden 1 2 3 4
Snoeien van schaduwbomen en klaar maken van het terrein waar zal geplant worden 7 Van 1 tot 19de april x      
Opmeten en aanduiden van waar er precies moet geplant worden 3 van 22 de april tot 4 mei x      
Maken van 1000 putjes en aanbreng van kalk 10 van 25e april tot 13 juni x x    
Uitplanten van de kleine koffieplantjes 8 Van 6 mei tot 4 juli   x x  
Maken van organische meststoffen (3-22 maart) 3 Vanaf begin mei   x x  
Maken van organische bestrijdingsmiddelen 2 Vanaf begin juli       x
Aangepaste en adequate agroecologische opvolging bij de groei van de nieuwe planten 7 Vanaf begin juli       x

Jullie zien dus dat we pas tegen einde jullie een volledig verslagje zullen kunnen maken van het koffieproject dat de Brug gesteund heeft. Ik hoop dan ook wat fotootjes te kunnen opzenden om het te illustreren.

Zoals ik het al even vermeldde in deze brief, ons nieuw voorstel zal te maken hebben met de bouw van een waterreservoir om regenwater te kunnen opvangen. De klimaatsveranderingen betekenen ook in El Salvador meer droogte waardoor de finca gedurende een aantal maanden niet kan produceren. Goed, daarover schrijf ik dan wel samen met het verslag in de maand augustus.
Graag wens ik jullie nog alle goeds.
Ludo Van de Velde
Oecumenische beweging van kerkelijke basisgemeenschappen in Mejicanos.
"Alfonso, Miguel, Ernesto y Paula Acevedo".

Correspondent: Guy Verpoten


El Salvador – 22 februari 2012

Gisteren heb ik de transferentie van de subsidie van De Brug ontvangen op mijn rekening. Heel veel dank. Ik informeerde ANADES reeds. Straks zal ik de cheque gaan bezorgen, zodat het project vlug kan starten.
Heel veel dank voor jullie blijvende ondersteuning.
Jammer genoeg is er niet veel “goed nieuws” uit El Salvador te vertellen. Ondanks de militarisatie van het Ministerie van Justitie en Veiligheid is het aantal dagelijkse moorden gestegen tot bijna 15. Gisteravond na de vergadering bij de groep op de weg naar de vulkaan konden we niet meer door: een buschauffeur was net doodgeschoten, een kogel door zijn hoofd. Omdat het droogseizoen is konden we toch nog een uitweg vinden over een in deze tijd van het jaar droog riviertje. De “brand” in een gevangenis van Honduras is ook een bedreiging voor El Salvador waar er slechts plaats is voor 8000 gevangenen, maar er zitten er meer dan 25,000 opgesloten. Rechtse stemmen komen op om de delinquentie te bestrijden zoals in Honduras!!! Nog een goede drie weken en dan zijn het hier parlements- en gemeenteraadverkiezingen (niet voor de regering, want dit is hier een republikeinssysteem: de president wordt gekozen voor 5 jaren en die kiest zijn regering). Alle media zijn verzadigd van onvoorstelbare kiespropaganda… Allemaal lokaas om stemmen te halen. De partijen beschuldigen mekaar van alle kwaad in dit land en stellen zichzelf voor als het paradijs. Voor de eerste keer ga ik ook stemmen hier, nu ik via naturalisatie ook Salvadoraanse staatsburger ben. Het is niet eenvoudig te stemmen. Je moet echt kijken naar de utopie van elke partij, naar hun horizont, naar wat ze nu niet zeggen in de campagne, naar waar ze eigenlijk en op lange termijn voor staan. Politiek is natuurlijk ook de kunst van het mogelijke. Zonder meerderheid in het parlement kan zelfs de beste partij geen wetten maken in dienst van de bevolking. Maar natuurlijk is heel veel goeds in dit land: dat komt uiteraard niet in de kranten of op TV.
Ik moet soms terug denken, Guy, aan wat je eens zei: dat je meer werk hebt wanneer je op pensioen bent, dan vroeger. Inderdaad, ook al is het voor mij iets totaal anders, terug naar mijn wortels, het basiswerk vraagt veel werk, aandacht,
energie. Ik doe het heel graag en ik ben zo dankbaar dicht bij arme mensen te staan en hen, bij hen thuis te mogen ontmoeten. De harde realiteit van hun leven is het kader waarin we een stukje Evangelie als blijde boodschap mogen zijn. Niet eenvoudig want de grote kerk slaat de bal mis. Vandaag, Aswoensdag, zijn er weer duizenden die naar de kerken gaan om een askruisje, met de kleine kindjes er bij… eigenlijk als een magisch gebeuren. In deze cultuur werd (wordt?) as gebruikt om de slechte geesten te verwijderen en op afstand te houden (wanneer een storm op komst is werd (wordt?) een askruis op de grond gemaakt). Waar ligt het verschil met het askruisje vandaag? Er is zo weinig “bekering”, zoveel traditie en religieuze gewoonte. De kerken staan zo ver af van de realiteit van het dagelijks leven (het dagelijks kruis dat hen opgelegd wordt door het politiek / economisch systeem) van de armen. Vanavond hebben we een samenkomst met een groep van 8 mensen (ze noemen zich de pastorale equipe van de wijk). De reflectie die we samen houden, herdoen zij met twee andere groepen en zo straalt het uit. Deze maanden zullen onze groepen nog aangroeien… dat is goed.
Nogmaals heel veel dank. Veel groeten aan de vrienden van De Brug. Goede moed.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 11 februari 2012

Bedankt voor de het tijdschrift en de andere bijlagen. Veel dank zo te mogen delen in het doen en laten van de Brug en jullie wortels tot in het zuiden. Toch wel prachtig dat alles.
Hier is de verkiezingskoorts (of moet ik zeggen verkiezingsoorlog?) los gebroken… nu mogen de partijen ook officieel campagne voeren voor de gemeenteraadverkiezingen (ook al zijn ze daar al een tijd mee bezig, wat volgens de wetten niet mag). Je kan je niet voorstellen hoe het milieu vervuild wordt: wat je ook maar kan beschilderen of beplakken… het krijgt allemaal kleuren van de partijen. Kleine en immens grote affiches overal te pas en te onpas… De reclame wereld maakt goeie zaken nu met de verkiezingen. TV kijken, naar de radio luisteren… je wordt overdonderd door partijpropaganda voor parlementsleden en gemeenteraden (geen presidentsverkiezingen). Zal het FMLN een klap krijgen na 2,5 jaren regering (zoals rechts beweert), of zal het proces van verandering zich versterken (zoals links het aankondigt)? Op 11 maart zijn er hier verkiezingen. Maar nu staat de wereld stil voor de pers… alles draait nu om de verkiezingen… Het is gewoonweg tragisch.
Ondertussen doen we verder met onze groepen. Dat is werk van de lange adem waarvan pas over enkele jaren echt het impact van zal zichtbaar zijn, maar ondertussen gaan we de weg verder… Het is een enorme uitdaging… Ik doe het bijzonder graag… Wat ben ik blij op pensioen te zijn het opnieuw naar mijn wortels te kunnen gaan…
Vele dankbare vriendengroeten aan ieder van jullie en aan de medewerkers/sters in de Brug.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 27 oktober 2011

Jullie vernamen ondertussen al wel hoezeer de tropische depressie El Salvador getroffen heeft. Het is het natuurfenomeen met de grootste schade in meer dan 30 jaren, ook al zijn er (maar?) 34 doden gevallen. Toch wel heel erg voor dit volk, waar een poging gedaan wordt om vanuit een concrete ondersteuning bij landbouwfamilies te werken aan ontwikkeling. De maïsoogst die voorzien was voor dit jaar, en die in november – december zou kunnen geoogst worden, was de grootste sinds vele jaren… Er was hoop, vooral voor de boerenfamilies. Maar zo goed als 14 dagen aanhoudende regen, dag en nacht, heeft heel veel kapot gemaakt. Graag zend ik jullie een stukje ervaring die we zelf mochten meemaken in onze nabijheid bij een familie aan de oevers van de Lemparivier, aan de monding van de rivier in de Stille Oceaan.
Misschien geeft het toch wel een beeld van wat mensen hier meemaken.

Gisteren reden we met Rosita, zus van Noé, naar de Bajo Lempa. We vertrokken nog onder een gietende regen vanuit San Salvador. Na bijna twee uren waren we in San Marcos. Een broer, Arnulfo, kwam er aan en reed mee tot aan Zamorano. De asfalt weg heeft veel geleden. Op sommige plaatsen staan de plastiek constructies waar buren de nacht door brengen. Heel wat koeien en klaveren ook op de asfaltweg. We zagen langs weerskanten van de weg hoe hoog het water gestaan heeft. We zagen maïs en ook suikerriet in het water. Een hele aanplanting van papaja was vernield. We vernamen dat de eigenaar een goede 3000 US$ geleend had in een bank en hij is nu alles kwijt en blijft met een grote schuldenlast. Op sommige plaatsen was het asfalt gewoon weg. In Zamorano zagen we kleine huisjes die waren ingevallen. Sommige woonwijken (zoals Nuevo Amanecer) stonden nog altijd tot aan de vensters in het water. De aarden toegangsweg naar Ciudad Romero en Nueva Esperanza en heel wat andere gemeenschappen zal dringend moeten hersteld worden. Arnulfo ging ervoor zorgen dat de bevoorrading (water, wat droge kleren, pupusa’s, tortillas, wat fruit,…) bij zijn broers (Luis, Carlos, Pedro) en andere moedige mensen die in Nueva Esperanza gebleven waren om te voorkomen dat mogelijke dieven toch nog de huizen (die vol water liepen tot aan de daken) toch tegen te houden. Daarna reden we richting Jiquilisco, naar een opvangcentrum in een school. Daar waren Santos en Pilar, de ouders van Noë, ondergebracht. Telefonische communicatie (ja, op die momenten is een gsm echt geen luxe meer) met de broers in de Bajo Lempa. Op dat moment belde Noë ook op via skype naar de gsm van zijn ouders. Het deed veel deugd. Uiteindelijk beslisten Santos en Pilar van toch met ons mee te rijden naar San Salvador en bij ons te blijven totdat hun huis opnieuw zou opgekuisd zijn. Rosita bleef en vanaf de volgende dag, zal ze samen met haar broers werken aan de grote opkuis. De hele inboedel heeft in het stinkend en rottend slijk gestaan tot aan het dak. Dat wil zeggen dat ze gewoon alles kwijt zijn, alleen staan er nog de muren van hun huis en enkele dieren (kippen en zwijntjes) overleefden het ook: huisraad, bedden, kleren, schoenen, eetgerief,… ja, het heeft geen zin de lijst te maken: gewoonweg alles weg of rot daar in het slijk. En dezelfde situatie hebben de honderde families in elk van de rurale gemeenschappen aan beide kanten van de Lemparivier. Weer totaal opnieuw beginnen…. Eigenlijk is het een verschrikkelijke historische fout van de voorbije regeringen van die regio te bevolken: teruggekomen vluchtelingen, ex guerrilleros, ex soldaten,… in een streek die zo goed als elk jaar overstroomt, soms hoger en soms minder hoog. Deze dagen, ja, zo erg was het nog nooit geweest. Zou het niet belangrijk zijn moesten de bewoners van die gemeenschappen en coöperatieven samen spannen om aan de regering te eisen andere levensvoorwaarden te ontvangen, andere streken (ook al is meer dan 75 % van het Salvadoraanse grondgebied heel kwetsbaar bij natuurfenomenen) waar ze helemaal opnieuw kunnen beginnen, maar met de hoop dat ze stap voor stap toch iets duurzaam kunnen maken en leven. In de Bajo Lempa blijven er alleen maar schulden van over, en telkens weer opnieuw beginnen (behalve de schulden bij de banken).
Enkele dagen later wilden vader Pilar en moeder Santos terug naar hun huis. Hun volwassen kinderen (Carlos, Pedro, Luis, Arnulfo, Rosa) waren al begonnen aan de grote opkuis…. Ook al wisten ze dat het daar een miserie zou zijn, ze wilden bij hun kinderen zijn en bijdragen in de opkuis. We kochten nog wat eerste hulpmateriaal: kookmateriaal, borden, bekers en tassen, vorken en lepels, kuismateriaal, javel, ontsmettingsmateriaal, wat kleren voor, wc papier, ja, ook oude kranten (heel belangrijk voor het vuur),……. Onderweg kochten Santos en Pilar ook nog drinkbaar water. Bij het begin van de baan naar Nueva Esperanza kochten we nog pupusas voor de hele familie…… Het was zo triestig dat alles te zien: hoe hoog het water wel geraakt was, alles onder stinkend (en besmet) slijk. In het gebouwtje dat als keuken diende stond alleen nog de verbeterde stoof, al de rest was weggevoerd door het stromend water dat door alles heen gegaan was… Matrassen totaal doordrongen…. De hele reserve stapel brandhout lag verspreid in het slijk over het terrein rondom het huis. Gelukkig was er een stukje afsluiting, anders was hun brandhout ook nog weg gedreven. Enkele kleine varkentjes en kippen hadden het wonderwel overleefd. Santos en Pilar weenden bij het zien van dat alles. Daniel liep zo teleurgesteld rond… Zou het waar zijn dat heel maïsteelt tegen de grond ligt? Pilar zei: ik ga morgen kijken,…. Achteraf bleek dat inderdaad van de 80 zakken maïs die hij gehoopt had te oogsten, misschien 5 zou kunnen recupereren. Ja, we gaan er in vliegen om dat alles toch op te kuisen. Het is weer een opnieuw beginnen… Voor de zoveelste keer, echt helemaal opnieuw beginnen, met zo goed als niets.
De situatie in de familie Martinez is hetzelfde bij de andere families in de gemeenschap Nueva Esperanza…. En zo ook in de meeste gemeenschappen aan beide oevers van de Lemparivier. Je hoeft het gewoon te vermenigvuldigen…. We zagen nog wat foto’s genomen tijdens de evacuatie, toen alles onder water stroomde… We hoorden nog de verhalen hoe getracht werd toch nog een aantal dingen hoger aan het dakgebinte vast te maken, in de hoop dat het water toch niet zo hoog zou geraken,…. Ze zouden nu slapen in hangmatten. We gingen even kijken in het Pastoraal Centrum, maar de zusters waren er niet. Alles lag nog totaal onder het slijk.
Met een klein hartje en eigenlijk ook met tranen in onze ogen reden we terug naar San Salvador.
Enkele dagen later, via telefoon, vernamen we dat de familie relatief goed geslapen had, ondanks de duizende muggen (ja, nu het niet meer regent en overal nog water plassen staan, krioelt het van de muggen!!). Het belangrijkste was, zegden Santos en Pilar, dat ze met de hele familie (ondertussen waren ook hun dochter Silvia en hun schoondochter Carmen samen met de kleinkinderen, ook aangekomen) samen waren en toch goed hadden kunnen praten. Dat gaf sterkte. Gelukkig is er toch ook geregelde communicatie via skype vanwege Noé (vanuit Vlaanderen) met zijn ouders.
Gisteren (woensdag 26/10) zijn Tere en ik er opnieuw naar toe gereden. Weer een volle auto. De zusters hadden in de gemeenschap van San Ramón heel wat kleren, vooral van het pastoraal centrum, beddegoed, gordijnen,… laten wassen. Ook wij hebben ons deel daarin gedaan. We namen het mee. In de gemeenschap van Zacamil werd een omhaling gedaan (mensen die eigenlijk niets –teveel- hebben): 22.25 US$. Santiago, animator van de groep, vroeg om drinkbaar water te komen en dat mee te nemen naar het Pastoraal Centrum. We deden ook wat inkopen voor de familie Martinez (weer heel wat materiaal voor het opkuisen, ontsmetten, beschermingsmiddel tegen de muggen, maïsmeel om tortillas te kunnen maken, drinkbaar water,… ). We waren om 6 uur vertrokken om nog voor de middag te kunnen terug in San Salvador zijn, maar moeder Santos drong er erg op aan dat we zouden blijven, want hun zoon Pedro had die morgen een varken geslacht (om heel wat van het vlees te verkopen en zo enig inkomen te hebben) en we moesten absoluut wachten tot de “chicharrones” (gebakken varkensvlees) zouden klaar zijn. We maakten van de gelegenheid gebruik om ook de zusters te bezoeken in het pastoraal centrum. Ze lieten hun al wat opgekuist huis zien: hoe hoog het slijkwater wel geraakt was, hoe alle houtenmeubels stuk waren, alle papieren (foto’s, pastorale en historische documenten, catechesemateriaal, bijbels,….) die niet hoger stonden dan 1,15 meter waren allemaal in het water terecht gekomen. Maar gezien een aantal meubels ook waren omgevallen (opgelicht door het water) waren ook heel wat hoger opgeborgen materialen in het water terecht gekomen,… IJskast, computer, wasmachine, … fotokopieermachine,…. Alles in het water en buiten gebruik…. Een aantal brigades uit San Salvador en externe gemeenten waren gekomen om te helpen bij het opruimen en kuisen op de eerste plaats in alle gemeenschapslokalen, nadien ook bij de familie die hulp konden gebruiken. Zo’n zielig gebeuren… Ook de planten en bloemen in de tuintjes rondom de huizen staan helemaal onder het slijk…. Nohemy vertelde me hoe midden die zo moeilijke crisissituatie er zoveel solidariteit naar boven gekomen was, onvoorwaardelijke inzet om mensen te redden, dikwijls met het risico van het eigen leven. Maar natuurlijk zijn er ook altijd mensen die trachten te profiteren van de miserie van anderen: gaan zien wat er kan gestolen worden bij anderen in hun verlaten (onderstroomd) huis. De politie kon een man tegen houden die in zijn pickup heel wat “gestolen” varkentjes bij had….
Gezien we dan toch zouden bleven begon ik vader Pilar te helpen bij het bijeen brengen en opnieuw opstapelen van het brandhout. Ik kreeg een hemd en aan het werk… ja, in de hitte van de bajo Lempa en de vochtigheid die opwelt uit de natte grond…. Het was wel niet helemaal klaar, maar toch al een flink stuk opgeschoten. Eigenlijk moest ik wel opletten bij het opheffen van de soms zware stukken hout, want op een bepaald moment gaf mijn rug al wel verwittigingstekens. Maar alles is goed. Toch heel blij een klein stukje te mogen bijdragen. Pilar toonde ons enkele maïskolven…: voor en achteraan de kolven was het graan al rot… misschien toch nog enkele graantje te redden uit het middelste gedeelte van de kolven. Daarna aten we nog de “chicharrones” met wat bonen en warme tortillas… Ondertussen was de familie blij dat hun ijskast het toch nog deed. Daardoor konden we ook fris water drinken. De TV doet het niet meer. Er was al heel wat gewassen. De vreugde van het samen delen was toch heel belangrijk, daar midden de miserie. Wij namen nog enkele zakken natte kleren (oa de speciale kleren van de volksdansen) en lakens mee naar huis om hier te wassen en te drogen. Volgende week rijden we er weer naar toe.
Gisteravond op een samenkomst van een onze nieuwe groepen hadden de mensen het initiatief genomen van kleren en wat eten bijeen te brengen, zodat we het bij onze volgende reis kunnen meenemen. Toch weer zo’n bemoedigend teken van solidariteit “tussen de armen”. De solidariteitsgroep vanuit de parochie van Ruth’s ouders heeft al een solidaire bijdrage opgezonden. Midden de miserie toch echte wonderen van solidariteit en engagement.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 20 oktober 2011

Vandaag is het de eerste dag zonder regen, met zon na meer dan 10 dagen regen, dag en nacht,… Het is werkelijk veel erger dan met orkaan Mitch van 1998 of de andere orkanen die we hier hebben meegemaakt. De schade aan de infrastructuur (bruggen, wegen, vooral de asfalt heeft het begeven), … is enorm. Men zegt bij een eerste schatting dan 75% van de oogsten (maïs en bonen) vernield werd. Ook de koffie moet het erg te verduren hebben. Duizenden families die weer opnieuw moeten beginnen: honderden zonder huis zelfs, anderen met alleen nog maar de muren en het dak van hun huis. Gisteren reden we naar de Bajo Lempa om wat ondersteuning te geven aan mensen die ter plekke gebleven waren. Langs de weg zagen we hoe hoog het water gestaan heeft. We kennen enkele families in de gemeenschap Nueva Esperanza. Ook al hadden ze alles zo goed en kwaad mogelijk omhoog vast gebonden aan hun dak, het water steeg tot aan het dak en ze zijn dus toch alles kwijt. Dat water is slijk, stikt verschrikkelijk, erg besmettelijk (veel dieren verdronken, en ook de WC’s liepen over gezien de hoeveelheid water. Enorm veel waterputten zijn besmet. De miserie bij heel veel mensen is enorm…. We hebben nu een familie bij ons mee in huis voor een aantal dagen. Ze zullen pas terugkeren wanneer hun volwassen kinderen laten weten wanneer het zal kunnen. Heel erg…
En uiteindelijk is het de schuld van menselijke aard: de hydro-elektrische centrales planden niet goed, heel slecht, de waterlozing en moesten dan op het einde tot 12,000 kubieke meter water per seconde lossen… dus … totale overstroming in de monding van de Lemparivier. Alle rivieren in dit land overstroomden.
Ook onze nieuwe pastorale groepen konden al 14 dagen niet meer samen komen. Dat wil dan zeggen eigenlijk een terug herbeginnen: opnieuw bezoeken, mensen motiveren,…

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 17 oktober 2011

Vrienden, ik zie net in De Standaard dat de rampen in Centraal-Amerika blijkbaar niet belangrijk genoeg zijn om in de buitenlandse rubrieken te worden opgenomen.
Ik kopieer uit mijn bedenkingen van deze maand het volgende, dus al van enige dagen geleden.
Meer regen, meer regen… naar een tropische bui… storm???
Vooral de kuststreek (zuiden van het land) is zwaar getroffen. Maar over het hele land is er te veel aanhoudende regen. Voor morgen wordt er nog meer regen verwacht…. Gisteravond hadden we een samenkomst met een groep aan de voet van de vulkaan: een ware rivier die weg…. Uiteraard kon de vergadering niet doorgaan. De scholen zijn dicht in heel wat provincies. Veel miserie voor heel wat families. Groot deel van Mexico en heel Centraal Amerika lijdt onder het te veel aan water….
Vanmorgen (maandag 17 oktober) telefoneerde ik met vrienden in de Bajo Lempa…. Alles staat weer onder water…. Het is erger dan met de Orkaan Mitch in 1998 zegt de familie… weer alles verloren…. De hele streek staat onder water. De hydro-elektrische centrales lozen meer dan 11000 kubieke meter water per seconde… en als het dan nog hoge tij is op zee… dan staat heel kuststreek rondom de monding van de Lempa rivier onder water…… alle oogsten zijn weer vernield, alles rot. De huizen … alle huisraad in het water…. Ja, erger dan de orkaan Mitch…. Officiële cijfers spreken van 32 doden en 20,000 mensen die in opvangcentra hun voorlopig onderkomen vinden.
Men kondigt nog blijvende regen aan, misschien zelfs tot donderdag……
Het is een enorm gevoel van onmacht… Natuurlijk zijn onze natte muren en enkele lekken in de platen op ons dak, niet te vergelijken met de miserie van zoveel families die weer alles kwijt zijn. Dit klimaat veroorzaakt tegelijkertijd veel gezondheidsproblemen. De infrastructuur van dit land is zwaar gehavend: wegen, bruggen,…. Heel wat schooltjes en gezondheidscentra in de lage zones werden vernield. Op de hellingen (vulkanen) begint de aarde naar beneden te glijden en alles mee te sleuren. Ook de moeder van Tere moest dringend haar huis verlaten. Een grensovergang tussen Guatemala en El Salvador is dicht omdat de brug voor de helft weg gespoeld werd door de overvolle grensrivier. De oogsten (maïs en bonen vooral) zijn grotendeels vernield…
Zoveel onmacht…. Wat er aan vooruitgang en “ontwikkeling” bezig was, wordt terug met tientallen jaren achteruit geduwd. Maar het ergste moet nog komen: eens het niet meer regent en het water niveau daalt… terug naar de plaats waar hun huisje stond of staat, en alles nat, alles weg, alles rot… geen eten, geen kleren, niets meer…. Bij de boeren, ook geen eten meer voor de volgende maanden,…. Het is werkelijk een ramp voor zoveel mensen…
Ik heb de indruk dat de burgerbescherming en alle staatsinstellingen doen wat ze kunnen om levens te redden, om mensen op te vangen,…. Maar wat eens alles terug kalm wordt???

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 19 mei 2011

Enkele jaren geleden wandelend langs rurale wegentjes van de gemeente Ataco in het westen van El Salvador, zagen we hoe op verschillende plaatsen, meestal op privé wegen tussen twee eigendommen (koffiefinca’s) in, groepen krotwoningen van wat hout, oude platen, karton, … We ontdekten dat het ging om families die gedurende jaren op koffiefinca’s gewoond hebben, in de "huizen" voor de knechten. Bij de aardbeving van januari 2011 waren die totaal onbewoonbaar en de koffie-eigenaars wilden voor hen geen nieuwe huizen bouwen. Als ze het wilden, mochten ze wel blijven werken (voor een appel en een ei, uiteraard). Gezien ze geen eigendom hadden, konden ze ook nergens aankloppen voor financiering van een woning. Samen met de Salvadoraanse ngo PROESA riskeerden we er ons aan om voor een 30 tal families iets te doen: aankoop van een terrein, opzoek naar financiering voor aanleg van de infrastructuur van de woonwijk en voor de 30 woningen, het hele sociale beheer van het project (selectie, begeleiding, integratie van de mensen bij de ruwbouw), het administratieve beheer: legalisatie van de eigendommen per familie – op naam van de vrouw), alles wat moet gebeuren om bij de verschillende instanties "OK" te krijgen voor vergunning tot verkaveling, bouw, elektriciteit, waterleiding, en de aansluiting op het nationale net, toelating van de gemeente, van het ministerie van gezondheid, …
In dat hele proces dat over verschillende jaren liep heeft DE BRUG op verschillende momenten een belangrijke solidaire bijdrage geleverd door het woningproject mee te ondersteunen. Ook al had Caja Deuro van Spanje gezorgd voor de financiering van de infrastructuur en van de 30 woningen, toch bleven er heel wat rubrieken open. Vele kleinere en grotere bijdragen maakten het dan toch mogelijk om het hele project tot een goed einde te brengen. Vorig jaar, april 2010, werden de huisjes ter beschikking gesteld van de 30 families ook al was er nog geen aansluiting op de waterleiding. Het was volop aan ’t regenen en het zou natuurlijk schandalig zijn dat de families zouden nat worden in hun krotwoning, terwijl hun huisje eigenlijk klaar was. Voorlopig oplossing gezocht voor het water door het bij de buren te gaan kopen. Toch heeft het nog bijna een heel jaar geduurd eer de centrale waterkraan kon opengedraaid worden met aansluiting van het water in elk huis. De bureaucratie is verschrikkelijk traag. Maar het is vooral de burgemeester (van de rechtse ARENA partij) die heel veel stokken in de wielen gestoken heeft. Hij wilde zijn vriendjes daar een huis geven en nu blijft hij nog altijd eisen dat heel de groene zone (die wettelijk moet beschikbaar zijn bij een verkaveling) op naam van de gemeente komt, terwijl de wet slechts een deel daartoe voorziet. Gezien het in maart 2012 weer gemeenteraadverkiezingen zijn, vrezen we dat hij aan zijn vriendjes (arme families die wel voor hem zullen stemmen) de toelating zal geven om huisjes van wat hout, platen, karton, … op die groene zone te zetten met de belofte van nadien een formeel huis te geven. Wie weet hoe het zal aflopen.
Bij ons laatste bezoek aan de wijk klopten we aan bij verschillende families die graag de kraan open zette, ook de douche om te laten zien dat ze nu water hebben in huis. Op de dag van ons bezoek waren de eigenaressen juiste samen om een document te ondertekenen (de meeste vrouwen met hun vingerafdruk) waarbij de weg midden in de wijk legaal werd afgestaan aan de gemeente, die dan ook die weg moet onderhouden. De mensen vertelden ons dat ook eens per week het huisvuil wordt opgehaald. Natuurlijk zie je vlug verschillen in de huizen. Sommigen zijn creatiever dan anderen, sommigen hebben minder mogelijkheden dan anderen, …. De meeste families bouwden (als je dat bouwen kan noemen) iets bij achteraan, zij het als keuken (om met houtvuur hun huis niet bevuilen), of als extra "kamer" voor meer familieleden…… Weer iets van wat platen en plastiek. Dat is de realiteit. Sommige families hebben aanplantingen gedaan, bloemen, planten, boompjes. Eigenlijk deed het ons echt deugd dat alles te zien. Misschien een druppel op een hete plaat, maar het gaat toch om 30 heel concrete verarmde families (slachtoffers van decennia lange armoede, uitbuiting, en van de aardbeving van 2001) die nu toch een perceeltje met een menswaardig huis hebben. De solidariteit doet toch "wonderen".
Inderdaad, iets dergelijks is alleen maar mogelijk dank zij de internationale solidariteit. In dit concrete woonproject hebben vele individuele mensen en verschillende solidariteitsorganisaties heel concrete bijdragen geleverd voor (1) de aankoop van de grond, (2) voor de sociale en legale kosten van het project (3) voor de installatie van de elektriciteit tot aan de wijk en tot elk huis, (4) voor de aansluiting op de waterleiding, tot en met elk huis. In de laatste fase konden we nog rekenen op een subsidie van de Provincie Antwerpen voor een belangrijk deel van de aanleg van de elektriciteitsleidingen. De gemeente Ranst deed begin vorig jaar een bijdrage voor de kosten van de aansluiting van het water. De missiegroep van Oelegem heeft vanaf het begin heel wat bijgedragen. "DE BRUG" heeft tijdens enkele jaren daadwerkelijk solidair bijgedragen opdat het woonproject werkelijk tot een goed einde zou geraken. Ik wil toch ook de Salvadoraanse ngo PROESA speciaal vermelden en bedanken. Zeer professioneel en met heel veel geduld hebben ze de verantwoordelijkheid gedragen om het woonproject vanaf het begin tot het einde goed uit te voeren.
Goede vrienden, inderdaad hebben jullie BRUGGEN gelegd tussen Vlaanderen en El Salvador. Jullie hebben het mee mogelijk gemaakt dat 30 families een menswaardige woning hebben. Op verschillende momenten hebben de mensen het ook uitgedrukt: we hebben zelfs nooit durven dromen dat we ooit in een menswaardig huis zouden wonen, of, ik kan het nog altijd niet geloven dat dit nu ons huis kan zijn. Er was en is bij de 30 families heel veel dankbaarheid. Via deze brief mag ik die dankbaarheid ook in jullie handen leggen.
Ook van mijn kant wil ik met deze brief een speciaal woord van dank schrijven naar de leden en het bestuur van DE BRUG voor het jarenlange vertrouwen dat jullie in mij stellen om de solidaire projecten hier mee te begeleiden. Ondertussen ben ik op pensioen en sinds begin februari terug in El Salvador. Er begint nu een nieuw hoofdstuk in mijn leven, met vooral nieuwe kansen om terug met mensen aan de basis (aan de rand van de samenleving) een eind weg mee af te leggen. Het wordt vooral een exploratiejaar met contacten, bezoeken, heel veel leren, samenkomsten in enkele kerkelijke basisgemeenschappen (van arme mensen) aan de rand van de hoofdstad San Salvador. We (inderdaad, we, want nu doen het nu samen met Tere, mijn echtgenote) hebben een goed contact en een beginnende samenwerking met de Salvadoraanse ngo ANADES en hun Centro Hogar "Alfonso Acevedo" in buitenwijken van de voorstad Mejicanos. Tegen de maand augustus zal ik een beter zicht hebben op welke manier we via ANADES ondersteuning kunnen betekenen bij ontwikkelingskansen van verarmde mensen.
Nogmaals heel veel dank.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 16 juni 2010

Graag een woordje vanuit El Salvador, waar het aantal moorden een werkelijke bedreiging is… rond de 13 per dag, meer dan 70 per 100.000 inwoners. Op dat vlak is El Salvador een van de meest gewelddadige landen van dit continent. Anderzijds zitten we aan het begin van het regenseizoen, met reeds heel wat overstromingen. Er is vooral een grote bedreiging aan de voet van de berg- en vulkaanflanken: er kan veel slijk, stenen, bomen… naar beneden komen en dan is het fataal voor honderden families…. Hopelijk is het niet zo erg dit jaar.
Ik zelf recupereer goed na de operatie. Deze maand wel aan het administratieve werk op het bureel, maar nog geen reizen. In juli hoop ik alles terug normaal te kunnen hernemen voor deze laatste maanden dat ik nog volenscoördinator zal zijn.
Maar er is toch ook goed nieuws. Graag wil ik dat met jullie en de vrienden van de Brug delen, want jullie hebben ook in dat woningproject een belangrijke bijdrage gedaan.
Op 7 juni 2010 was het feest in de kleine woonwijk van 30 families in de gemeente Ataco in het Westen van El Salvador. Ik ben heel blij dat ik er mocht bij zijn, dat ik vandaag zoveel solidaire mensen uit België en Nederland mocht vertegenwoordigen op een moment dat de huizen formeel overgedragen werden aan de eigenaars, of beter gezegd, eigenaressen, want het zijn de vrouwen, moeders die formeel het eigendomsrecht hebben.
Het was in 2006 toen Tere en ik ontdekten dat er toch nog heel wat families in die streek in heel schamelijke woningen verbleven: slachtoffers van de aardbeving van 2001, de meesten woonden toen in koffiefincas. Hun “huis” (barak, uit het begin van de vorige eeuw) was vernield en de eigenaars wilden geen nieuwe huizen bouwen voor hun permanent personeel. Ze hadden hutten gebouwd met wat platen, kartón, wat hout,... aan de rand van ravijnen, op wegen tussen twee fincas,.... Ik heb daarover destijds geschreven.
Het kwam me op – ja wat doe je als er plots iets op komt, iets je overvalt – te onderzoeken of het niet mogelijk kon zijn een terrein aan te kopen en te werken aan een bouwproject. De Stichting Proesa had ervaring in uitvoeren van sociale bouwprojecten en was bereid de weg mee te gaan en te zoeken naar de financiering van de huizen. Ik geloofde in de mogelijkheden van solidaire vrienden en groepen in Vlaanderen en Nederland. Ik riskeerde me....
Het terrein kon aangekocht worden en PROESA vond bij Caja Duero in Spanje de financiering voor de aanleg van de wooncolonie en de bouw van de huizen. Vandaag nog herinnerden de mensen hoe ze met zijn allen, mannen, vrouwen, kinderen gewerkt hebben, dikwijls onder de regen, zowel voor de infrastructuur als nadien als hulpmetsers bij de huizen.
Het heeft allemaal heel lang geduurd, veel te lang... Niet omdat de financiering er niet was (die was er wel), maar omdat de “administratieve molen” van de verschillende gemeentelijke, provinciale en nationale overheden die te maken hebben met woningbouw zo verschrikkelijk traag draaien en waar de mensen van Proesa heel dikwijls op hun tanden moesten bijten, geduld hebben. Het aller ergste was nog de lokale ARENA-burgermeester “el capitán” die heel kwaad was omdat hij “zijn” vriendjes met dat bouwproject geen huis kon geven. Hij heeft alles in het werk gesteld om de zaak te vertragen. Gezien de lange tijd die er is overgegaan, moest Proesa ook het budget herzien: alle prijzen waren sterk gestegen en er moest ingekort worden. Er werd dan beslist dat de waterleiding wel in de kolonie zou aangelegd worden, maar niet de individuele aansluiting aan de huizen. Voor de elektriciteit was het nog moeilijker. Die zou zelfs niet in de colonie kunnen aangelegd worden. Misschien een nieuw programma?
Op 16 december 2009 waren alle huizen klaar, maar nog zonder de individuele aansluiting op het net van de waterleiding en zonder de elektriciteitsleiding in de wijk. Er moest een oplossing gevonden voor de financiering van water en elektriciteit. En weer heb ik me geriskeerd. Het moet toch mogelijk zijn financiering te vinden zodat we de aansluiting van het water en van de elektriciteit kunnen betalen (zoals oorspronkelijk voorzien was). In afspraak met PROESA heb ik voorgeschoten en PROESA zelf heeft ook eigen fondsen ter beschikking gesteld, vertrouwend dat ik wel de nodige financiering kan bekomen. Het belangrijkste was dat het toch verder kon. PROESA heeft alle mogelijke inspanningen gedaan om toch tegen het einde van het droge seizoen (april) de regionale elektriciteitsmaatschappij en de nationale watermaatschappij te overtuigen.... Maar het bleef maar duren...
Plots, in mei begon het te regenen.... Het laatste weekend van mei was bijzonder hard met de storm Agatha. 10 van de 30 families moesten zelfs opgevangen worden in een noodcentrum. De andere 20 families hielden het uit, alles nat,...
Daarom werd toch vlug beslist van de huizen formeel ter beschikking te stellen van de 30 families, ook al is er op dit moment nog geen water (alles is geïnstalleerd in de wijk, en de aansluiting aan de huizen, alleen moet nog 1 ingenieur zijn OK geven om de kraan van waterleiding in de baan voor de wijk open te zetten) en nog geen elektriciteit (de hoofdleiding is wel aangelegd in de wijk, met de nodige transformators, alleen moet nog de individuele aansluiting gebeuren naar de huizen toe). Overmorgen gaan de 30 vrouwen naar de elektriciteitsmaatschappij om samen (met ondersteuning van PROESA) de nodige stappen te zetten, er moet betaald worden (de cheque is klaar), zodat de individuele aansluitingen kunnen gebeuren. In een van de families zei iemand me dat ze hopen dat volgende week het water zal aangesloten zijn.
In maart 2010 stelde ik aan de provincie Antwerpen het elektriciteitsproject voor met de vraag die te subsidiëren. Ik heb het bericht ontvangen dat de aanvraag aanvaard is, maar we moeten nu nog wachten op een antwoord van de diputés. We hopen dat het zal in orde komen, zodat we kunnen terugbetalen aan wie heeft voorgeschoten. Wat betreft het water hoop ik dat via de stortingen van solidaire vrienden op mijn projectrekening bij Volens toch wel de volledige kosten te kunnen dekken.
Ik ben zeker dat het de moeite loont van voor te schieten, zodat de huizen toch vlugger zouden kunnen ter beschikking gesteld worden.
Ik wil melden dat zowel voor de aankoop van de grond, voor de juridische kosten, voor al het sociale werk bij selectie en opvolging,... heel wat mensen individueel hun steentje hebben bijgedragen. Ik vermeld speciaal de Missiegroep in Oelegem, De Brug in Kalmthout, het El Salvadorcommité van Amsterdam (hun gift was de laatste stap om hun activiteiten af te sluiten), SOS_PG (via Zr Chuffart in Haasrode),.... HEEL VEEL DANK.
Vandaag was het dus feest. Ook was er weer een depressie aangekondigd, het weekend was eerder zonnig en ook vandaag maandag. Er was muziek, enkele shelters. Broodjes waren klaar gemaakt...
Bij het formele deel werd ik als eerste uitgenodigd om een woordje te zeggen. Ik sprak over het feest wanneer de rechten van armen mensen gewaardeerd worden. Een waardige woning is een recht voor alle families. Vandaag ontvingen 30 families die mogelijkheid. Ik zei dat ze dus in die zin wel geprivilegieerde families zijn en dat met dat recht ook wel verantwoordelijkheden verbonden zijn: zorgen voor hun huis en het onderhouden, zelfs wat sparen om herstellingen te kunnen doen,.... Ik had het ook over het wonder van de solidariteit. Dit project (aankoop van de gronden,... de bouw van de huizen) was mogelijk dank zij de solidariteit van vele mensen in België, Nederland, Spanje. Ik sprak even over de concrete solidariteit, over het bewust delen, over het maandenlang werken (artisanaat,..) om activiteiten te kunnen organiseren en zo te kunnen bijdragen. Ik vroeg de mensen ook solidair te zijn, onder mekaar: samen werken zoals ze het gedaan hebben, voor mekaar zorgen, solidair en samen. Een derde opdracht was het versterken van hun eigen interne organisatie. Eendracht maakt macht (ja, België, Niet?) Samen kunnen ze verder gaan, samen kunnen zorgen voor verdere projecten, samen kunnen ze hun gemeenschappelijke problemen oplossen. Ik zei hen dat ik dacht dat het eenvoudigste van het project, het gemakkelijkste, vandaag gedaan was, en dat het moeilijkste vandaag begint: samen een leefbare, mooie, aangename wijk bouwen, waar het goed is om leven, waar je de solidariteit tussen de families voelt,..
Een van de vrouwen nam het woord om dank te zeggen. Het waren heel eenvoudige woorden van diepe dankbaarheid. “Ik had het nooit kunnen dromen dat ik voor mijn kinderen en voor mij een echte woning zou hebben. Dit is een werkelijke “bendición de Dios” – Gods zegen”. Deze mevrouw weende van vreugde. Je voelde de aandacht van de andere moeders. Het was even heel stil in de groep. Ik dacht toen: inderdaad daar waar er recht gedaan wordt aan arme mensen, daar wordt Gods zegen zichtbaar. Het doet ook deugd dat geloofsgetuigenis te horen uit de mond van arme mensen. Zij weten waar ze het over hebben. Mogen getuigen zijn dat er recht gedaan wordt aan arme mensen ( in dit geval een waardige woning voor 30 families), dat is God zelf heel nabij ervaren.
Na nog enkele toespraken was dan het moment dat elke moeder naar voor mocht komen om het formele document van de overhandiging van het huis te ondertekenen. Het viel me op dat meer dan de helft van deze vrouwen niet kunnen tekenen, ze zetten hun vingerafdruk. Ik mocht bij een aantal het ondertekende document bezorgen en hen een handdruk geven. Ik dacht toen: nu in naam van zovele solidaire mensen in Europa, mag ik hen dit formeel document geven, nu zijn ze eigenaressen. Nu, bij het begin van het regenseizoen, zullen ze niet meer nat worden, zullen ze geen gevaar meer lopen, zullen ze niet meer moeten vluchten naar opvangplaatsen.
Nadien nog een groepsfoto en samen een broodje delen..... Het was echt feest.
Verschillende families waren al een beetje aan ’t verhuizen... Sommigen zette achter hun huis een aanbouw met platen, plastiek.... “daar komt de keuken (houtvuur)”, zei iemand ons, “want zolang we geen gasvuur hebben, willen we ervoor zorgen dat de rook ons huis niet zwart maakt”. Het zijn ook dikwijls grotere families... dus toch een stukje “kamer” (van wat platen, hout,..) aanbouwen. Dat is hun realiteit.
De meeste families hadden zelfs gezorgd voor planten, boompjes, bloemen..... Ze hadden dit weekend een extra inspanning gedaan om alles netjes te maken tegen dit feest. Het was ook heel mooi. Maar het mooiste was de vreugde in hun ogen. De warmte die ze uitstralen bij een omhelzing.
Natuurlijk moet en kan er nog veel gebeuren. Het meest dringende is de aansluiting van het water en van de electriciteit. Dat hangt alleen af van respectievelijke administratieve instanties (ook in de regering van het FMLN, de regering van “de verandering” blijft het allemaal verschrikkelijk traag lopen en zijn daar papieren belangrijker dan mensen). Er is nog een flink stuk “groene Zone”. Daarvan moet een deel (een 10% van het hele terrein) volgens de wet ter beschikking gesteld worden van de gemeente. PROESA zei me dat de “capitán” de hele groene zone voor zich wilde. Daar is het laatste woord nog niet over gezegd. Wat kan er verder nog met die groene zone gebeuren? Zijn er mogelijkheden voor het opzetten van een plantenkweek (het is een ideaal klimaat daartoe). Ataco ligt op het einde van de Bloemenroute. Zitten daar ook mogelijkheden in? Verder is er de nood aan een gemeenschapshuis zodat er een ruimte kan zijn om samen te komen, eventueel voor kinderopvang, voor kleine ateliers,; misschien ook het verharden van de straat in het midden van de wijk.... En uiteraard ook organisatieversterking. Moet er niet gedacht worden aan alfabetisatie eventueel door de humaniorastudenten in de families?
Je kan natuurlijk zeggen: wat zijn nu 30 families tegenover zoveel duizende families in El Salvador? Ik herinner me dat iemand van de missiegroep van Oelegem zegde: “ook al zijn het maar 30 families, zij zijn onze inspanningen waard, het is de moeite waard”. Dat denk ik ook.
Tere en ik hebben tot nu toe een zekere relatie met twee van de families. We spraken af dat, eens het water en de elektriciteit klaar is, dat ze ons zullen telefoneren en dat we dan weer zullen afkomen. Ik heb gevraagd dat ze ons dan zouden begeleiden om alle huizen te bezoeken, een eerste direct contact dus met elke familie. Daar kijk ik wel naar uit. Ik zal speciale aandacht geven aan de “directiva”, de bestuursleden van de wijk.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 16 april 2010

Begin maart mocht ik een kleine opvolgingssamenkomst hebben bij onze vrienden van de Central Chortí. Het werk van onze collega Celeo Bustillo wordt heel sterk gewaardeerd. Vanuit de Brug geven jullie mee mogelijkheden om het werk te kunnen doen: alternatieve landbouw op berghellingen in droge tropen… het is niet eenvoudig en “het systeem” zorgt natuurlijk voor kunstmest, gemanipuleerde zaden, chemische bestrijdingsmiddelen,…. Waardoor de bodem nog meer verarmt. Werkelijk ik ben heel blij met het werk van onze collega daar. Verder op het jaar ga ik daar een formeel evaluatiebezoek doen.
Volens in Centraal Amerika maakt al 2 jaren een jaarkalender: 2009 brachten we de coöperanten in beeld, 2010 de lokale partner organisaties. Voor 2011 (die kalender moet klaar zijn tegen einde oktober) denken we er aan om het werk van de steungroepen uit België in het licht te stellen, een link te leggen tussen de organisaties die steun ontvangen, maar met de hoofdaandacht om het volgehouden werk in het noorden te visualiseren.
Daarom zou ik jullie willen vragen een heel kort tekstje te schrijven (een half blad en eventueel een verwijzing naar een site), en vooral enkele duidelijke foto’s op te zenden. We hopen foto’s te selecteren die iets laten zien van de inspanningen die steungroepen doen (dikwijls het hele jaar door).
Wat denken jullie daarvan? Is dat mogelijk?
Ondertussen weten we ook dat Volens niet meer in Centraal Amerika zal verder werk in het programma 2011 – 2013, met een keuze om het voor 2014 te hernemen. Volens moet absoluut zijn eigen financies herzien en laten groeien om nog op meerdere plaatsen actief te kunnen zijn. De nieuwe spelregels van het ministerie voor het uitzenden van mensen hebben een enorm impact in Volens.
Verder met de familie is het prima. Onze kleindochter is al een 3 maanden en een half… groeit flink…. Verder geen speciaal nieuws.
Hier laat ik het nu.
Alle goeds, goed weekend en uitkijkend naar nieuws ivm de informatie die we van De Brug hopen te ontvangen voor de Volensagenda 2011. (uiteraard zullen we een aantal exemplaren ook voor jullie voorzien).

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 17 juni 2009

Hoe gaat het met jullie? Straks wordt het bij jullie zomer en hopelijk zijn er ook wat zonnige dagen.
Hier is het regenseizoen, ook al is er sinds de maand mei maar de helft van het water gevallen ivg met vorig jaar…. Voorlopig dus een heel onregelmatig regenseizoen… met straks misschien overstromingen en orkanen? Wie weet.
Even erg of misschien erger is de sociale situatie in dit land. Er zijn gemiddeld 13 moorden per dag (op een oppervlakte van 20,000 vierkante km en een bevolking van een 6 miljoen mensen). Niemand heeft een zicht op het aantal afpersingen, diefstallen, overvallen….. omdat die meestal niet worden aangegeven aan de politie. In een dorpke (Colon heet het) op een 15 km van San Salvador zijn er het laatste anderhalf jaar 70 mensen "verdwenen" (waaronder ook kinderen en jongeren). Sommige lijken werden terug gevonden, van de meeste mensen weet men niets. Vorige week werden in dat dorp 2 onderwijzers vermoord. Het ministerie van onderwijs zei gisteren dat op nationaal vlak meer dan 700 scholen in een gevaarlijke (veel geweld) zone staan en de kinderen en studenten daar dus nogal wat gevaar lopen. De pers deelde mee dat er sinds kort nogal wat scholen "bedreigingen" (afpersingen) ontvangen: als jullie vandaag om dat uur niet zoveel of zoveel dollars daar en daar klaar leggen (zonder politie), dan staan we niet in voor de veiligheid van de leerlingen (ofte: dan zullen we de leerlingen aanvallen). Er is sprake dat een aantal "benden" de avondklok hebben ingesteld in bepaalde wijken van het centrum van San Salvador.
Dan is er in de regio ook een groeiend probleem met de Mexicaanse griep of varkensgriep (ik weet niet hoe die in Vlaanderen genoemd wordt). In El Salvador zijn er al meer dan 130 bevestigde gevallen (gelukkig geen doden). In de verschillende centraalamerikaanse landen groeit het aantal gevallen van die griep. Verschillende scholen worden gesloten voor een beperkte tijd om zo besmetting te voorkomen. Je moet weten dat het ministerie van gezondheid (van de vorige regering) zegde dat ze geen medicamenten hebben tegen die griep, terwijl op de zwarte markt die medicamenten wel beschikbaar zijn: hoe geraakten die vanuit de opslagplaatsen van het ministerie tot op de zwarte markt en wie heeft er veel winsten aan gemaakt?
Ondertussen hebben we hier in El Salvador een nieuwe regering met het FMLN aan de uitvoerende macht (president en regering). Terwijl het parlement, de rechterlijke en kiesmacht in handen blijven van een meerderheid van rechtse partijen. Na de machtsoverdracht komen heel wat corruptie schandalen boven. Miljoenen dollars werden verspild. Terwijl er in de staatshospitalen geen medicamenten waren, ontdekte men nu tonnen vervallen medicamenten.
Ondertussen stijgt de petroleumprijs weer, de diesel en de naft worden weer duurder. Dat betekent een waterval effect op de hele economie….
Zal de nieuwe regering kunnen beantwoorden aan al de verkiezingsbeloften, aan de hoop van de armen in dit land?
In het volenswerk hebben we de verslaggeving 2008 achter de rug, ook de officiële documenten voor de planning van 2009 en zelfs voor 2010. Ik begin nu opnieuw aan de opvolgings- en evaluatiebezoeken bij de collega’s coöperanten. We zijn met 17 coöperanten (+ 5 jonge coöperanten die voor een jaar hier zijn) in deze vier landen: Guatemala, El Salvador, Honduras en Nicaragua). In juli een ontmoeting- en vormingsdag met alle coöperanten. Vergaderingen met lokale partnerorganisaties van elke actie (we werken hier aan twee thema’s: solidaire economie en alternatieve educatie)…. We hopen dat tegen einde september VOLENS de nodige beslissingen zal genomen hebben ivm de toekomst. De spelregels van het ministerie van ontwikkelingssamenwerking zijn zo veranderd dat VOLENS absoluut moet werken aan een heroriëntering: met veel minder coöperanten, de meerderheid in Afrika, nog in enkele landen,…. Het zou best kunnen dat VOLENS vanaf 2011 niet meer in Centraal Amerika zal werken. We wachten af.
Wat betreft het project dat DE BRUG steunt dit jaar…
Ik hoop tegen einde juli een nieuw opvolgingsbezoek daar te houden. Ik ontvang maandelijks een overzicht van de gedane activiteiten en van de planning voor de maand nadien. Vandaag ontving ik ook een overzichtje van hoever het staat met het gebruik van de fondsen 2009. Zo blijf ik goed op de hoogte.
Ik zie dat de organisatie "Central Campesina Chortí", grote vooruitgang maakt in de opbouw van het Programma van Boer tot Boer:
oGebruik van het A-instrument (dat is om horizontale lijnen te trekken op de heuvels)
oAanleggen van dode (met stenen) en levende (met planten zoals ananas) barrières om de erosie tegen te gaan en het water dat naar beneden komt beter te kanaliseren, zodat er minder vruchtbare grond verloren gaat
oLeren maken en leren gebruiken van organische meststoffen (vast en vloeibaar)
oLeren maken en leren gebruiken van organische middelen om insecten te bestrijden en te voorkomen (in de productie van noni, maïs, bonen, groenten, kweek van fruitbomen)
oAlternatieve voeding voor dieren bij kleine boeren (koeien en kippen)
oUitwisseling tussen boeren (heel belangrijk, want boeren overtuigen boeren), zowel in Guatemala als naar de andere landen in de regio)
oVorming van landbouwpromotoren (zij zullen de pilaren worden van het programma)
In totaal zijn er op dit moment zo’n 117 mensen betrokken bij deze concrete leerprocessen (73 mannen en 44 vrouwen): zij leren samen in de praktijk en passen deze organische en milieuvriendelijke technieken toe op hun percelen.
Er zijn ook 26 landbouwpromotoren in het vormingsproces: 19 mannen en 7 vrouwen. Deze mensen zijn meer actief betrokken bij het hele programma van Boer tot Boer en krijgen ook opdrachten naar andere boeren. Het zijn mensen die meer zelf initiatief nemen, zelf experimenteren, actief en aanstekelig zijn naar anderen toe.
Dank zij de solidaire bijdrage van DE BRUG kan de lokale organisatie (Central Campesina Chorti) – zij ontvingen hun bijdrage op 9 maart 2009 – beter instaan voor de kosten van vervoer en onderhoud van de moto om naar de bergdorpen (aldeas) te rijden. Vervoer is een ernstig probleem in die zone. Het programma vraagt ook om heel wat ondersteuningsmateriaal te vervoeren. De bijdrage van DE BRUG is heel waardevol.
We wensen jullie nog het allerbeste en tot schrijfs.
Heel dankbaar en in alle vriendschap.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 24 november 2008

Via internet las ik dat Vlaanderen vandaag wit gesneeuwd is… Hou nog wat sneeuw over voor de tweede helft van december… Inderdaad zijn we onze vakantie wat aan het plannen.
We vertrekken hier op 13 december en keren terug de 3de januari, dus een kleine drie weken.
Hier in El Salvador draait de propaganda verkiezingsmolen weer op volle toeren. Onvoorstelbaar vuil en smerig… Het is duidelijk dat pers- en communicatievrijheid alleen maar bestaat voor diegenen die het kunnen betalen (net als voor gezondheid, onderwijs, woningen,..) Het wordt hier weer een harde strijd tussen rechts (ARENA) en links (FMLN). Ook al worden die concepten van rechts en links in de postneoliberale periode bijzonder onduidelijk. Op 18 januari zijn er verkiezingen in El Salvador voor gemeenteraden en parlement, Op 15 maart voor de president. Alles wat maar kan beplakt en beschilderd worden moet het bekopen…. Je kan niet meer naar Radio luisteren of naar Tv kijken, want je overdonderd met kiespropaganda.
In het werk met Volens:
Bijna 14 dagen geleden reden we met een busje (en ik ook met de auto) richting Nicaragua. Directeurs van de partnerorganisaties van Oost Guatemala, West Honduras en die van El Salvador waren samengekomen voor de reis naar Estelí waar de jaarlijkse actiecomitévergadering zou doorgaan. We waren op tijd vertrokken. Net even voor de grens stopten we aan een benzine station, waar ook een eetplaats aan is, voor het middagmaal. Er stonden nog enkele auto’s op de parking, op een 5 meters van de dichtstbijzijnde pomp. Er liepen enkele privé bewakers rond. Nogal wat volk en heel wat heen en weer geloop ook van chauffeurs van camions. Toen we na een korte tijd terug bij het busje kwamen (deuren op slot en de vensters ook dicht), constateerden we dat de 4 laptops en een reistas weg waren. De andere reistassen lagen er nog. Niemand had iets gezien. Niemand had iets gehoord….. Toch nog even naar de dichtstbijzijnde politie om aangifte te doen. Maar eigenlijk kan je niets doen. Je staat totaal machteloos. Hadden we geweten…. ja, dan zouden we het anders gedaan hebben. Maar die gedachten lossen niets op. Het is verschrikkelijk moeilijk in dergelijke situaties. Het woog natuurlijk op onze samenkomst. De interne solidariteit (ja, een van de directeurs was ook zijn reistas, kleren,.. kwijt) in de groep was belangrijk. Het gebeurde aan een benzine station waar ik al vele jaren bij elke reis naar Honduras of Nicaragua ook stop, om een tas koffie te drinken of… Ik dacht dat het daar voldoende veilig was. Blijkbaar niet. Op het politiekantoor zegden men ons dat er daar de laatste tijd heel wat gestolen wordt, en dat ze zeker zijn dat de “bewakers” daar mee verantwoordelijk zijn voor dergelijke praktijken.
Dat is eigenlijk een duidelijk teken van de onzekerheid waarin we permanent leven.
Met onze twee acties (solidaire economie en alternatieve educatie) waren we samen met de directeurs / directrices van de partnerorganisatie. Zij vormen per actie een actiecomité dat een keer per jaar samenkomt. Elk comité heeft ook een kleiner meer operatief comité gevormd dat om de vier maanden samenkomt om opvolging te geven. Op de jaarlijkse november vergadering konden we inhoudelijke en financiële informatie geven over de evolutie van de acties, over de moeilijkheden van dit jaar (bv de eerste schijf van de financiering ontvingen we pas in september), over de grote inspanningen die we gedaan hebben,…. Te gelijkertijd nam elk comité ook verantwoordelijkheid op ivm de planning van de gemeenschappelijke vormingsactiviteiten voor 2009, over de distributie van een ondersteuningsfonds voor de partners in functie van het werk van de coöperanten bij hen,….. Het was heel duidelijk een sterk gebeuren waarbij de partnerorganisaties mee verantwoordelijkheid opnemen bij de ontwikkeling van het programma. Dat is toch wel heel belangrijk. We hopen alleen dat voor 2009 de subsidies van de Belgische regering vanaf het begin van het jaar zullen beschikbaar zijn, want dat is dit jaar waarlijk schandalig geweest.
In het bouwproject zijn de individuele inschrijvingen van de percelen zo goed als klaar. De percelen werden geloot om te zien welke familie welk stukje grond zou krijgen. De hevige regens van september en oktober hebben heel wat stokken in de wielen gestoken om te kunnen starten, maar nu is ook de ARENA-burgemeester van de gemeente daar ambetant aan het doen. Gezien het volop kiescampagne is, zou hij natuurlijk wel enkele percelen (die hem niets gekost hebben) willen geven aan “vrienden”. Gezien dat niet meer kan (de selectie is gemaakt, de percelen werden geloot en de inschrijving is zo goed als klaar op het kadaster, maakt hij het moeilijk om de laatste toestemming tot bouwen te geven. De Salvadoraanse ngo Proesa (die het bouwproject beheert en coördineert) hoopt dat het toch nog ten laatste in december in orde kan komen.
Ik hoop – als alles toch goed verloopt – dat de 30 families toch hun woning zullen hebben voor het volgend regenseizoen.
Nogmaals heel veel dank voor de solidaire bijdrage van De Brug in de kosten van de sociale promotie en legalisatie van de terreinen.
Zo, hierbij laat ik het nu. Er staan nog drie weken veel werk voor de deur.
Alle goeds, vele groeten aan de vrienden van De Brug.

Correspondent: Guy Verpoten

El Salvador – 1 juli 2008

Ik loop al een tijdje rond met de gedachte van te schrijven… van uitstel komt achterstel, zegde de ouden… eigenlijk is het waar.
Ik heb nu net even tijd (ik moet seffens naar de bank) en daarom maak ik er dankbaar gebruik van.

Ten gepaste tijden zond ik jullie het ontvangst bewijs van de solidaire bijdrage van de Brug, en het bewijsje dat ik alles aan de Salvadoraanse ngo PROESA bezorgd heb. Ik ben zelf lid van de algemene vergadering van die organisatie, en wij hebben bij hen een volens coöperant, dus ik blijf wel goed op de hoogte van hoe het gaat.

Graag had ik jullie al foto’s en getuigenissen opgezonden van de huizen, maar het gaat allemaal veel trager. Het was mijn eerste engagement samen met vele anderen te zorgen voor de nodige financiering om het terrein te kunnen aankopen (met elektriciteit en water dichtbij), dicht bij het dorp Ataco,…. Dank zij de bijdragen van vele solidaire mensen en groepen is dat gelukt.
Ondertussen heeft de Salvadoraanse ngo PROESA de nodige stappen gezet voor onderhandeling met Caja Duero van Spanje voor de financiering van de 30 huizen. Die subsidie is reeds in El Salvador en wordt beheerd door de financiële partner van Caja Duero, Fedecredito. Mede dank zij ondersteuning vanuit de Brug van Kalmthout hebben we ook extra kosten van het sociale werk om dit project op te zetten te kunnen dekken: promotiepersoneel, selectie van de families, administratieve kosten, juridische en notariële kosten,…. Heel veel dank aan iedereen in de Brugfamilie die het mee mogelijk maakt.

Van Proesa kreeg ik deze laatste dagen van juni het volgende bericht:
1. De eigendom van het terrein staat nu op naam van de 30 families (dus niet meer op naam van Proesa).
2. Tijdens de eerste week van juli zal Proesa (samen met Fedecredito – de financiële instelling die de bouwfondsen van de Spaanse Duero beheert) het plan van de verdeling per perceel aanbieden op het kadaster. Het is nu mede dank zij de contacten en juridische relaties van Fedecredito met het kadaster dat de zaak terug actief aan het rollen is.
3. Ondertussen is het hier regenseizoen en dat bemoeilijkt de basiswerken, van uitgraven,…. Eigenlijk zou men moeten wachten tot november wanneer het niet meer zal regenen om te kunnen beginnen aan de bouwwerken.
4. Gelukkig was de dollar nogal gedevalueerd tegenover de Euro toen de financiering voor de huizen hier aankwam. Daardoor is er een zekere reserve in dollars die het toelaat in zekere mate de veel hogere kosten van ijzer en van cement te dekken.
5. Anderzijds heeft Caja Duero van Spanje voldoende begrijpende aandacht voor de problemen (juridische en administratieve) bij het inschrijven van de eigendom, eerst op naam van de 30 families en nu ook op naam van elke familie afzonderlijk.

Het meest jammere is natuurlijk voor de 30 families die weer een regenseizoen moeten doorbrengen in heel armzalige en mensonwaardige omstandigheden. We hopen dat tegen het einde van 2008 de bouw van de huizen al goed zal gevorderd zijn.
Laat ons nog wat geduld hebben. Het komt allemaal in orde, maar de verschrikkelijke bureaucratie van het staatsapparaat heeft voor heel wat tegenwind gezorgd. We hopen dat tegen het einde van 2008, begin 2009 – dan is het droog seizoen – volop kan gewerkt worden.

In het werk met Volens is het niet gemakkelijk om verschillende redenen.
We zitten nu al in juli en het nieuwe actieplan van Volens is nog altijd niet ondertekend door de minister. Dat wil zeggen: nog geen cent beschikbaar. Volens Brussel heeft heel wat moeten lenen om de maandelijkse subsidie en sociale verplichtingen tegenover de coöperanten te kunnen betalen, en ter plekke hebben de regionale coördinatoren hier en daar moeten lenen (ook van eigen centen) om het programma te kunnen starten, in de hoop dat alles toch in orde zal komen. Maar die onzekerheid drukt.
Anderzijds was de maand juni de maand om alle verslagen van 2007 en alle verslagen van het voorbije programma (2003-2007) klaar te maken (alles werd aan dgos bezorgd gisteren, op 30 juni), maar we moeten ook ons actieplan voor 2009 klaar hebben deze dagen. Jullie zien hoe gek het allemaal is: we hebben nog geen cent gekregen, in principe startte het programma pas op 1 april en nu tegen einde april moeten we al een plan indienen voor volgende jaar, met de begroting en al daarbij. Zowel op het terrein hier, als in volens brussels was dit een helswerk… Het is zo stom dat de tijden van de administratie (DGOS,..) niets te maken hebben met de tijden van de concrete ontwikkelingsprocessen. Je moet alles opofferen ter plaatse om tijdig de “papieren” in te dienen in het noorden. Zoniet, val je er uit.

Ondanks alles, zijn we toch relatief goed (met de belangrijste dingen) gestart met onze twee acties: solidaire economie en alternatieve educatie. We werken hoofdzakelijk in de grensprovincies van de 4 landen: Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua. We zijn in totaal met een 16 coöperanten (4 zijn er nog niet). In de maand jullie moeten alle collega’s en de partnerorganisaties een grote inspanning doen om de nulmeting te doen: vertrekkend bij de indicatoren, zien waar we nu, bij het begin van het programma staan. We hebben voorbereidingseminaries gehouden en samen de meetinstrumenten opgebouwd (mijn broer Herman, was de verantwoordelijke daarvoor). Nu in juli heb ik een seminarie met alle nieuwe volenscoöperanten in de regio. We hebben ook een equipe vergadering (om de drie maanden).

In de vrije tijd nemen Tere en ik deel aan een christelijke basisgemeenschap (wat onafhankelijk van de parochie). Naast de voorbereiding van de zondagsvieringen (er zijn 6 liturgiegroepen), nemen we deel aan een soort gezinsgroep (we zijn met 5 koppels), en werd ik gevraagd om maandelijks een Bijbelstudie te leiden. Elke maand heeft de gemeenschap ook een bezinningsnamiddag (zondag). In juli werd mij gevraagd de bezinning te leiden rond het thema van kerk zijn en onze vieringen. Voor mij is dat een grote uitdaging om in heel die christelijke thematiek terug actief in te komen. Anderzijds is het ook goed. Ik doe het graag en het helpt me ook me te ontkoppelen van het volenswerk.

Zo, dat was het dan weer. Alle goeds voor jullie en we kijken al uit naar onze reis tegen het einde van het jaar.
Vele dankbare groeten aan de Brugfamilie.

Correspondent: Guy verpoten

El Salvador - 1 februari 2008

Ik stuur hierbij het bankbewijsje dat ik de transferentie goed ontvangen heb (pas vandaag ontving ik het bewijs van de bank).
Vandaag nog zal ik de som overmaken aan PROESA ter ondersteuning van het woningproject.
In het woningproject werd nu de legale stap gezet van de overdracht van de (voorlopige) eigendom van PROESA naar de 30 families samen(de vrouwen zijn eigenaar). Eens dat allemaal in orde is, wordt het ook wettelijk verkaveld en krijgt elke familie de individuele eigendomstitel. Men zegt me dat er gehoopt wordt dat de werken kunnen beginnen in maart of ten laatste in april. De plannen zijn allemaal klaar, de toelatingen zijn er,… Het licht staat dus op groen.
Misschien heb ik straks wat meer informatie van bij PROESA.
In Volens is er nog altijd heel wat werk met verslaggeving (ik moet ervoor zorgen dat alle collega’s hun 10 info formaten goed en klaar krijgen, nakijken, suggesties, correcties,… en dan doorsturen naar Brussel). We zijn hier met 25 collega’s. En dan de hele onzekerheid over onze toekomst. Maandag heeft volens de beleidsdialoog… we houden ons hart wat vast over wat DGOS zal te zeggen hebben (ze lezen de docs eigenlijk niet goed, en ook niet met een heel positieve ingesteldheid, denk ik: ze moeten toch problemen vinden, anders zijn het geen goeie “professionelen” in hun vak, of zijn te “gemakkelijk” voor de ngo’s. Allé dat is wat een persoonlijk aanvoelen, misschien is het zo niet.
Vele groetjes. Nogmaals veel dank dat we ook nu weer met ons gezin even bij jullie mochten thuis zijn.

El Salvador - 7 april 2007

Op deze paaszaterdag graag een berichtje over het bouwproject. Ik had het tekstje al een tijd klaar, maar ik had thuis niet veel kans om het te sturen. Daarom wat later.
De grond is ondertussen aangekocht (dat had ik al geschreven) en staat voorlopig op naam van de Stichting PROESA. Deze dagen is de heropmeting bezig en moet er een vergadering van alle buren bijeen geroepen worden, zodat er een duidelijk akkoord zal zijn over de plaats van de grenspaaltjes. Ondertussen is het ook al duidelijk dat de hoofdwaterleiding die voor het terrein loopt voldoende water kan laten doorstromen zodat er een kraan kan zijn in elke huis. Er is ook onderzocht dat het rioolwater kan afgevoerd worden naar het rioleringssysteem van de gemeente Ataco. Een eerste plan van de huisjes is opgemaakt. Deze dagen in een vergadering in Proesa bekeken we het plan om toch een aantal veranderingen aan te brengen. De architect had een kleine ruimte voorzien voor de keuken binnen het huis; maar het is duidelijk dat de mensen die daar gaan wonen geen gasvuren kunnen aankopen en met houtvuur zullen koken. De keuken moet dus best apart staan, met een schouwpijp en we zullen ook onderhandelen met enkele ngo’s om verbeterde houtvuren te kunnen bouwen voor elk huis: dat spaart heel wat hout en het stuurt de rook via een schouwpijp naar buiten. De huizen stonden ook apart elk op zijn perceel. Daardoor gaat er een stukje grond aan beide kanten eigenlijk verloren. We deden het voorstel om de huizen twee aan twee tegen mekaar te bouwen, zodat het vrijblijvend stuk nog voor iets kan dienen.
Ondertussen is personeel van Proesa ook bezig met het huis aan huisbezoeken van de families van de gemeenschap (ja, dat is in el Salvador een officiële naam voor “marginale wijken”) “Fuente de vida” (levensbron).
Er moeten heel wat stappen gezet worden: eens de nodige gegevens van alle families bij mekaar gebracht, moet onderzocht worden of de familieleden ouder dan 18 jaar niet op een of andere manier toch wel eigenaar zijn van een stukje grond (de ervaring heeft geleerd dat dit echt via het kadaster moet onderzocht worden, want er is veel misbruik); er moeten vergaderingen gehouden worden met de mensen om hen uit te leggen en samen te bespreken hoe een woongemeenschap kan opgebouwd worden, wat het betekent verantwoordelijk te zijn voor een huis, de onderhoud,.... Er moet een legale gemeenschapsorganisatie gemaakt worden met rechtspersoonlijkheid (daartoe moeten we onderhandelen met de burgemeester opdat het allemaal niet te lang zou duren). Dan doet PROESA een onherroepbare schenking van de grond aan die organisatie. Eens dat ingeschreven is, wordt de verkaveling gemaakt en een perceel (daartoe wordt er geloot) toegewezen aan elke familie (als familiebezit, dus niet zomaar verkoopbaar); dat moet dan via notaris allemaal in orde gebracht worden,.... Dus toch nog een hele weg. Een sociale werker zal worden aangeworven eens de selectie gemaakt is om met deze families de weg verder te gaan. We moeten er rekening mee houden dat een aantal mensen geen identiteitskaart zullen hebben, geen rijksregisternummer,... en dat dat allemaal nog moet in orde gebracht worden. De notariskosten, de inschrijving in het kadaster,... het zijn allemaal onkosten die niet gefinancierd worden door de Caja Duero van Spanje. De bijdrage van De Brug is daarom zo belangrijk. Voorlopig gaat het dus vooral om sociaal werk om de organisatie van de families mee te begeleiden en al die papieren en documenten in orde te brengen.
Voor mij zijn het werkdagen omdat we volgende week twee seminaries hebben met nieuwe organisaties in functie van de voorbereiding van ons nieuw coöperatieprogramma vanaf 2008. Ik moet nog heel veel klaar maken. Van verlof is er dus niet veel sprake deze goede week.
Graag wens ik jullie een Zalig Pasen en heel dankbaar.
Van harte.

Correspondent : Guy Verpoten

El Salvador - 22 maart

De grond is ondertussen aangekocht (dat had ik al geschreven) en staat voorlopig op naam van de Stichting PROESA. Deze dagen is de heropmeting bezig en moet er een vergadering van alle buren bijeen geroepen worden, zodat er een duidelijk akkoord zal zijn over de plaats van de grenspaaltjes. Ondertussen is het ook al duidelijk dat de hoofdwaterleiding die voor het terrein loopt voldoende water kan laten doorstromen zodat er een kraan kan zijn in elk huis. Er is ook onderzocht dat het rioolwater kan afgevoerd worden naar het rioleringssysteem van de gemeente Ataco. Een eerste plan van de huisjes is opgemaakt. Deze dagen in een vergadering in Proesa bekeken we het plan om toch een aantal veranderingen aan te brengen. De architect had een kleine ruimte voorzien voor de keuken binnen het huis; maar het is duidelijk dat de mensen die daar gaan wonen geen gasvuren kunnen aankopen en met houtvuur zullen koken. De keuken moet dus best apart staan, met een schouwpijp en we zullen ook onderhandelen met enkele ngo’s om verbeterde houtvuren te kunnen bouwen voor elk huis: dat spaart heel wat hout en het stuurt de rook via een schouwpijp naar buiten. De huizen stonden ook apart elk op zijn perceel. Daardoor gaat er een stukje grond aan beide kanten eigenlijk verloren. We deden het voorstel om de huizen twee aan twee tegen mekaar te bouwen, zodat het vrijblijvend stuk nog voor iets kan dienen.
Ondertussen is personeel van Proesa ook bezig met het huis aan huisbezoeken van de families van de “gemeenschap” (ja, dat is in el Salvador een officiële naam voor “marginale wijken”) “Fuente de vida” (levensbron).
Er moeten heel wat stappen gezet worden: eens de nodige gegevens van alle families bij mekaar gebracht, moet onderzocht worden of de familieleden ouder dan 18 jaar niet op een of andere manier toch wel eigenaar zijn van een stukje grond (de ervaring heeft geleerd dat dit echt via het kadaster moet onderzocht worden, want er is veel misbruik); er moeten vergaderingen gehouden worden met de mensen om hen uit te leggen en samen te bespreken hoe een woongemeenschap kan opgebouwd worden, wat het betekent verantwoordelijk te zijn voor een huis, het onderhoud,.... Er moet een legale gemeenschapsorganisatie gemaakt worden met rechtspersoonlijkheid (daartoe moeten we onderhandelen met de burgemeester opdat het allemaal niet te lang zou duren). Dan doet PROESA een onherroepbare schenking van de grond aan die organisatie. Eens dat ingeschreven is, wordt de verkaveling gemaakt en een perceel (daartoe wordt er geloot) toegewezen aan elke familie (als familiebezit, dus niet zomaar verkoopbaar); dat moet dan via notaris allemaal in orde gebracht worden,.... Dus toch nog een hele weg. Een sociale werker zal worden aangeworven eens de selectie gemaakt is om met deze families de weg verder te gaan. We moeten er rekening mee houden dat een aantal mensen geen identiteitskaart zullen hebben, geen rijksregisternummer,... en dat dat allemaal nog moet in orde gebracht worden. De notariskosten, de inschrijving in het kadaster,... het zijn allemaal onkosten die niet gefinancierd worden door de Caja Duero van Spanje. Voorlopig gaat het dus vooral om sociaal werk om de organisatie van de families mee te begeleiden en al die papieren en documenten in orde te brengen.
Veel dank aan de vele medewerkers/sters van De Brug voor de solidaire ondersteuning die een belangrijke bijdrage zal zijn om die bijkomende kosten te kunnen dekken.
Alle goeds voor jullie en tot een volgende keer.
Van harte.

Correspondent : Guy Verpoten

El Salvador - 14 februari 2007

Een warme groet van uit El Salvador. Hierbij stuur ik jullie het ontvangstbewijs van de 1700 Euro (US$ 2167.50 ) die ik goed ontvangen heb.
Veel dank aan de vele medewerk(st)ers van de Brug.
Wat betreft ons project: ondertussen hebben de topografen de zaak opgemeten. Begin volgende week heb ik een opvolgingsgesprek met de mensen van Proesa, om te praten over de verdeling van de percelen, infrastructuur, sociale werker en de bezoeken... Voorlopig dus nog even wachten naar verder nieuws.
Ondertussen voor Volens een heel pak werk zowel voor de verslaggeving (25 dossiers van coöperanten) 2006 als voor het opzetten van ons nieuw programma. Vele bezoeken bij mogelijk nieuwe partners,.... Het is vollen bak.
Tot een volgende keer en nogmaals veel dank.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 21 juni 2006

Hierbij stuur ik de elektronische versie van mijn verslag en aanvraag, ook twee bijhorende documen-ten: bewijs van de bank dat ik de subsidie van jullie ontvangen heb, en ook het overzicht van de uitga-ven die Nueva Generación gemaakt heeft. Als het oké is, wil je me dan verwittigen, dan print ik het uit om te ondertekenen en op te sturen met de post.
Deze maand is het voor mij als regio coördinator van Volens en voor de collega’s in andere regio’s en in het Volenssecretariaat in Brussel een verschrikkelijke cross naar de eindstreek van 30 juni. Dan moeten alle verslagen en aanvragen netjes ingediend zijn bij de DGOS administratie. Om dat alle-maal klaar te krijgen.... heb ook ik hier er al verschillende dagen van 12 uren bureelwerk op zitten. Vele telefoons met collega’s coöperanten om bepaalde verslagen aan te vullen, te Corrigeren, mijn ei-gen verslagen en planning ook voor 2007.
Ondertussen zijn we ook een proces begonnen om de verdere toekomst van Volens in de regio voor te bereiden. Ook al weten we op dit moment nog niet of de Minister van ontwikkelingssamenwerking een besluit zal ondertekenen waarin Volens nog zal kunnen meedoen, toch willen we niet wachten om de eerste stappen te zetten: een gemeenschappelijke lezing van de belangrijkste tendensen in de 4 landen van Midden Amerika. We vroegen aan partnerorganisaties (huidige en vroegere) en collega’s coöperanten, enkele specialisten ter zake,... een vragenlijst te beantwoorden i.v.m. de economische, milieu, politieke, sociale en culturele tendensen voor de volgende jaren in deze regio. Dan dat alles samenbrengen. De volgende stap was een nationale studiedag in Nicaragua, in El Salvador en in Guatemala. Daartoe hadden we in elk land een economist en een socioloog uitgenodigd om onze le-zing te doorlichten en aan te vullen. Op onze volgende equipe vergadering (begin juli) zullen we zien hoe we verder gaan. In september hebben we een regionaal seminarie met alle partnerorganisaties en alle coöperanten in de regio om concrete mogelijke voorstellen te doen voor Volens vanaf 2008. Ondertussen gaat ook het werk door van de opvolgings- en evaluatiebezoeken bij de collega’s coöpe-ranten.
Graag ook een woord over de jongerenorganisatie Nueva Generación XXI. Ik heb dit jaar verschillende keren de kans gehad te vergaderen met hun stuurgroep (verantwoordelijken van de verschillende comités die ze hebben) . Onze collega, Volens coöperante, Barabara Van Wijnendaele, werkt vanuit een parochiale ondersteuningsorganisatie “Centro de formación y orientación” met ver-schillende jongeren initiatieven, oa Nueva Generación XXI. Deze groep jongeren vormen een concentratiepunt voor “marginale” jongeren in het centrum van de volkse voorstad Mejicanos. Barbara vertelt me, en ik heb het zelf ook kunnen aanvoelen bij bezoeken, dat de meeste jongeren erg gekwetst zijn in hun leven door familiale en andere omstandigheden en gebeurtenissen. Seksueel geweld is er meestal op een of andere manier bij. Marginale jongeren hebben nood aan eigen beweegruimte en nood aan eigen dynamieken om te kunnen uitgroeien. Het is niet gemakkelijk. Wan-trouwen tegenover mekaar en derden is heel groot. Ze hebben gedurende verschillende jaren “steun” gekregen van een Noord-Amerikaanse vrijwilliger, maar die heeft het allemaal nogal paternalistisch aangepakt en heeft hen eigenlijk niet mee gevormd. De man trekt zich terug en ze voelen zich ver-weesd achtergelaten. In die zin is de ondersteuning door Volens via een coöperante erg belangrijk. Ondanks de grote moeilijkheden zie ik dat het Centro de formación y Orientación een goeie equipe heeft, een duidelijk plan om verschillende groepen jongeren te begeleiden.
Op dit moment staat de interne dynamiek van Nueva Generación eerder op een laag peil. Het is een organisatorische crisis. Ondersteuning van uit CFO geeft ook hen kansen om er door te groeien.
Ook al zijn er geen spectaculaire resultaten van aangroei van aantal jongeren en activiteiten, toch heeft de subsidie van De Brug het mee mogelijk gemaakt van een financiële brug te slaan want ze wisten niet meer hoe er uit te geraken. HEEL VEEL DANK.
In mijn aanvraag, samen met het verslag, heb ik het over een complement bij ons huisvestingsproject in de gemeente Concepción de Ataco. Ik hoop daar in dat ja, God-vergeten-dorpke, en zeker de rura-le gehuchten, gedurende de volgende jaren, beperkt in tijd terwijl ik nog van uit Volens werk, maar eens op pensioen – ja, ja,... het is niet meer zo heel ver weg, dan toch wel met veel enthousiasme en veel meer tijd mee te werken aan de lokale ontwikkelingsdynamieken. Op dit moment, samen met de Salvadoraanse ngo, PROESA, deden we al een diagnose van de gemeente en als eerste stap dat huisvestingsproject. Jullie weten dat we een stuk grond konden aankopen ook al heb ik daar nog wel een schuld van een goede 11.000 dollars. De onderhandeling met de Spaanse organisatie lopen goed, maar het zal nog tijd vragen. We moeten ook de nodige middelen voorzien om het hele sociale werk van zo’n project mee mogelijk te maken. We willen voorkomen dat dit een paternalistisch gebeu-ren wordt en er voor zorgen dat de deelnemende families echt actief het project in handen kunnen nemen. We hopen dat dit huisvestingsproject een eerste stap kan zijn om verder met die families te werken aan andere ontwikkelingsmogelijkheden in dat dorp.
Zo, hierbij laat ik het nu. Ik reken erop van dit weekend wat te kunnen herademen, want ook de vol-gende week zal het nog volop administratief werk zijn, nakijken, aanvullen, Corrigeren, op het laatste nippertje nog wat schrijven,.... en het is allemaal tegen de klok.
Graag wens ik ook jullie het allerbeste. Veel dank voor jullie blijvende inzet ook in de Brug. Vele dankbare groeten aan de Brugvrienden en –medewerkers.
Als alles naar wens verloopt zullen onze dochter Lupita en ik in december een goede 15 dagen in Vlaanderen zijn. Uiteraard hoop ik jullie te kunnen bezoeken.
Een stevige linker en tot schrijfs.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 28 juni 2005

Dertig jaren geleden ... een 28ste juni.
Wie een mens vandaag is, heeft uiteraard heel veel te maken met wie je geweest bent, met de be-langrijke gebeurtenissen in je leven, met de grote keuzes die je maakte. Deze maand mag ik heel in-tens een dertigste verjaardag vieren van één van die belangrijke gebeurtenissen en keuzes in mijn le-ven.
30 jaren geleden werd ik priester gewijd en gezonden om “te dienen” vanuit de kerk in dienst van het grote bouwwerk van Gods Rijk op deze wereld. Vandaag, ook al is er geen ruimte om de kerkelijke en sacramentele dienst uit te oefenen, blijft mijn leven en mijn werk doordrongen van die priesterlijke zending. De grondmotivatie van mijn leven heeft diepe wortels. Deze maand denk ik zo dikwijls heel intens terug aan zovele goede, geëngageerde, solidaire, trouwe mensen in Oelegem, het TPC in Ant-werpen, de Cordulaparochie in Schoten, Haasrode, ..... Jocotán (Guatemala), Zacamil / San Ramón en het aartsbisdom San Salvador ten tijde van Mgr Romero, Estelí (Nicaragua) samen met Salvado-raanse vluchtelingen en Nicaraguaanse gemeenschappen in die sterke tijden van de revolutie, terwijl in El Salvador de oorlog hevig woedde. De ontmoeting met de armen in Midden Amerika, of beter ge-zegd, de confrontatie met de armen, met de armoede in heel concrete situaties, met wenende armen (dikwijls bij het dode lichaam van hun vermoorde zoon of dochter), met heel solidaire en geëngageer-de arme mensen die alles geven om de droom van een nieuwe wereld mee op te bouwen,... het zijn zoveel indringende beelden en ontmoetingen, stemmen, glimlachen en tranen, hoop en diep verdriet die vandaag bij deze dertigste verjaardag terug helder zichtbaar, voelbaar en hoorbaar worden. Zij hebben mij definitief “priester” gemaakt met die heel concrete “dienstopdracht”. De voetwassing is hét sacrament van die opdracht. Ook al verliep mijn levensweg nogal anders dan ik 30 jaren geleden droomde, toch ben ik in mijn hart priester gebleven en daarin mocht ik ook groeien, doorgroeien. On-dertussen is het 19 jaren geleden dat we trouwden. Die priesterlijke dienstopdracht is mijn engage-ment gebleven, zowel in ons gezin samen met Tere en met onze kinderen Elisa en Lupita, als in het werk eerst als Oxfamcoöperant in de metaalcoöperatieve in Nicaragua; na de “ballingsschap” terug in El Salvador, als Volens coöperant in de confederatie van boerencoöperatieven in Confras / El Salva-dor, nadien als regionale coördinator van Volens in vier landen van Midden Amerika. Maar ook in de hele omgeving waarin we hier mogen leven: zoveel kansen om door arme mensen te worden aange-keken en hen in de ogen te mogen kijken. Dat zijn momenten van diep engagement. Als je daar niet toe komt, dan ga je lopen, dan ga je vluchten. Heel die tijd heb ik ook mogen rekenen op de blijvende solidaire ondersteuning van zoveel mensen uit onze familie en vrienden. Zoveel trouwe, solidaire vrienden.
Het heeft verschillende jaren geduurd, en ik heb er ook onder geleden, om afscheid te nemen van de (sterke) tastbare tekens van het kerkelijk / liturgisch priester zijn. Het was een rouwproces tot een to-taal uit handen geven van die “sacramentele” tekens. Ik herinner me nog heel goed twee heel sterke momenten daarin. Eén in Venezuela toen ik op bezoek was bij Jos en Peter. Ik ben beginnen wenen en ik was opstandig: waarom mag ik geen priester meer blijven, ook al ben ik getrouwd? Het tweede moment, bij ons thuis in Santa Tecla / El Salvador, toen ik aan Peter mijn kelk, pateen, albe en stool toevertrouwde. Ook toen waren er tranen in mijn ogen. Van dat moment af kon ik opnieuw ten volle groeien in het “priesterlijke” dienstwerk. Het was nodig alles los te laten en ook deze laatste “heilige” tekens uit handen te geven. Ik moest niets vasthouden.
Het is waarschijnlijk wat toeval. Het boekje van Frans Van Steenbergen over de dienstbaarheid van christenen (Gewoon voor jou), met daarin ook de liederen van de lijdende dienaar (Jesaja) hebben me de laatste tijd ondersteund in het gelovig nadenken over ons leven. In de groep van Zacamil (een groep van een 25 tal mensen uit de basisgemeenschappen van destijds, met wie Tere en ik maande-lijks een zondag namiddag samenkomen) lezen we Jesaja, de ballingschap, de tijd die voor de armen niet meer spreekt van hoop en nieuwe toekomst, van recht en vrede, en waar de figuur van de lijden-de dienaar zichtbaar en hoorbaar wordt. In deze groep zal ik morgen mijn Spaanse vertaling van het verhaal van Frans over de parabel van het laatste oordeel voorlezen. Bij deze dertigste verjaardag van mijn “priesterlijke” dienstopdracht, mag ik morgen aan die arme christenen zeggen: “dat hebt ge allemaal ook aan mij gedaan”: ik heb van jullie zoveel ontvangen, jullie zijn mijn leermeesters geweest en nog. Ik ben hen enorm dankbaar. Ik ben God enorm dankbaar dat ik Hem in hen mocht en mag ontmoeten”. Het zal waarschijnlijk de enige plaats zijn (naast ons eigen gezin) waar ik die 30 ste ver-jaardag kan ter sprake brengen en zal mogen vieren. We nemen een stukje taart mee, gemaakt door Tere. Het gaat om een van de belangrijkste rode draden van mijn leven. Samen met Tere weven we ons leven, samen met zoveel andere mensen, aan deze kant of aan gene kant van de wereld: daarin zijn die rode draden zo belangrijk. Ze maken “heel”, trekken een lijn, geven betekenis en zin, roepen dagelijks op tot nieuw engagement.
God zij dank.
Deze 28 ste juni 2005, ben ik bijzonder en heel intens dankbaar.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 24 mei 2005

Vooreerst bedankt voor het briefke dat ik vandaag ontving.
Gefeliciteerd met het werk en het resultaat van de "ontbijt"-actie van de Brug. Het is inderdaad formidabel dat zoveel mensen meewerken op een of andere manier. Veel dank vanuit deze kant van de wereld.
Ge vraagt of ik de 1505 euros van de Brug ontvangen heb. Nu, hier thuis, heb ik wel via internet even de bankrekening bekeken en op 23 februari 2005 heb ik 1.996. dollars ontvangen. Ik heb via internet geen informatie over wie het gestuurd heeft, noch over hoeveel euro het gaat. Maar voorzover ik kan inschatten gaat het om die som. Ik vermoed dat ik dat dan ook wel zal geschreven hebben. Morgen kijk het ik toch nog even na op het werk. Heel veel dank.
Van 60 jaar Suske en Wiske hoorde ik per "geluk" op Radio 1. Soms, heel soms, zet ik op het bureel in de namiddag (dan is het in vlaanderen avond) Radio 1 of 2 op via internet. Dan hoor ik het laatavondnieuws uit Vlaanderen,... Heel soms en inderdaad die avond ging het over Kalmthout.. De wereld is klein natuurlijk.
Wij hebben hier een bedreiging van de orkaan Adriaan gekend, vorige week, ik schrijf er wat over in mijn bedenkingen van deze maand. Het was wel spannend, maar gelukkig heeft - blijkbaar - de berg en vulkaanketen aan de zuidkust van El Salvador ervoor gezorgd dat de orkaan - graad 1, toch heel plots afzwakte tot een tropische storm en dan een tropische vlaag.... Het heeft wel meer dan twee dagen geregend en er zou zoveel regen gevallen zijn als normaal bij een heel regenseizoen. De scholen en heel wat ondernemingen waren twee dagen gesloten. Gelukkig is het niet erg geweest. het zou een ware ramp geweest zijn, erger dan de Mitch orkaan, veel erger dan de aardbeving. Maar we zijn er dus met de schrik vanaf gekomen.
Omwille van de administratieve druk op het werk van Volens in deze periode, heb ik mijn bezoeken, reizen van mei en juni verplaatst naar latere datum. Ik moet er echt helemaal door en er ligt nog veel te wachten. Ik moet mezelf verplichten van elke namiddag de boeken dicht te doen en naar huis te rijden. Morgen is er weer een dag. Het is de tijd van verslagmaking van alle projecten (ook van de coöperanten die bv maar 1 of 2 maanden van 2004 onder contract gestaan hebben), van de drie grote acties, van de beurzen, van de vormingen, van regiodynamiek, van de uitwisselingen,... Veel collega's vragen ondersteuning bij het nazien van hun documenten.... maar door het uitstellen van de reizen zie ik opnieuw voldoende ruimte om erdoor te geraken.
Hier thuis, Elisa heeft haar eerste semester van het tweede jaar univ (communicatiewetenschappen) achter de rug (volgende week de uitslagen??) en heeft nu een maand vakantie. Lupita (eerste jaar hoger middelbaar) heeft deze week examens (van de tweede periode van het schooljaar). Gisteravond heb ik een handje toegestoken bij het maken van grafieken van (eenvoudige ) vergelijkingen. Weet je wel!!! Straks komt de analytische meetkunde terug aan bod.... Daar zal ik dan wel passen natuurlijk.
Gezien de vele veranderingen die de ministers van ontwikkelingssamenwerking voorzien ivm het nieuwe programma (na 2007) en vooral ivm het uitzenden van coöperanten (het wordt weer in vraag gesteld en het moet zeker allemaal anders dan vroeger,...), heeft Volens de werkveertiendagen van september verplaatst naar maart 2006, in de hoop dat dan de richtlijnen voor het nieuwe programma 2007 echt heel duidelijk zullen zijn. Maar wie weet. En dan staat ook de defederalisering van ontwikkelingssamenwerking nog voor de deur. Volens is nog van de weinige "belgische" ngo's-
Ik heb een CD met de nieuwe opname van de Misa Popular Saladoreña. Ik zal die volgend jaar zeker meenemen naar Vlaanderen.
Dat was het dan voor vandaag. Iik hoop dat jullie ook wat hebben aan mijn maandelijkse schrijfsels over wat er her en der in de streken gebeurt.
Heel veel dank voor jullie solidaire en trouwe vriendschap.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 9 oktober 2004

Ik bekijk even de post, altijd deugddoend bericht van jullie te ontvangen. Deze dagen ontving ik ook het laatste nummer van het Brugtijdschrijftje. Guy - ik ben terug: het begon te beven..... Lupita zat naast mij te studeren... wij naar beneden, de deur open.... de planten die ophangen aan de muur be-wogen van links naar rechts, de lamp boven de tafel zwiert... Ook al zijn het enkele seconden... die duren altijd lang. Lupita greep me vast. We stonden onder de deurpost. Lupita's hart bonzde vlug-ger... De ervaring van de aardbeving zit er bij ons allemaal nog heel sterk in. In de loop van deze week heeft het enkele keren gebeefd. - Ik ben dus ondertussen terug aan de computer. Het leven gaat verder.... Nu, ik zou toch geen aardbeving meer willen meemaken, eentje in het leven is wel meer dan genoeg.

Guy, ik vroeg even aan Tere en onze kinderen welke dag we best naar Kalmthout zouden trekken: best de 14de (want de 13de zullen we toch nog wel wat moe zijn van de reis). Ook wij kijken uit naar het weerzien bij jullie. Eens terug in Vlaanderen zullen we wel telefoneren en precies afspreken. De eerste dagen zullen we bij ons Lea in oelegem logeren.

Maandagmorgen om 04 uur vertrek ik naar Rabinal in Guatemala, waar ik tussen 10 en 11 uur zal aankomen. Dan begint een hele week opvolgings- en evaluatiebezoek bij vier collega's coöperanten in drie organisaties. Ik hoop vrijdag avond (waarschijnlijk laat) thuis te zijn. voordat we naar België reizen staat er nog heel wat op het programma: verschillende jaarlijkse evaluatiebezoeken bij een an-dere collega in guatemala (in Jocotán - waar ik zelf in 1977 mijn eerste stapkes gezet heb), bij 4 col-lega's in El Salvador; dan nog een regionale ontmoeting en vorming van drie dagen met de 30 volens coöperanten in de regio (ook in rabinal, guatemala).
Een collega uit Nicaragua komt nog een dag naar hier om af te spreken zodat hij vanaf volgend jaar wat taken van mij in Nicaragua kan overnemen. Het is gewoon te veel. In volens zijn er collega's regi-onale coördinatoren (in andere regio's) die maar 15 coöperanten hebben en die ook voltijds werken. Nu, onze grotere kinderen zeggen het mij ook: papá je bent te veel weg.... We zoeken hoe we er toch een kous kunnen aan passen.

Voor onze kinderen gaat het naar het einde van het school jaar. Lupita begint volgende week de eind examens en ze beëindigt dan het lager middelbaar. De volgende week begint Elisa ook de eind exa-mens van het tweede semester van haar eerste jaar (communicatiewetenschappen) aan de universi-teit. We hopen dat het allemaal goed zal zijn, zodat er een verdiende vakantie kan komen.
Correspondent: Guy Verpoten

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 28 juni 2004

Hoe gaat het met jullie in deze zomerse dagen…? Ik zie op de webkrant dat de temperaturen toch niet zo goed liggen voor de tijd van het jaar.
Dat is natuurlijk een voordeel aan deze kant van de aardbol.
Hierbij zend ik jullie dan de verantwoording 2004 en de aanvraag 2005.
Is een elektronische versie voldoende of willen jullie graag ook een geprinte en ondertekende versie? Zo, laat me het dan weten om het document dan via de post op te zenden.
Heel veel dank aan De Brug. Zoals ik het schrijf, dank zij jullie bijdragen konden we het eerste semi-narie van de actie met Indiaanse volkeren (samen met nog een werkdag nadien) zo goed als hele-maal de kosten dekken. Veel dank.
In augustus hebben we een tweede seminarie. Ik moet nog verder zoeken om de geleende begroting achteraf te kunnen dekken.
Over enkele dagen stuur ik jullie weer mijn “bedenkingen”... schrijfsels bijeen gezet tijdens deze maand juni.
De drukke administratieve tijden zijn voorbij (toch voor ons op het terrein; in volens Brussel is het tot en met 30 juni nog echt spurten...) en begin ik opnieuw aan de bezoeken bij collega’s en hun partners, beginnend naar Nicaragua, nadien Guatemala. .... Dat wordt dan weer veel onderweg zijn en in sep-tember reis ik dan naar België, voor onze jaarlijkse samenkomst van Volens / Itinerans. Volens wordt in september 40 jaar... dat gaan we natuurlijk ook vieren. Ik zal in België zijn van 15 september tot 3 oktober. Daarna, in december (tot begin januari) hebben we dan onze tweejaarlijkse familievakantie in Vlaanderen.
Beste Hilda en Guy, hierbij laat ik het dan weer. Over de context en het werk zie verder in mijn be-denkingen natuurlijk.
Alle goeds en tot een volgende keer.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 14 mei 2004

Hoe gaat het met jullie?
Deze weken zit ik tot over mijn oren in administratiewerk: nakijken van de verslagen van de collega’s coöperanten over 2003, hun situatie dit jaar en hun planning voor 2005, de eigen verslagen en plan-ningen als coördinator, financiële supervisie,..... Werk genoeg.
Daar middenin toch dit briefje.
Dit jaar is het 27 jaren geleden dat ik voor het eerst vertrok vanuit Vlaanderen naar Midden Amerika. Februari 1977: met de bus vanuit Oelegem naar Luxemburg en daar het vliegtuig op “Bahama Airli-nes” naar de Bahamas, dan naar Miami (het consumptie oord waar je door moet om naar het zuiden te vliegen) en dan naar Guatemala. Dat was de eerste vlucht. Ondertussen heb ik die heen en weer reis al wel enkele keren gedaan natuurlijk. 27 is de helft van 54. Op zichzelf een wiskundig juist ge-geven. Voor mij betekent het dat ik vanaf 2004 de helft van mijn leven doorgebracht heb in Midden Amerika (zonder enkele langere periodes in België mee te rekenen – van sept 78 tot begin juli 97; van eind december 80 tot juni 81). De helft van mijn leven verbonden met heel wat strijd, engagement, vreugde en verdriet, hoop en frustratie, bidden en waken, wenen en lachen, oorlog en zwijgende wa-pen (want “vrede” is er helemaal nog niet in Midden Amerika, “vrede” is de oogst van rechtvaardig-heid), diep verzet en werken aan het bouwen van weerstand, hoop op rechtvaardigheid en dagelijkse confrontatie met schrijnend onrecht, dood en leven, doorheen geschut door (extreme) armoede van velen en (extreme) rijkdom van minderheden, God heel nabij mogen ervaren in Mgr Romero (en vele andere “getuigen), maar soms ook zo ontgoocheld over het (mee verantwoordelijk en schuldig) zwij-gen / of spreken van de kerkelijke hiërarchie, geraakt door orkanen en aardbevingen (waar de armen altijd de eerste slachtoffers zijn), jarenlang solidair mee ondersteund door familie, vrienden en bewo-gen organisaties, dankbaar om vele kleine getuigenissen van mensen die ondanks alles toch geloven, het volhouden en grote tekens zichtbaar maken; vieren en strijden; wenen en lachen; gemeenschaps-ervaringen en ook van momenten van diepe eenzaamheid; hoop op de toekomst en veel onmachts-gevoel; solidariteit tussen de armen, maar ook veel individualisme. De lijst is heel lang.
Deze laatste jaren, als coördinator van Volens / Itinerans heb ik mogelijkheden om heel wat concrete ontwikkelingsinspanningen aan de basis, in de vier landen, te kennen. Er zijn veel tekens van hoop, maar de bedreiging is soms veel groter. Het vraagt dikwijls grote inspanningen, diepe reflectie, waken en bidden om verder te gaan. Het zijn jaren van weerstand opbouwen, weerstand bieden, .... Of zoals enkele weken geleden een oudere vrouw me zei in een vergadering een week na de verkiezingen in El Salvador: “God is toch trouw aan zijn volk. We mogen het niet opgeven (ook al heeft het 'frente' de verkiezingen verloren), we moeten ons beter voorbereiden, we moeten meer werken,...eens komt de bevrijding toch”.
Graag wens ik jullie het allerbeste en de nodige weerbaarheid in de lange strijd om verandering in de-ze wereld.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 5 mei 2004

Hopelijk hebben jullie mijn “bedenkingen” van april goed ontvangen.
Guy op 12 april schreef ik onderstaand mailtje, maar ik kreeg op mijn vraag geen antwoord.
Ik kijk er natuurlijk wel naar uit.
Hoe gaat het verder met jullie? En de lente in het land?
Guy, wat ik maandelijks schrijf in “bedenkingen”, beantwoordt dat niet aan wat jullie verstaan onder Correspondentie? Ik vraag het omdat ik eigenlijk niet veel meer te vertellen heb, te schrijven heb dan wat er in die bedenkingen staat en ik zie dat er in jullie boekje niet geput wordt uit mijn bedenkingen? Het gaat toch om een maandelijkse communicatie en het geeft toch een beetje weer over wat we hier meemaken....
Deze maand heb ik maar 1 reis (naar Honduras) (21 en 22 mei), maar voor de rest hard werken op het bureel voor de administratieve molen: verslaggeving 2003, overzicht evolutie 2004 en planning 2005 en dat voor elk van de drie acties (met jongeren, rurale ontwikkeling, en met Indiaanse volkeren) en met de meer dan 30 coöperantenprojecten. Werk genoeg dus.
Maar daarnet belde Lupita mij op (laatste jaar lager middelbaar) dat ze op mij zit te wachten om een hand toe te steken bij het maken van vraagstukken als : een trein vertrekt in station A met een snel-heid van zoveel .... Je weet het nog wel. Daar ben ik dan deze late namiddag en avond weer zoet mee natuurlijk.
Vele groetjes aan jullie beiden en aan de Brugvrienden.
Van harte,

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 13 december 2003

Eigenlijk had ik jullie een gewone of een creatieve kerstkaart willen zenden, maar het is er niet van gekomen. De tijd snelt te vlug. Daarom nog deze weg....
Kerstmis.... Waar denk je dan aan hier in het zuiden? Zou VREDE VOOR ALLE MENSEN dan toch mogelijk kunnen worden?
Deze dagen las ik in de brief van Paulus aan de kerk in Efese: “Onze strijd is tegen de regeringslei-ders en autoriteiten die deze wereld besturen en tegen hun donkere krachten”. – vrij vertaald uit het Spaans. Die donkere krachten – vandaag – zijn dan de transnationale ondernemingen die eigenlijk de wereld in handen hebben en hun economische wil opdringen aan de politieke leiders. Binnen het neo-liberaal globaliseringproces zijn “de donkere krachten” volop aan het werk en heel veel politieke lei-ders spelen het spel graag – goed betaald en beloond - mee.
VREDE OP AARDE AAN ALLE MENSEN.... Wat betekent die boodschap tijdens de gewelddadige bezetting van Irak door de USA en zijn “geallieerden”? Nu is iedereen al wel overtuigd dat de regering Bush fataal gelogen heeft over de “bedreiging van Irak”. Tijdens de beschieting van Irak en in deze maanden van militaire bezetting is er alles behalve persvrijheid om te weten wat er eigenlijk gebeurt in Irak. De dode US en andere soldaten worden ook “doodgezwegen”. We zien op tv (hier toch niet) geen beelden van gewonden of vermoorde mensen. De perscensuur is een deel van de US militaire strategie. Al dat geweld en de miljarden investering in die militaire invasie van de XXI ste eeuw, doen ons twijfelen aan de vredeswil van de supermacht. Geen vrede, maar wel overheersing, de baas spe-len, rijkdom veroveren en verzekeren voor de komende jaren (petroleum van Irak!!!). Leugens en perscensuur zijn een goed instrument. Nu blijkt ook dat wat zij “wederopbouw” van Irak noemen een privilege is voor de privé ondernemingen van die landen die hebben deelgenomen aan de militaire be-zetting. Eerst een land totaal vernielen en dan kunnen genieten van de internationale gelden voor de wederopbouw.... Wat zal het volgend land zijn dat moet vernield en dan weer opgebouwd worden om de US economie draaiend te houden?
VREDE OP AARDE AAN DE MENSEN.... Over enkele dagen zullen we mekaar omhelzen en “FELIZ NAVIDAD” - “ZALIG KERSTFEEST” toewensen, en dan een week later “FELIZ AÑO NUEVO” – “GE-LUKKIG NIEUWJAAR”. Het wordt voor mij elk jaar moeilijker om erin te geloven. Het wordt voor mij elk jaar moeilijker om te geloven in die God die mens wordt, arm, uitgesloten,... opdat er vrede zou zijn. Het wordt voor mij elk jaar moeilijker om dat westers cultureel masker van “de kerstsfeer, kerst-reclame, kerstkaartjes, kerstbomen en stalletjes,.....” te kunnen afleggen en opnieuw de boodschap van 2000 jaren geleden te kunnen verstaan, zoals die herders (die uitgeslotenen) dat deden. Het wordt voor mij elk jaar moeilijker te geloven (en te hopen) dat het inderdaad een NIEUW jaar zou kun-nen worden, want we weten uit ervaring dat het eigenlijk weer van het oude zal zijn, als het niet erger wordt!! Het wordt voor mij elk jaar moeilijker nu de USA en de grote ondernemingen in Midden-Amerika een vrijhandelsakkoord gaan afsluiten: de weerstand en het protest zullen weer naar boven komen.
En toch. Gisteravond heb ik herders ontmoet.
Ja, op het plein voor de kathedraal van San Salvador (de plaats waar er destijds honderden werden neergeschoten) waren een kleine (ik schat naar wat ik van hen hoorde) 1500 mensen samengeko-men, vooral mannen en vrouwen uit rurale streken, landbouwers, leden van landbouwcoöperatieven, rurale vrouwenbeweging,... Ze hadden vanuit verschillende invalshoeken naar de hoofdstad een 20tal km gemarcheerd “Neen aan het vrijhandelsakkoord”. Gisteravond waren ze daar, vermoeid en met pijn in de voeten. Ik kon de hand geven en een sterke “abrazo” aan verschillende mensen uit de fami-lie van de landbouwcoöperatieven van confras (waar ik vroeger gewerkt heb en waar we als Volens samen werken via twee coöperanten). Zij waren de vermoeide herders.... Ze schoven aan om op een grote tortilla wat bruine bonen te ontvangen en hun honger te stillen. Ze zouden daar de hele nacht doorbrengen en dan vandaag opstappen naar het presidentieel huis. Maar de president had al aangekondigd dat die mars geen zin heeft omdat het vrijhandelsakkoord een historische kans is voor de “werkende mensen” van dit land. Hij zal de herders dus niet ontvangen en hij zal hen niet in de ogen kijken (er staan overigens grote barricades van prikkeldraad en zwaar bewapende anti opstand politie klaar). Hij zal niet naar hen luisteren.
Gedurende ander half uur heb ik dicht bij de herders kunnen staan en naar hen kunnen luisteren. Hun ogen fonkelden ondanks de vermoeidheid van het stappen op het hete asfalt. Ik kreeg ook een klakje met daarop de letters MPR12 (Movimiento Popular de Resistencia 12 de octubre: Volksbeweging van Weerstand – 12 oktober) - dat verwijst naar de 12de oktober 1492 toen Spanje begon aan de plunde-ring en verovering van Latijns-Amerika. Het was een teken van “je behoort er ook bij” en tevens een oproep om mee stem te geven aan deze beweging van “weerstand”. Het zijn dan de herders die be-ginnen spreken.... Een van hen zei me: “Ik heb schrik”, want op deze plaats werden we jaren geleden beschoten”. Ik trachtte hem vertrouwen te geven: de tijden zijn toch wel wat veranderd. Maar toch, met zo’n groep in het hartje van San Salvador... je weet nooit. Natuurlijk het waren niet veel herders, net zoals het er niet veel waren 2000 jaren geleden, maar aan hen werd de boodschap van vrede kenbaar gemaakt, toen en ook vandaag.
Als ik naar hen luister en hen in de ogen mag kijken, dan durf ik het opnieuw aan van te geloven in het nieuwe van het komende jaar; dan durf ik het opnieuw aan van te vertrouwen op die goddelijke bood-schap van VREDE VOOR ALLE MENSEN. Het zal geen gemakkelijke vrede worden en het zijn voor-lopig nog tijden (vele jaren waarschijnlijk) van samen weerstand opbouwen, vanonder uit werken aan een nieuwe samenleving, steen voor steen, stap voor stap. Daarom durf ik zeggen: dank je wel moe-dige “herders”.

Goede vrienden,
Ik hoop en ik wens dat ook jullie dit jaar van die moedige herders kunnen ontmoeten, zodat het moge-lijk kan worden kerst te vieren, midden de strijd en de weerstand van de overgrote meerderheid van de mensen van deze wereld. Zalig Kerstfeest, wens ik jullie toe, en moge het getuigenis van die “moedige herders” (ze zijn overal ter wereld aanwezig) ook voor jullie sterkte en bemoediging beteke-nen. Gelukkig Nieuwjaar, zal het worden als we bereid zijn van op een of andere manier solidair met die “moedige herders” mee op te stappen, mee weerstand op te bouwen.
Van harte, ook vanwege Tere en onze kinderen.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 4 april 2003

Het is een verschrikkelijk drukke tijd. De externe omgeving van oorlog van de USA tegen Irak zet onze zenuwen sterk gespannen. (Guy herinner je nog enkele jaren geleden, ons gesprek waarbij ik zei dat het niet lang meer zou duren eer de US een nieuwe oorlog zou beginnen, zelfs tegen de VN en de wereldopinies in zoals nu). Ook in El Salvador is het gespannen. De verliezen van de ARENA partij de verkiezingen van 16 maart, brengen nu mee dat de ARENA regering begint met beloftes die mooi klinken (in functie van de presidentsverkiezingen volgend jaar), maar die eigenlijk geen antwoord zijn op de werkelijke problemen, maar die wel inspelen op de gevoelens van de bevolking. Ondertussen is een groep dokters in hongerstaking gegaan om te eisen dat er echt een hervorming van de gezond-heid komt, terwijl een andere groep dokters (die door de regering werden aangetrokken om de stakers vorig jaar te vervangen) nu opkomt voor hun rechten en werkstabiliteit.
Anderzijds in het werk is het hoogconjunctuur: drie weken na mekaar een seminarie met coöperanten en partnerorganisaties over planningsmethoden (logisch kader, indicatoren,...). Volgende week in Guatemala. Een tijd om alle verslagen te maken over 2002 en om alle planning te maken voor 2004. Dat alles moet OK zijn tegen einde mei. Ik kan maar verder als de collega’s hun werk goed opmaken en opzenden. Het is een gespannen tijd.
Ik zal volgende week (vrijdag, wanneer ik terug ben uit Guatemala) nagaan op de bank en jullie infor-meren.
Guy, wat betreft je vraag naar verdere informatie over de uitwisselingsmomenten in 2002. Ik kan niet veel meer schrijven dan wat ik schreef in mijn verslagje over het werkjaar 2002. Die waren gebeurd toen ik het verslag maakte. Ik heb geen nieuwe gegevens. Wat ik van belang vind: jullie bijdrage is een belangrijk complement bij inspanningen als bv van Volens. De kortere uitwisselingen zijn com-plementair bij het werk van een coöperant, bij een langere ZZ stage, in het versterken van mensen uit de basis.
In 2003 hebben we uiteraard nog geen uitwisselingen nog gedaan. Eens ik weet hoeveel dollars ik ter beschikking heb zal ik onze basisorganisaties informeren en hen vragen eventuele voorstellen voor korte uitwisselingen aan te bieden. Daarna zal ik een selectie maken.
Ik informeer jullie dan wel.
Van harte, vele groetjes aan de familie en aan de Brugvrienden.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 24 maart 2003

Monseñor Oscar Arnulfo Romero.
Beste Monseñor,

Vandaag 24 maart gedenken christenen in El Salvador en op heel wat andere plaatsen de 23ste ver-jaardag van uw marteldood. De omstandigheden van deze verjaardag doen me denken aan de moge-lijkheid om U een brief te schrijven. Een brief schrijven naar een martelaar zoals U is een gewaagde stap, want de martelaars zijn zo radicaal christen geweest, zo radicaal menselijk dat ik me dikwijls zo klein voel. Zoals we in de jaren 78-80 een stukje weg samen konden gaan — ik herinner me nog hoe we samen langs die zandwegen stapten, richting Los Llanitos - durf ik het aan van U ook vandaag te schrijven.
Monseñor, hoe zijn de woorden van uw laatste homilie in de kathedraal toch zo actueel wanneer U de soldaten opriep om niet te gehoorzamen aan bevelen die ingaan tegen de fundamentele goddelijke richtlijnen. Die dag zegde U: “in naam van God, in naam van dit lijdend volk, vraag ik u, smeek ik u, beveel ik U: STOP DE REPRESSIE”. Hoe zou uw stem vandaag klinken samen met die van de bis-schop van Rome, samen met miljoenen mensen van goede wil, waaronder heel wat christenen, joden, moslims, in een oproep tot de Noord-Amerikaanse en Britse soldaten IN NAAM VAN GOD, IN NAAM VAN DAT LIJDEND VOLK VAN IRAK, VRAAG ik U, SMEEK ik U, BEVEEL ik U:
STOP DIE BOMBARDEMENTEN, STOP DIE OORLOG. Net zou prachtig zijn moest Mgr Gregorio Rosa Chavez, vanavond in de eucharistie in de kathedraal zo spreken.
Ja, Monseñor, U zal het nog wel weten, eerst werd Irak (met Saddam Hussein) door de VSA gebruikt om een verschrikkelijke oorlog te voeren tegen het buurvolk Iran. Toen werd Irak door de VSA tot de tanden bewapend en voorzien van de nodige technologie om biologische en chemische massale ver-nietigingswapens te maken, in dienst van het imperium. Vader Bush zette dan de Golf oorlog op in het begin van de jaren 90, maar hij bereikte geen resultaat, ttz de controle over de petroleumvoorraden van Irak. Met steun van de VN werd het Irakese volk dan geboycot, geïsoleerd van de rest van de we-reld wat betreft toegang tot voedsel, medicamenten en zoveel andere basiselementen om te kunnen leven. De 23 miljoen Irakezen, Monseñor, vormen een uitgehongerd volk, een vernederd volk, een misbruikt volk. De westerse pers heeft Saddam Hussein altijd voorgesteld als een monster, maar ei-genlijk weet ik niet wat er in Irak gebeurde of hoe dat volk het internationaal embargo heeft overleefd. Gedurende deze 10 jaren heeft de VSA nieuwe stappen gezet in de ontwikkeling var militaire spits-technologie en hebben ze een enorm stock van moderne verschrikkelijk vernietigingswapens gepro-duceerd en opgeslagen. Dat alles moet nu in de praktijk gebruikt worden. Vandaag wil de USA de be-langrijkste wereldpetroleumvoorraden zeker onder hun controle stellen en de oliedollars garanderen. En vandaag is de jonge Bush, met een religieuze overtuiging van de redder van de wereld te zijn, be-gonnen aan de oorlog. Duizenden bommen vielen reeds op Bagdad.
Monseñor, het is triestig te zien en te horen en te lezen hoe de berichtgeving over deze brutale oorlog gemanipuleerd wordt. Men spreekt hoofdzakelijk over de geallieerde troepen (dat klinkt mooi, dal klinkt naar de “helden” van de tweede wereldoorlog die Europa toen bevrijd hebben). De communica-tie is een onderdeel van de oorlog. Wie die best kan manipuleren wil terrein winnen. Duizenden bom-men op Bagdad en andere steden en volgens officiële cijfers slechts enkele doden. Ze laten geen beelden zien van vermoorde burgers, veel rook en vuur boven de steden, wel Irakese soldaten als krijgsgevangenen. De pers doet als of het gaat om een spectaculaire voetbalmatch, waarbij de VS ploeg duidelijk de sympathie van de reporters heeft. De VS militaire technologie wordt beschreven alsof het gaat om het beste van het beste, wat de mensheid nu eens eindelijk gelukkig zal maken. Tij-dens uw homilieën hebt u ons zo opgeroepen om verdedigers van de waarheid te zijn. We vergeten het niet.
Monseñor, ik kan me voorstellen dat U zich heel triestig moet voelen. De Salvadoraanse president wil goede vriend blijven met Bush en daarom ondersteunt hij de oorlog en belooft zelfs ondersteuning voor vederopbouw (terwijl er in El Salvador nog honderden families, slachtoffers van de aardbeving van 1986, zonder menswaardige woning zijn; terwijl duizenden families geen kans krijgen op basisge-zondheidszorg). Uw volk, Monseñor, is tegen de oorlog, maar de president luistert niet naar zijn volk. De kranten hier profileren de Salvadoranen die onder VS vlag mee in de oorlog zijn in Irak. Ze worden voorgesteld als helden. Verschrikkelijk.
Vandaag is het de verjaardag van uw marteldood. Deze dagen hoorden we op de radio van UCA zo-vele lederen die spreken en zingen over uw leven, uw getuigenis, uw geloof als christen, priester en bisschop, uw trouw aan de beste traditie van de Kerk en aan het verhaal van Jezus. We hoorden op-nieuw uw stem via de radio: zo actueel, zo betekenisvol. Koude rillingen over onze huid. Maar Uw boodschap is vandaag zo raak.
Ik moet U bekennen dat ik me deze dagen heel ontmoedigd gevoeld heb. Heel veel protest in de we-reld, nogal wat kerken die sterk reageren, belangrijke landen die een moedige positie innemen en niet in de val trappen van de chantage (als ge de oorlog niet steunt, dan ....), maar daar blijft het bij. Ik zie geen “daden” om de oorlog tegen te houden of te doen stoppen. De Verenigde Naties zwijgen. Ik viel in de bekoring te dromen dat een of ander land toch een atoombom zou kunnen gooien in een woes-tijn in de USA om hen te laten zien dat het niet kan. Maar misschien is ook dat geen stap vooruit. Ik heb me heel ontmoedigd gevoeld, Monseñor, met de vraag wat zin heeft het van dit werk verder te doen, als de VS op deze manier handelt. De kans zit er in dat volgend jaar het FMLN de presidents-verkiezingen zou kunnen winnen in El Salvador: maar dan mogen we zeker zijn dat een preventieve oorlog zal gekozen worden om een terroristisch bewind in El Salvador, in de achtertuin, te voorkomen. Wat zin heeft het van kleinschalig verder te doen terwijl de VS (die nu ook de oorlog geglobaliseerd heeft) alles vernietigt wat niet ten dienste staat van hun veiligheid, hun luxe, hun soort democratie, hun macht,.... ik heb me zo klein en nietig gevoeld, zo onmachtig. Goed, ik stapte mee op in de beto-ging van 15 februari in Brussel, ik ondertekende enkele elektronische petities mee. Ik ontving de op-roep om te beginnen aan een boycot van Amerikaanse producten (“made in USA” niet neer te kopen) als protest. Als miljoenen dat beginnen te doen, zal het een invloed hebben. Maar de resultaten daar-van zijn niet voor morgen en ondertussen worden duizenden ondervoede en zwakke mensen in Irak vermoord. En toch Monseñor, was ik blij, toen in de gedachtenisviering in de UCA verwezen werd naar Uw allerlaatste homilie, naar uw laatste woorden net voor de kogel uw hart doorboorde: We kun-nen allemaal wel iets doen. Ik wil het blijven geloven, Monseñor, maar het is moeilijk. We hebben uw boodschap zo brood nodig om het vol te houden.
Hier op mijn bureel hangt de nieuwe poster met uw foto, de tekst uit uw homilie van 15 februari 1980 “Ik geloof in de werkelijke noodzaak dat het volk zich organiseert”. Als Volens coöperanten mogen we daar een hand en een hart aan toesteken, in de organisatie van de armen, in het versterken van hun weerstand en strijd. Monseñor, geef ons de kracht om daarin te blijven geloven, geef ons een stukje van uw overtuiging om midden de onzekerheid en angst om wat komen gaat, toch op de barricade te blijven staan, wanneer de armen in de armen geloven....” Die solidariteit zal het halen, vroeg of laat. Mogen onze Irakese broeders en zusters die vermoord worden door de US en Britse bommen en ko-gels, ons onze zwakheid vergeven en ons blijven oproepen om het niet op te geven, te geloven in de kracht van het Leven.
Monseñor, bedankt voor uw tijd om deze brief te lezen. Het deed me zo’n deugd U te schrijven, we-tend dat deze arme woorden uw hart bereiken.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 31 augustus 2002

We begonnen deze maand met 4 dagen vakantie. Wegens het patroonsfeest van San Salvador, zijn de scholen gesloten van 1 tot 6 augustus. Wij hebben ervan geprofiteerd om naar de belangrijke Maya ruines in Copan/Honduras te rijden en verbleven er in een hotelletje door een koppel Vlamingen uit-gebaat.. Het was een kans om er na zoveel drukte er eens uit te zijn. Op de terugweg hebben we Zus-ters van Huldenberg bezocht.. De meeste Vlamingen zijn natuurlijk al wat op leeftijd, maar het is aan-genaam bij hen een tas koffie te kunnen drinken, naar mekaar te kunnen luisteren,...
Wat betreft het werk is deze maand hoogconjunctuur. Ik ga zelfs zondags naar het bureau. Planning voor volgend jaar en de volgende vijfjaren. Ik heb heel wat werk aan het huiswerk dat de coöperanten me opzenden. De tijd vliegt en het werk stapelt zich op. Tegen 25 augustus moet alles in Brussel bij Volens binnen zijn. Ik hoop dat het lukt. Deze dagen ben ik bijna 12 uur na mekaar op bureau, van ‘s morgens 6 tot ‘s avonds 6. Steeds achter de computer. De elektronische post komt automatisch bin-nen via de kabel. Het zijn collega’s die hun planning opzenden. Ik bekijk ze, schrijf commentaar, doe suggesties, ... en stuur ze terug. Het is heel veel werk.
Op dit ogenblik zitten er 80.000 mensen zonder werk omdat de koffieproductie is stilgevallen. De ei-genaars van de koffiefinca’s zeggen nu dat ze geen geld hebben om de finca’s te onderhouden Vroe-ger hadden zij al een hongerloon. Nu valt alles weg. Deze week werd ik op straat aangesproken door een jonge vrouw met een kindje van een jaar of zo op haar arm. Ik stond klaar om in de auto te stap-pen en ze vraagt me wat geld, bedelend en verwijzend naar haar kind. Ik geef wat en dan vraagt ze me of ik niets in ruil wil voor wat melk voor haar kind. Ik begreep haar eerst niet. Wat zou zij in ruil ge-ven? Wil ze dat ik iets inruil? Ik vroeg uitleg... ja, seks, zei ze, seks om melk te kunnen kopen voor mijn zoontje. Ik was de kluts kwijt. Ik had nog nooit meegemaakt dat iemand me zo aansprak. De ar-moede, de miserie van deze jonge vrouw, is zo groot dat ze op straat mannen aanspreekt. Ik stond daar te kijken... de vrouw was al weg. Ik keek nog rond om haar geld te geven om melk te kopen. Ze was weg... maar ik vergeet die ervaring niet meer. Armoede zo groot, geen werk, geen toekomstmo-gelijkheden. Alleen nog maar zich laten gebruiken, zich totaal laten vernederen, zich zo aanbieden,... om melk te kunnen kopen voor haar zoontje.
Op 15 augustus was het de verjaardag van Mgr.Romero. Hij zou 85 jaar worden. Op de radio van de Jezuïeten universiteit was er heel wat te doen rondom die gebeurtenis: getuigenissen, liederen,... In Vlaanderen is het dan Moederkesdag. Ik telefoneerde naar huis. Geen bloemen maar een gesprekje met moeder. Het deed deugd.
In El Salvador is de regering volop bezig met de aanleg van een grote ring rondom de hoofdstad. Grootse plannen en heel veel geld. Het heeft allemaal te maken met de noodzakelijke investeringen die de regeringen moeten doen om het Plan Puebla Panama mogelijk te maken. Voor San Salvador komt er dan nog bij dat men het grote en doorlopend verkeer uit de stad wil houden. Ondanks het gro-te protest van de buurtbewoners, gaan de graafmachines ongestoord verder.
Met een eenvoudige meerderheid werden enkele ‘details’ veranderd aan twee belangrijke wetten. Een wet die te maken heeft met de staatsveiligheid, verantwoordelijk heden van de politie,... werd aange-past. Met leger is, opnieuw sinds de vredesakkoorden, de definitieve garant van alles wat met de staatsveiligheid te maken heeft. Niet alleen externe bedreiging, maar ook interne. De rol van de civiele politie is verkleind en die van het leger verhoogd. De militaire top is content.
Een tweede wet die veranderd werd is de wet op de banken. Die hebben nu de toelating om 150% hun kapitaal te investeren in het buitenland. Dus niet alleen hun eigen kapitaal, maar ook een belang-rijk deel van de spaarcenten.
Na de vredesakkoorden van 1992 werd er gewerkt aan een Nationale Burger Politie. Vandaag, tien jaar later, schiet daar niet zoveel meer van over. De huidige chef van de politie is iemand die heel erg verbonden zou geweest zijn met de doodseskaders en die tijdens de opstand van het FMLN in no-vember 1989 via de radio’s opriep om de paters Jezuïeten te vermoorden. Die man is dan begonnen aan een intern uitzuiveringsproces en nu blijkt dat alle huidige officieren in de civiele politie uit het le-ger komen of uit het politieapparaat van voor de vredesakkoorden. Die officieren zijn vertrouwens-mensen van de chef van de politie.
De regering is de begroting 2003 aan het voorstellen aan het parlement. Er zijn uitgaven voorzien voor 238 miljoen dollars meer dan in 2002. Dat gat wordt opgevuld door verhoogde internationale giften en vooral internationale leningen die de buitenlandse schuld nog zullen vergroten, want intern wordt er hier weinig geproduceerd. Men schat dat bijna 50% van de BTW die door de verbruikers betaald wordt, niet in de schatkist komt. De Arena regering heeft de belastingen op het bezit van eigendom-men afgeschaft. Ook zijn zij alle douanerechten op invoer aan het afschaffen. Dit land zit elk jaar meer en meer in de schulden.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 15 juni 2002

Zaterdag namiddag, net wat boodschappen gedaan, de auto gekuist,... wat tijd om te schrijven. Be-dankt voor je brief van 5 dagen geleden.
Deze en vorige week heb ik vergadering gehad met alle Volens coöperanten in de regio. Een nationa-le vergadering in Nicaragua vorige week. Mijn auto die bijna 10 jaren oud is, heeft dit jaar al heel wat technische problemen gehad. Deze keer in Nicaragua heb ik eigenlijk geluk gehad dat ik nog tot in Es-teli geraakt ben, want de schijf van de versnellingen was stuk. Ik zou beslist niet ver meer hebben kunnen rijden. Daardoor kon ik de voorziene dag niet terugkeren en dan kon ik ook niet aanwezig zijn op de nationale vergadering in San Salvador. Via email kon ik een coöperante in San Salvador berei-ken en zij heeft de vergadering dan gecoördineerd en me nadien een verslagje gestuurd. Deze week was ik drie dagen in Guatemala. Twee dagen in de hoofdstad met gesprekken met een mogelijk nieu-we organisatie en een mogelijk nieuwe coöperante (uiteindelijk zal ze misschien coöperante kunnen worden van Broederlijk Delen, want het gaat om een project in het westen van Guatemala, waar wij als Volens de volgende 5 jaren niet zullen werken), en met opvolgingsgesprekken met drie coöperan-ten: luisteren naar hun verhaal, hun weg, hun lukken en mislukken, hun strijd soms, hun werk, hun overtuiging en enthousiasme, soms ook kritisch vragen stellen en uitdagingen formuleren. In Guate-mala hebben we een co coördinator die de jaarlijkse evaluatiebezoeken doet ter plaatse. Ik zelf hou twee keer per jaar een opvolgingsgesprek met de coöperanten in Guatemala. De derde dag hadden we dan een nationale vergadering in San Pedro Pinula (oosten van het land). Er ontbraken drie men-sen: een koppel dat juist de geboorte vierde van hun tweede kindje en een coöperante die een van deze dagen zal bevallen. Zij konden deze reis van meer dan drie uren vanuit de hoofdstad niet aan. Op die nationale vergaderingen bekijken we telkens het programma voor de rest van het jaar, is het een kans om van mekaar te horen waar we mee bezig zijn, maken we afspraken, worden voorstellen geformuleerd,... Dat doen we minstens een keer per jaar. En in november hebben we jaarlijks regiona-le ontmoetings en vormingsdagen (3 dagen samen) waar we dan met alle Volens-coöperanten uit de regio samen zijn.
Nu vrijdag tot zondag ben ik naar Honduras, naar de kust en ik zal met de auto een kleine 2000 km af-leggen op die tijd, twee volle dagen rijden en de zaterdag heel wat bezoeken, gesprekken, met een mogelijke partner de doelgroepen,... om te zien hoe hun aanvraag voor een coöperant (we hadden iemand, die heeft zijn kandidatuur ingetrokken omdat zijn verloofde niet wij vertrekken) te herzien. Op 24 en 25 juni hebben we dan een coördinatie vergadering met coöperanten die een actie vertegen-woordigen (we werken met drie acties (groepen projecten rondom dezelfde thematiek): versterking van Indiaanse volkeren, rurale ontwikkeling, werken met jongeren in risico situaties. Het is mogelijk dat we vanaf 2003 een regionale equipe zullen vormen, waarbij die vertegenwoordigers deeltijds kun-nen vrij komen om de actiedynamiek te versterken. Ik zou er wel heel blij mee zijn, want het is gezon-der op een werkequipe te kunnen rekenen en zo kan ik dan ook heel wat werk delegeren.
Over de situatie in El Salvador lezen jullie altijd heel wat details in mijn maandelijkse bedenkingen, dat moet ik nu dus niet herhalen. In Guatemala is er terug een doodseskader opgedoken met heel sterke bedreigingen (met naam genoemd) naar mensen in organisaties die opkomen voor de mensenrech-ten. Er is een grote bezorgdheid daaromtrent.
Wat betreft ons Brugproject voor dit jaar, begin mei kon ik dank zij die subsidie twee mensen van het Programma van Boer tot Boer uit Nicaragua naar El Salvador laten komen gedurende een week voor het mogelijk opstarten van een personele coöperatie van een Zuid Zuid coöperant (dus iemand uit Ni-caragua naar El Salvador voor 6 maanden) en uitwisseling van 10 Salvadoraanse boeren gedurende elk 14 dagen naar Nicaragua. Na onze planningsvergadering einde juni kan ik ook wat meer zicht krij-gen op andere momenten van korte uitwisseling die kunnen opgestart worden.
Graag het allerbeste. Vele groeten aan de vrienden van De Brug. In december spreken we beslist af om mekaar te ontmoeten, want dan zullen we met ons gezin een maand in België zijn.
Van harte.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 18 december 2001

Bedankt voor je briefje. Het doet uiteraard echt veel deugd een brief van vrienden te vinden bij het openen van de computer en het emailprogramma. De technologie laat toch vlugge communicatie mo-gelijk.
Op dit moment ben ik de antivirus aan ‘t actualiseren en ik profiteer van deze tijd om je te antwoorden. Ondertussen hou ik wat ik het oog hoe de computer het doet en hoe het actualiseren evolueert.
Bedankt voor het nieuws van de 64.000 Fr die langs Volens zullen gestort worden. Vermeld er zeker bij dat het voor mijn project is, anders gaat het naar de grote kas van Volens zelf. Goed dat je het kan laten weten, dan kan ik er bij Volens ook naar vragen.
Wat betreft de ervaringsuitwisseling, inderdaad de financiering zal gaan naar de kosten van transport, eten onderweg en in een uitzonderlijk geval logement (omdat de organisatie die mensen ontvangt meestal wel zorgt voor logement). In sommige gevallen moeten we ook een kleine bijdrage voorzien voor de lopende kosten van het gezin dat alleen blijft wanneer de vader of moeder enkele dagen weg is. Soms ook voor aankoop van didactisch materiaal.
Gezien ik deze concrete nood dit jaar ontdekte (tegenover het aanbod van Volens voor uitwisselingen van een maand lang), heb ik er nog geen ervaring mee. Dit jaar zullen we het beslist plannen en uit-voeren. Ik informeer je dan wel wat en hoe het allemaal verlopen is.
Wij zijn ondertussen terug van een 14 dagen vakantie in Venezuela, bij een vriend van ons. Zee, ber-gen, veel tijd voor mekaar, geen werkzorgen, veel gelezen,… de batterijen zijn terug opgeladen.
Vanaf morgen tot zondagmorgen ben ik op werkbezoek bij 4 coöperanten in de kuststreek van El Sal-vador (op anderhalf uur auto van San Salvador): opvolging, evaluatie van hun coöperatieproject, veel gesprekken
Als alles goed verloopt zal ik van 5 tot 24 februari weer in België zijn voor het werk met Volens. Hope-lijk kunnen we mekaar dan weer ontmoeten. Ik zal dan wel moeten zien hoe ik de transportzaak oplos, want het rode autootje van ons moeder heeft het dan toch ‘uiteindelijk’ begeven. Maar dat zien we dan wel. Ik bel jullie wel op. Ik vermoed dat jullie vandaag mijn bedenkingen van de maand november wel zullen ontvangen hebben. Als dat niet zo is, laat het dan weten.
Heel veel dank. Vele groetjes aan iedereen en tot binnen kort.
Uiteraard wensen wij jullie een zalige kerst en vooral heel veel hoop op een wereld waar het leven het zal halen op de dood.
Un gran abrazo.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 22 augustus 2001

Op het bureel maak ik even tijd om een antwoordje te schrijven. Blij dat je nog wat vakantiestemming kan hebben en uiteraard wens ik je heel veel creativiteit om die nieuwe etappen in je leven met volle maten in te vullen.
Ik zit zelf in een periode van heel veel administratief werk: planning voor 2002, waarbij alle lokale or-ganisaties en coöperanten (iets meer dan 30) in de regio materiaal moeten aanbrengen Voor mij een hele brok werk.
Guy, wat betreft het bladje om in te vullen. Ik zit met wat problemen.
Ik weet niet meer precies hoeveel subsidie jullie me gegeven hebben voor 2001. Dat is gestort via VoIens en van Volens kreeg ik een enkele overschrijving van alle stortingen die gedaan waren in 2000. Ze gaven me wel een lijst van de storters, maar ik vind die niet op dit moment. Is het mogelijk dat jij eens nakijkt hoeveel de subsidie voor 2001 precies was.
De datum die jullie vragen: is het de datum dat ik het bedrag hier ontvangen heb, of wanneer het is overgeschreven naar Volens?
Je kan wel verstaan dat ik alle financieringsbronnen waarover ik kon beschikken in 2001 gebruikt heb voor het ondersteunen van wederopbouw initiatieven na de aardbeving. Dat was natuurlijk niet voor-zien, maar je verstaat dat wel. Ik zal er wat over schrijven.
Voor 2002.
Ik wil je eerst even raadvragen.
Vanuit Volens is er sinds dit jaar een mogelijkheid om mensen uit het zuiden gedurende een maand een kans te geven om in een andere organisatie (met analoge problematiek en werk) een “stage” te lopen, mee te leven, deel te nemen, een andere werkcultuur en dynamiek te leren kennen. Dat is een andere vorm van uitzenden van mensen die gelukkig ook meer en meer mogelijk wordt. Via Volens hebben we daar subsidie voor van de Belgische regering.
Maar ik heb ervaren dat in verschillende organisaties een maand weggaan een heel probleem is en anderzijds is er voor bepaalde uitwisselingen geen maand voor nodig. Maar als het geen voIle stage-maand is, dan hebben we er van de regering geen financiering voor, dan is het geen “uitzenden van mensen”. Toch zie ik hoe bepaalde ontmoetingsmomenten, soms van enkele dagen, heel leerrijk en bevorderend kan zijn binnen de organisaties. Ik geef een voorbeeld.
We hebben een coöperant in Jocotán (waar ik in 77 zelf begonnen ben in de parochie daar). In de or-ganisatie waar hij werkt is er een groep vrouwen die een heel proces kennen om confituur te maken (en andere dingen die in potjes kunnen). Vrouwen van de coöperatieve organisaties van Confras zijn geïnteresseerd om zoiets te gaan leren. Uiteraard heb je daar geen maand voor nodig. Vrouwen kun-nen meestal ook geen maand thuis weg. Maar zulke uitwisselingsinitiatieven ondersteunen is wel een goede mogelijkheid om kennis en ervaring uit het zuiden met mekaar te kunnen delen. De kosten van zoiets lopen niet zo erg op. Het hangt uiteraard altijd wat af van de afstanden en de tijd.
Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat dergelijke korte en kleine uitwisselingen heel interessant zijn en voor de mensen hier perspectieven kunnen openen.
Goed, Guy wat denk je daarvan? Is zo’n projectvoorstel aanvaardbaar binnen de normen van De Brug? Laat me eens iets horen?
Een andere mogelijkheid is natuurlijk een bijdrage in de pot voor verdere ondersteuning in reconstruc-tie, huisjes bouwen, want dat blijft een nood natuurlijk.
Goed, Guy hier Iaat ik het bij. Ik kijk eerst uit naar een nieuwe reactie van jouw kant.
Alle goeds, en zeg hoe voelt Hilda zich nu jij thuis bent en niet meer naar het werk moet?

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 25 maart 2001

Vandaag is het 21 jaar geleden dat Mgr. Romero vermoord werd. Ik herinner me het nog heel precies: we hadden onze wekelijkse vergadering met leiders van de basisgemeenschappen van de parochie San Ramon. We waren in het huis van Raul en Antonia, toen er plots iemand kwam aangelopen, hij-gend en wenend ‘ze hebben Monsenor vermoord. De verbazing was heel groot. Verslagen... We re-den vlug naar het kerkje van San Ramon en als teken (van hoop, protest, oproep) begonnen we de klok te luiden. Tegenover het kerkje was er toen een post van het leger. We hadden geen angst. De armen ,weenden... iemand zei toen: ‘Als ze dat doen met Monsenor, wat staat er ons dan nog te wachten?’; Het is allemaal 21 jaar geleden. Gisteravond waren we op een gedachtenisviering geweest in de kapel van de Universiteit van de Jezuïeten. De grote meerderheid van de aanwezigen waren studenten, jonge mensen die Romero niet meer gekend hebben. En dat valt heel sterk op in alle Ro-mero-herdenkingen: heel veel jonge mensen zijn er aanwezig. Vorig jaar waren er heel veel speciale vieringen bij de XXste verjaardag, maar dit jaar horen we over vieringen, samenkomsten, optochten, speciale uitzendingen op enkel radio’s (heel wat fragmenten uit de homilies van Romero werden uit-gezonden), nieuwe posters en affiches, nieuwe en oude hoopvolle liederen worden gezongen, inter-views op radio en tv. Vandaag zal de crypte van de kathedraal (waar het graf van Monsenor staat) te klein zijn. De centrale viering gebeurde deze morgen in het dorp Candelaria, een dorp waar alle hui-zen zijn ingevallen bij de tweede aardbeving. Mgr. Urioste (vicaris in de tijd van Romero en ook nog vandaag) ging voor (de Nuntius had eerst toegezegd, maar was dan toch niet gekomen (?)) en met een profetische stem getuigde hij over Gods aanwezigheid via Mgr. Romero, toen en ook vandaag. Urioste klaagde nogmaals aan hoe schandalig het is dat de USA-regering maar 100 miljoen dollar (over 2 jaren) ter beschikking stelt om dit land op te bouwen, terwijl ze gedurende heel de oorlog meer dan 1 miljoen dollar per dag geïnvesteerd hebben opdat er mensen zouden worden vermoord.
Ze hebben Romero willen doodzwijgen, maar ook vandaag, 21 jaar later is de figuur van de profeet-van-Godswege meer dan actief aanwezig. Het is onvoorstelbaar hoe het kritisch oordeel van Romero over de gebeurtenissen van toen, nog zo actueel is voor vandaag. Inderdaad zijn de zondige (econo-mische, sociale, politieke) structuren niet veranderd. De vredesakkoorden hebben alleen maar een einde gemaakt aan de oorlog en het leger wat terug gedreven naar de kazernes, wat politieke open-heid opdat ook links het Corrupte spel van deze partijpolitieke democratie zou kunnen meespelen. De aardbevingen van begin 2001 hebben opnieuw de structurele zonde van dit land open en bloot ge-legd: 3 van de 6 miljoen mensen leven in armoede en daarvan heeft de helft nu geen huis meer, hun hebben en houden kwijt. Tien jaar na de vredesakkoorden blijven de buitenlandse investeringen toch maar uit (of komen onvoldoende toe). De Salvadoranen in de USA, Canada, Australië zenden elk jaar meer dollars (vorig jaar was het 1.700 miljoen dollars) om hun familieleden te onderhouden. Dat is de enige uitleg om te verstaan hoe het komt dat de mensen overleven. De regering stelt alles in het werk opdat het imago van het land er toch goed zou uitzien. Het invoeren van de dollar als nationale munt (en daartoe moet de centrale bank bijna 2.000 miljoen dollars reserves investeren om de Colones op te kopen) moest een teken zijn van de welvaart, van de inschakeling in de Noord-Amerikaanse globa-le economie. Bij deze 2lste verjaardag van de moord op Romero klinkt zijn profetische stem luider dan ooit. Ze hebben zijn woord niet kunnen doden. De cassettes met de preken van Romero worden goed bewaard: zijn eigen stem klinkt vandaag via enkele radio’s (de communautaire radio’s) en geeft men-sen hoop. Vandaag worden op heel veel plaatsen (religieuze, culturele, volkse..) vieringen gehouden. In telkens meer steden en gemeenten worden straten en pleinen herdoopt ter herinnering aan Mgr. Romero. Er ontstaan parochiale solidariteitsgroepen met de naam van Romero.
Ondertussen blijft de plaag van de ontvoeringen maar aangroeien (zoals het mond en klauwzeer in Europa). Gisteren was een schoolvriendinnetje van Lupita bij ons. Ze vertelde hoe een groottante van haar verleden week ontvoerd werd. Ze mag nergens meer alleen naartoe. De ouders hebben privé beveiliging ingeschakeld. Een enorme angst. Dagelijks zijn er nieuwe ontvoeringen. De grote chef van de politie (dezelfde die in november 1989 via de staatsradio opriep om de Jezuïeten te vermoorden) zegt dat ze de ontvoerderbendes onder controle hebben. Er worden alle dagen wel enkele ‘verdach-ten’ opgepakt, maar nooit de intellectuele verantwoordelijken, nooit de grote pieten. De rector van de Jezuïetenuniversiteit zei deze week in een tv-interview: het is gewoon niet denkbaar dat zoveel ont-voeringen zouden kunnen gebeuren, zonder een heel sterke betrokkenheid van belangrijke economi-sche en politieke (en militaire) machtscentra. En ondertussen blijft het in het parlement een touwtjes trekken. De drie rechtse partijen (ARENA, PCN en PDE) hebben een voldoende sterke alliantie om de 31 (onderling sterk verdeelde - FMLN parlementsleden klein te houden. Ondertussen is er geen pro-cureur voor de mensenrechten, wat toch een winst was vanaf de Vredesakkoorden) omdat het parle-ment er onvoldoende aandacht aan geeft; rechts (in de meerderheid) wil iemand benoemen die het spelletje meespeelt en links (in de minderheid) wil wel een bekwame figuur aanstellen (zoals destijds de advocate Victoria de Avilés), maar heeft er geen macht toe. In Spanje werd aan de regering blijk-baar duidelijk gezegd, dat ze niet op veel financiering moeten rekenen, zolang ze intern niet zorgen voor een goed en efficiënt belastingssysteem. Inderdaad is het zo dat de meeste directe belastingen werden afgeschaft om de indirecte belastingen, zoals de BTW te verhogen. De regering begint nu de middenklassen (in de mate die er nog is in dit land) sterker te onderzoeken om te zien of ze wel vol-doende belastingen betalen, terwijl aan de hele bedrijfswereld, de banken, de verzekeringen,... niets gezegd wordt. Zij hoeven niet te betalen, zeggen ze, omdat ze precies werkgelegenheden scheppen. Anderzijds ziet het er naar uit, zo zeggen de belangrijke commentaren in de niet officieuze media, dat de regering de externe bilaterale en multilaterale hulp na de aardbevingen wil gebruiken om de privé-sector te ondersteunen. Zo kan dan toch het economische neoliberaal programma verder gezet wor-den. De minister van economie heeft al aangekondigd dat de aardbevingen geen gevolgen zullen hebben voor de economische groei van het land. Welke bokkensprongen zullen ze moeten maken om zoiets klaar te krijgen. Wat zin heeft het te spreken over het produceren van rijkdom, als die niet echt verdeeld wordt onder de bevolking? Als die de kloof tussen arm en rijk maar groter maakt?
Morgen gaan we (Elisa niet, want die is met de scouts op weekend) twee families bezoeken in het dorp San Agustin in de provincie Usulutan. Ik ken Anita (sinds vorig Jaar presidente van FENACOA) en ook Luis (die is daar vice-president), al sinds de jaren dat ik als Volens-coöperant meewerkte in Confras. Beiden hebben heel wat vormingscursussen mee gevolgd. Vorig jaar heb ik het nog mee mogelijk gemaakt dat Anita deelnam aan de Latijns-Amerikaanse cursus in Panama (cursus van drie maanden). Beiden wonen in San Agustin, een van de dorpen waar alle huizen op de grond vielen bij de aardbeving van 13 januari. Ik heb heel dikwijls aan hen gedacht. Hun families zitten op straat. Vori-ge week ontmoette ik Luis in Confras en ik vroeg hem hoe het er mee was. ‘Bien fregado was zijn antwoord ‘heel slecht’. Morgen rijden we er naartoe gewoon om even bij hen te zijn en een stukje te delen in hun misère, om een hand toe te steken. Van enkele collega’s coöperanten kreeg ik een fi-nanciële bijdrage. Wij leggen nog een brok bij, zodat we zowel aan Anita als aan Luis, elk 500 $ kun-nen geven (22.500 fr.) voor de heropbouw van hun huis. Gedurende heel wat jaren werken ze (eigen-lijk op het bestaansminimum, of er onder) in dienst van de coöperatieve beweging, in dienst van ande-ren. Morgen willen we hen een stukje ondersteunen om hun eigen huis te kunnen herbouwen. Ze ver-dienen het echt.
Gisteren tijdens de viering in de kapel van de universiteit vroeg de vice-rector tijdens de preek aan de aanwezigen of wij (die geen of zo goed als geen schade geleden hebben bij de aardbevingen) bereid zouden zijn van ten minste één familie echt daadwerkelijk te helpen, niet met een aalmoes, of wat kle-ren of wat rijst en bonen, hoe belangrijk het ook is, neen, echt helpen om minstens hun huis te kunnen herbouwen... Het was muisstil in de kapel. Al was het maar één familie... Wat zou El Salvador er an-ders uitzien moest zoiets gebeuren. De oproep van Romero blijft meer dan actueel.
Ondertussen is moeder aarde terug kalmer geworden. Af en toe een schok, maar toch is de vrees er niet uit. Telkens vragen we ons af: is het maar kort of toch langer? Moet ik naar beneden, naar buiten? We slapen in elk geval terug rustiger. Ik durf het bijna niet schrijven... wij die een huis hebben om in te wonen... Maar hoe zullen de bijna anderhalfmiljoen landgenoten ‘slapen’ zonder huis, of onder wat platen, een stukje plastiek? De grote vrees is het komend regenseizoen.
Misschien nog dit. Het verwondert me heel sterk dat er in de kranten zo weinig informatie komt over het bouwen van noodwoningen. Soms lopen regeringsinstanties daar hoog mee op, maar anderzijds ontbreekt het aan informatie. Al en toe een foto van een huis (houten geraamte en muren en daken van zinken platen) van 4 op 4 meter, of van enkele soldaten die meewerken aan de bouw van nood-woningen.
Men zegt dat er al een groot tekort is aan zinken platen en aan cement. Merkwaardig dat de regering niet meer informatie doorspeelt.. Zou het zo zijn dat er eigenlijk niet veel vooruitgang is in het bouwen van noodwoningen? En daar komt dan nog bij dat de ervaring in rampen duidelijk leert dat ‘noodwo-ningen’ voor arme families meestal definitieve woningen zijn en blijven, omdat die families onmogelijk een goede woning kunnen bouwen. Op telkens meer plaatsen ontstaan er protestacties, zoals deze week toen heel wat families in Nejapa (ten noorden van San Salvador) een heel drukke baan afsloten met autobanden, bomen, takken, ... dat alles in brand staken, om de aandacht te vragen, om te eisen dat de officiële instellingen hen zouden helpen. Er is telkens meer protest.
Ik wil toch afsluiten met goed nieuws. Onmiddellijk na de aardbeving van 13 januari schreef ik een brief naar de provincie Antwerpen met de vraag naar een bijdrage in noodhulp. Er kwam vlug een po-sitief antwoord. Vorige week heb ik, via Volens Brussel, de 500.000 Fr. van de provincie hier ontvan-gen en voorbije dinsdag ondertekenden we een uitvoeringsakkoord met vier coöperatieven van gar-naalproducenten in de kuststreek van Bajo Lempa. Ik kon hen een cheque geven, zodat enkele grote baggerwerken kunnen gedaan worden. Dankzij deze financiering kunnen die vier coöperatieven de dijken en sluizen van de waterputten laten herstellen, en nog voor het regenseizoen, zodat ze over een goede maand toch opnieuw zouden kunnen beginnen aan de productie. Deze families, allemaal ex-strijders van het FMLN, waren niet zo bezorgd over hun woning (ze hebben jarenlang onder de blo-te hemel geslapen op een stukje plastiek) maar wel over hun werk, hun inkomsten.Ik ben hen daar gaan bezoeken. In één van de coöperatieven zag ik hoe de mannen bezig waren aan het herstellen, herbouwen van de betonstructuur van enkele sluizen. Ze werken daar al weken zonder loon (want er zijn geen inkomsten). De coöperatieve heeft spaarcenten (voor de productie bedoeld) geïnvesteerd om te herbouwen. De mensen weten dat als alles herbouwd wordt, dat en dan mogelijkheid bestaat om de productie te hernemen en opnieuw van hun werk te kunnen leven. De Belgische regering heeft ook wel enkele miljoenen toegezegd via het consortium Volens-Broederlijk Delen-Act en ook via Ox-fam en Fos, maar niemand die weet wanneer die financiering hier zal ten beschikking staan. Onder-tussen staat het regenseizoen zo goed als voor de deur.. en de bureaucraten in Brussel?... Och ja, ‘hun’ huis is inderdaad niet ingevallen. Sorry mensen, maar ik vind het heel erg.
Goede vrienden, hierbij laat ik het voor deze brief. Ondertussen wordt de tijd weer kort. Ik moet nog een heleboel werk klaarmaken tegen de jaarlijkse samenkomst met de Volens-coördinatoren in Leu-ven. De aardbevingen hebben ook het administratiewerk overhoop gehaald. Volgende week ben ik twee dagen op bezoek in Perquin (waar Roger Ponseele pastoor is), voor een eerste evaluatiege-sprek met onze lokale partner (fecanm) en de nieuwe Volens-coöperante die daar mee werkt. Dat is dan telkens een goede kans om ook met Roger een ferme babbel te doen. De week nadien hebben we nog een seminarie van twee dagen met lokale organisaties en coöperanten die met jongeren wer-ken. Dan is het Goede Week. Op 17 april vertrek ik voor een kleine drie weken naar België in de hoop dan op 6 mei hier terug thuis te zijn.
Dat was het dan voor deze keer. Misschien ontmoeten we mekaar wel.
Alle goeds.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 9 juni 2001

Morgen vieren jullie de 25ste verjaardag van De Brug. Vanuit El Salvador in Centraal Amerika zend ik jullie graag deze brief in de hoop dat jullie die morgen toch nog kunnen lezen. Spijtig dat ik er niet kan bijzijn. Maar over de Atlantische Oceaan heen mag ik toch heel sterk met jullie verbonden zijn. Een kwart eeuw geleden hadden enkelen onder jullie de gedachte vooral de overtuiging, dat het mogelijk was concrete solidaire verbondenheid met mensen, met gemeenschappen aan de ‘onderkant van de andere kant’ van deze ene wereld mogelijk te maken. Dat alles heeft kunnen wortel schieten en is kunnen uitgegroeid dankzij heel veel inzet en engagement, ondertussen ook mee overgedragen naar een volgende generatie van mensen en families die blijven geloven in die solidaire verbondenheid tussen mensen in Zuid en Noord.
Het is niet eenvoudiger geworden. De machtige sociale communicatiemedia zetten de focus niet op het Zuiden en spelen een belangrijke rol in het onzichtbaar en onhoorbaar maken van de fatale gevol-gen van uitbuiting, verarming, onderdrukking... onderdrukking... Jullie willen zo ook stem geven aan wat er in het zuiden gebeurt, via mensen uit het Noorden die in het Zuiden hun steentje bijdragen op-dat er meer levenskansen zouden ontstaan.
Goede vrienden, op een dag als morgen, bij die 25ste verjaardag, kan ik alleen maar een woord van DANK zeggen. Dank voor jullie volgehouden trouwe solidariteit met de dynamiek van mensen, ge-meenschappen, volkeren aan de ‘onderkant van de andere kant’ van deze globale wereld. Dank dat jullie blijven stem geven aan de verarmden, opdat hun stem zou kunnen gehoord worden in het Noor-den. Dank voor jullie volgehouden inspanningen om ook financieel mee te delen in zoveel kleine pro-jecten, zoveel ‘bijgedragen waardevolle steentjes’ om te bouwen aan een andere wereld.
Jullie inzet betekent ook voor ons in het Zuiden bemoediging en ondersteuning om de weg verder te gaan.
Vrienden, vanuit El Salvador, een warme omhelzing voor ieder van jullie. Van harte gefeliciteerd. Het is de moeite die 25 jaren te vieren, vooral als een feestbrug naar de volgende 25 jaren.
Muchas gracias.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 4 maart 2001

Zondagnamiddag, een momentje om wat gedachten bij mekaar te schrijven en naar jullie te verzen-den. Vanuit een warm El Salvador (we gaan naar het einde van het droge seizoen en dan wordt het drukkend) voor ieder van jullie een warme groet. Het zijn drie stukjes heel nauw verbonden met ons leven. Blij ook met jullie te kunnen delen.
Een woord van bemoediging uit Guatemala. Eind februari kreeg ik een mail van Fons Huet, Volens coöperant in Cobán, Guatemala, waarin hij zijn meeleven uitdrukte in deze gespannen tijden van aardbevingen en aardschokken. Hij schreef oa het volgende:
“Wat ook heel ontroerend is, is de solidariteit die ook hier levendig is. Via de plaatselijke radio’s (Cobán) worden inzamelacties gedaan en naar ginder gebracht. Er zijn rechtstreekse reportages op de radio en TV. Je beseft dan dat de gewone mensen de broederband toch echt wel aanvoelen. Een q’eqchi’ boer kwam te voet, met mecapal een quintal maïs aandragen want hij had gehoord dat er veel tekort was ginder. En zo zijn er vele voorbeelden. De armen weten dat ze zwak en vaak weerloos zijn. Wat zijn wij soms zo onwetend als we het vlug over fatalisme enz. hebben. Hoe moeten de armen het anders verdragen en overleven, tenzij hun vertrouwen in God te leggen en proberen te overleven! Dat hebben ze al 500 jaar moeten doen. Gelukkig voor hun geestelijke gezondheid dat ze de onvoorspel-bare dingen toch weten te duiden en aanvaarden!!”
Het zijn van die hoopvolle dingen die gebeuren en die ons bemoedigen om te blijven geloven dat de wereld toch anders kan opgebouwd worden.
Een tent en een rugzak. De hele ervaring met het beven en schudden van de aarde, maakt dat er ook een aantal veranderingen komen in het dagelijks leven. By aan de voordeur staat er sinds een tijd een (opgevouwen) tent en een rugzak met wat kleren, wat noodzakelijke dingen ,... dat alles om vlug te kunnen meenemen als het nodig moest zijn. Eigenlijk hebben de tent en de rugzak hoofdzakelijk een psychologisch effect: we weten dat er iets klaar staat om zo nodig te kunnen meenemen. Anderzijds heeft ons huis al wel wat schokken doorstaan en er is eigenlijk heel weinig schade (een watertank op het dak is stuk, we moeten een bijgebouwd dakje laten vervangen, enkele kleine barstjes). Huizen van de buren hebben wel enkele ernstige barsten in muren en in de vloer. We kunnen dus wel wat ver-trouwen op het huis. Maar de tent en de rugzak dragen toch ook een beetje bij om “geruster” te kun-nen zijn.
Iedereen slaapt buiten. Deze week was ik twee dagen in de streek van Bajo Lempa. Als coördinator van Volens, bezoek ik minstens eens per jaar alle coöperanten. Deze keer was ik op bezoek bij Ruth Baute die daar met jongeren werkt. Het was voor mij weer een nieuwe kans om van dichtbij te ervaren wat de gevolgen zijn van de aardbevingen en de duizende naschokken, daar in die rurale gemeen-schappen. De eerste dag was Lupita met me meegereden. Zij verbleef die dag bij de familie Martinez. Santos is meter van Elisa. De familie van Daniel, Noé, Rosa, Silvia,... (ze zijn met 8 kinderen, waarvan de drie oudsten hun eigen gezin gevormd hebben, maar nog steeds voor heel veel van hun ouders afhangen)
Ook deze familie slaapt buitenshuis. Onder een afdakje van wat zinkenplaten en een stukje plastiek staan de bedden, wat koffers, een zak maïs, wat potten,... Daar wordt er ook gegeten. Ginder een ou-de hangmat tussen twee bomen. In heel de streek zie je naast de huizen ook die hutjes staan meestal van wat platen, plastiek, wat hout en karton. De mensen slapen buiten. Het kan, omdat het nog niet regent. Wat zal er gebeuren wanneer het vanaf eind april begint te regenen?
Waarom slapen ze buitenshuis? Wanneer je wat dichter bij komt en het huis bekijkt, ontdek je hoe slecht die huizen gebouwd werden: te weinig ijzer gebruikt, ijzer niet goed bevestigd, te weinig cement gebruikt, de betonstenen niet kruislings gebouwd, de muren gewoon tegen de steunpilaren gezet, geen horizontale ijzer/betonnen kroon halverwege de muren (normaal net onder de vensters), noch bovenaan. Pilar Martinez, de vader van de familie, vertelde dat er in de gemeenschap Nueva Espe-ranza zo’n 70 huizen eigenlijk op invallen staan: alle muren staan los, enkele pilaren (met ook te wei-nig ijzer) zijn gezakt of verschoven. In die gemeenschap waren er vier huizen helemaal ingevallen en voor die families werd (in Spanje geloof ik) een schenking gevonden van 25,000 colones (125,000 fr), maar dat is onvoldoende om een huis te herbouwen. Carlos, een van de zonen van Pilar, - directeur in het hoger middelbare school in de streek, ontving zo dat geld, maar hij moest nog 12,0000 colones le-nen, om hun huis te kunnen herbouwen. Daar zijn ze aan bezig. En dan komen er nog een hele hoop kosten bij. Hij vertelde me gisteren dat hij ook zo nog niet toekwam om de binnenmuren te zetten (die zet hij dan wel van triplex), maar daardoor blijft het weer een vierkante blok, zonder interne verster-king. De familie Martinez komt zo weinig mogelijk in huis, om te koken, om vlug nog iets te halen, maar niemand zal daar even gaan neerzitten. Het is te gevaarlijk, want bij gelijk welke “temblor”, aard-schok, kunnen de muren het begeven. Daar zitten ze dan. Economisch hebben ze amper om te over-leven. Pilar vertelde me dat hij een kleine hectare grond had ontworteld en klaar gemaakt om “yuca” (maniok) te planten. Gezien zijn zoon Carlos hem financieel zou geholpen hebben voor het betalen van het ploegen en bij het aankopen van de plantenstengels, valt dat project ook in duigen. Het is vi-cieuze cirkel voor de armen. Ze geraken er nooit uit.
In de jaren 70 werd Pilar (toen catechist in een parochie in Morazán) gevangen genomen, gefolterd (ik ontmoette hem voor het eerst in een vluchtelingenkamp in San Salvador in 1979; ik zie nog hoe heel zijn borst verbrand was met sigaretten om hem te folteren). De familie vluchtte naar Nicaragua waar ze in opvangplaatsen geleefd hebben, stap voor stap onafhankelijk werden, een kleine woning konden bewonen. Nadien kwamen ze terug en werden neergezet in het verlaten en verwilderd gebied van Beneden Lempa. Na enkele jaren hadden ze dan toch een huis van betonblokken. Dan kwam de or-kaan Mitch die alles onder water zette, waterput besmet, oogst verloren, nog net gered geworden. Te-ruggekeerd,... en dan de aardbevingen van begin 2001.. .Weer zonder huis... geen geld om te inves-teren in de landbouw.... Dat geldt voor zoveel families in Nueva Esperanza, in de Bajo Lempa in zo goed als heel El Salvador.
Zulke huizen zijn nog niet meegerekend bij het officiële nummer van het aantal ingevallen huizen. Die huizen staan nog recht en de ingenieurs uit de stad (meestal met een goed betaald loon en een huis waar niets aan vernield is) komen dan zeggen in welke mate het huis al of niet bewoonbaar is. By bij de familie Martinez hadden de ingenieurs gezegd dat ze gerust in huis konden slapen, dat het alle-maal niet zo erg was,... Een ware vernedering voor de mensen. Zij zien natuurlijk dat het er in elke hoek barsten zijn, die nog bij elke trilling verder komen openstaan. Maar de ingenieurs komen uit de stad en hebben een goed, vast loon.
Terwijl we bij de familie Martinez waren en zaten te praten, beefde het niet. Maar de nacht daarvoor rond 1 uur had het wel gebeefd. Hun afdakje schudde heen en weer. Gelukkig bleven de muren van hun huis nog recht staan, maar ze scheurden wel meer open. Iedereen van de familie moest toch zijn/haar verhaal kwijt over hoe ze de trilling gevoeld hadden en hoe ze daarop hadden gereageerd.
Toen we wegreden kregen we van de familie Martinez een zakje nieuwe maïskolven mee: Pilar was ze speciaal gaan halen, hij kwam doornat bezweet terug: nieuwe maïs, hun zomeroogst. De armen delen het enige dat ze hebben. Van nieuwe maïs wordt atol gemaakt (gemalen maïs gekookt in melk, dat wordt dan een soort pudding), van de vaste overschot worden dan nog maïskoekjes gemaakt. Een lekkernij. Het is een feestmenu van de campesino families.
Zo namen we dan afscheid. De volgende dag zou ik terugkeren om het bezoek bij Ruth Baute verder te zetten.
Nog maar net onderweg vroeg Lupita me hoeveel ze van haar spaarrekening zou kunnen afhalen om de familie Martinez te helpen bij de herbouw van hun huis, want zo kunnen ze toch niet blijven en wie zal hen helpen? De ervaring bij hen te zitten praten, daar op een bed, tegen de zon beschermd door de zinkenplaten en wat plastiek, te zien hoe hun huis in alle hoeken en naast alle pilaren gebarsten is,... het dringt door merg en been. Lupita was me voor. Ook ik voelde aan dat wij als familie echt moeten delen met de familie Martinez. ‘s Avonds thuis hebben we er samen met Tere en Elisa nog over gepraat. De familie Martinez, we zijn “compadres” (Santos is meter van Elisa, en Tere en ik zijn meter en peter van hun zoon Luis). Zij vertegenwoordigen de armen van El Salvador heel dicht bij ons, verbonden met ons eigen gezin. Gelukkig is ons huis niet geraakt in de structuren, het zijn maar kleine kosten en waarschijnlijk zal de verzekering wel een belangrijk deel dekken. We kunnen niet an-ders dan ten voile delen met de familie Martinez. Die avond kwam Noé, een van de zonen Martinez, bij ons thuis slapen om de volgende dag met mij te kunnen meerijden. We konden met hem praten over de plannen, over hoe het allemaal zou kunnen verlopen.
Gisteren reed ik dan terug naar Bajo Lempa. Ik reed vroeger door dan voorzien (anderhalf uur onder-weg) om nog wat te kunnen praten met de familie Martinez. Luisterend naar hun verhaal (het houdt inderdaad niet op, ze zijn enorm bezorgd over de toekomst, hoe zullen ze wonen in het regenseizoen, ...?), kon ik hen ook zeggen dat we ons engageerden om de kosten te dragen van het afbreken en herbouwen van hun huis. Ik vroeg hen een familievergadering te houden over hoe ze hun huis liefst zouden bouwen, een begroting zouden opmaken samen met een bouwmeester, denkend aan een stevig huis (aardbeving bestendig), ook voldoende afgesloten en veilig. Volgende week zullen ze ons wat laten weten. Er kwamen tranen in hun en in mijn ogen. Op een bepaald moment werd het me moeilijk om nog een woord gezegd te krijgen. Wanneer je bij een familie staat die weer (voor de zo-veelste keer) alles verloren heeft, sta je zo machteloos.
Ik vermoed dat het een goede 250,000 bef zal kosten. We leggen volgende week 100,000 fr van onze spaarcenten opzij als eerste bijdrage. Het moet mogelijk zijn de familie Martinez te helpen. Zij zijn de armen, met naam en voornaam, heel nabij. Ik hoop dat vrienden in Vlaanderen een hand mee zullen uitsteken om het mogelijk te maken. Misschien kunnen we de vicieuze cirkel toch doorbreken. Het zou goed zijn moesten we kunnen bijdragen in het herbouwen van hun huis en hen ook de financiering kunnen geven voor het planten van “yuca”. Dan kunnen ze ook een minimum aan inkomen verzeke-ren.
Vandaag, zondag, in de eucharistieviering maakte de priester de bedenking dat we in deze tijd van Aswoensdag en vasten niet mogen vergeten dat de christenen niet alleen leven van het Woord van God (liturgie, processies, askruisjes, gebeden,...), maar ook van brood, van solidair delen met diege-nen die geen huis meer hebben, geen inkomen. Duidelijker kon het niet.
Goede vrienden, vanaf morgen gaan de kinderen terug naar school. Hopelijk kan zo het schooljaar opnieuw opstarten en kan er toch verder gewerkt worden. Hopelijk verdwijnen de aardschokken en trillingen helemaal. Sommigen zeggen dat het wel een jaar kan duren eer de aarde terug rustig, nor-maal wordt.
Alle goeds voor ieder van jullie. Veel dank voor jullie blijvende verbondenheid, dank voor het doorge-ven van deze Correspondentie naar jullie vrienden.
Un gran abrazo,

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 24 januari 2001

Naar aanleiding van de aardbevingen in El Salvador ontvingen wij van Ludo bijna dagelijks het relaas van de gebeurtenissen.
Ziehier de korte i~houd van een e-mail yen drie bladzijden van 24februari.

Gisteren was het een dag dat we heel wat kleinere en grotere aardschokken voelden, en dat na enke-le meer rustige dagen. Vandaag om 10.45 u. weer enkele heel grote aardschokken. Vanmorgen reed ik met de auto door de stad. Ik voelde niets, maar plots zag ik hoe tientallen mensen de huizen en de gebouwen uitliepen, verbijstering... de straat op en uitkijkend wat er verder zou gebeuren.
Ik begon naar de radio te luisteren, waar het bevestigd werd dat het inderdaad over een sterke aard-schok ging, hoofdzakelijk gevoeld in de zuidkant van San Salvador. Ik trachtte naar huis te telefone-ren, maar ik kreeg geen verbinding. Iedere schok betekent heel wat angst onder de mensen, vooral bij de families die op of bij een berg wonen. Een aardschok geeft niet alleen het gevoel van enorme on-veiligheid, maar je hoort het ook overal kraken en trillen. We hebben met drie Belgische NGO’s (Broe-derlijk Delen, Act en Volens) samen een aanvraag ingediend bij de Belgische regering voor financie-ring van rehabilitatiehip. Het is een lange geboorte geworden. Uiteindelijk mogen we maar alleen hui-zenbouw financieren zo beslisten het diegenen die het geld van de Belgische burger beheren. Geen financiering dus voor mentale gezondheidszorg, wat fundamenteel is na zulke ervaringen.
De scholen zijn nog steeds gesloten. Alle scholen moeten opnieuw technisch onderzocht worden. Samen met de ouders wordt er dan beslist wanneer de scholen terug open mogen. De kinderen lang thuis houden is zeker niet ideaal, maar van de andere kant veroorzaakt iedere aardschok paniek bij de leerlingen, ouders willen hun kinderen vliegensvlug gaan ophalen en alle gevolgen vandien. Het is nu al zeker dat het schooljaar zal verlengd worden om de verloren lessen terug op te halen.
De V.S. hebben tot vandaag toe 10 miljoen $ ter beschikking gesteld, maar tijdens de oorlog inves-teerde ze 1 miljoen $ per dag. Om vandaag dit land weer op te bouwen zijn ze blijkbaar niet erg gemo-tiveerd. Baghdad bombarderen is blijkbaar belangrijker.
Verschillende spookverhalen beginnen hier de ronde te doen, uitdrukking van de angst van de men-sen: dat er nog een hevige aardbeving zal komen, of een uitbarsting van een vulkaan, en dat een meer dicht bij San Salvador zal overlopen en heel de stad zal onder water zetten, dat er op de dag van de aardbeving van 13 februari een kind geboren werd met twee hoofdjes en dat zou dan gezegd hebben dat er grote verwoestingen voor de deur staan... Dergelijke verhalen ontstaan natuurlijk ook omdat de officiële instanties hier eigenlijk onvolledige informatie geven. Dat voelt iedereen aan. Daar-straks op de radio hoorde ik zeggen dat de USA-ambassade in de wijk Santa Elena grotendeels zou ontruimd zijn, maar dat zulke dingen niet worden gezegd om geen paniek te zaaien.
Uit het binnenland komen er steeds meer families die langs de grote wegen hebben gestaan met pamfletten ‘wij hebben honger’, ‘Wij zijn ons huis kwijt’, ‘laat ons niet alleen’. Ik heb zelf zulke groepen gezien. Het doet echt pijn. De hemel is niet meer blauw, maar bewolkt. Het regenseizoen komt eraan. Duizenden families zitten zonder dak boven hun hoofd. In Santa Tecla zag ik nog heel wat tentjes van plastiek, wat platen en wat hout. Op TV komen er ook beelden van werkelijke aardverschuivingen, barsten in de grorid, heel wat meters diep en kilometers lang. Verschillende coöperatieven zijn alles kwijt.
De beving op 13 februari tussen San Salvador en San Vicente heeft verschillende dorpen en gehuch-ten gewoon van de kaart geveegd. Ook de provinciehoofdstad San Vicente is erg getroffen. Op de vulkaan Chinchontepec zie je van alle kanten dat er sterke grondverschuivingen geweest zijn. Wat zal er gebeuren tijdens het regenseizoen?
In een nog steeds bevend El Salvador proberen we de psychische en spirituele rust te vinden die no-dig is om de weg verder te gaan, zowel thuis in ons gezin als in het werk. Het is een hele opdracht. Morgen willen we vrienden bezoeken in het totaal vernielde dorp San Agustin. Zij verloren hun huis op 13 januari. Ik hoop dat we er morgen naartoe kunnen om hen te bemoedigen en ook een stuk heel concreet met hen te kunnen delen.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 17 februari 2001

Zaterdagnamiddag hier, bij jullie nacht, was er een derde aardbeving in El Salvador. Men zegt een aardbeving van 6.6 op de Richterschaal, met het epicentrum in San Salvador. Ik was op een werkbe-zoek bij twee coöperanten van Broederlijk Delen om te werken aan het project voor de Belgische re-gering. Het duurde niet zó lang, maar toch wel hevig. De aarde schudde ons weer heen en weer,... Na een moment toch terug naar huis. Tere en de kinderen zijn op de vergadering van de scouts in het St. Franciscus college. Ze vertelden me dat ze onderweg waren op weg naar het college. Ze zagen hoe in de verre omgeving een wolk van zand en stof opsteeg uit de Boquerónvulkaan. De scouts waren al terug gewoon aan het spelen. Ik reed dan terug naar huis. Er waren toch wat kadertjes, boeken, ...gevallen. In de keuken stonden de schuiven en deurtjes open,... wat glas op de grond,... verder niets.
Langs de radio horen we dat er niet zoveel schade is bij gekomen. Voorlopig nog geen nieuws over mensen die zouden gestorven zijn. En een Wel meer instortingen, aardeverschuivingen op de berg-hellingen, elektriciteitsplan die omgevallen zijn, ... Er zijn blijkbaar hier en daar nog meer huizen die al gehavend waren nu ook zijn ingestort. Er is natuurlijk opnieuw heel veel spanning, ... wat zal er nog gebeuren?
Thuis hadden we gezegd dat we vanaf vandaag opnieuw In de slaapkamers zouden slapen, maar ik vrees dat de nieuwe aardbeving ons opnieuw beneden zal laten, dicht tegen de deur om zo nodig bui-ten te kunnen, hopend dat het vlug terug rustig zal worden.
Het verdere nieuws zal pas stillekes aan doorstromen. De waarheid komt altijd maar stap veer stap aan het licht.
De aarde blijft beven in El Salvador.
Een warme groet voor ieder van jullie.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 14 februari 2001

Goede vrienden, vanuit El Salvador, vandaag 14 februari, graag zend ik jullie wat bedenkingen van de laatste dagen.
Un gran abrazo voor ieder van jullie

Wat een land van tegenstellingen.
Deze dagen in San Salvador viel het me op dat je in de hoofdstad eigenlijk niet zoveel meer ziet van de aardbeving. De commercie is terug op volle toeren. De auto’s en de bussen rijden normaal (met de nodige hoeveelheid zwarte rook). De reclame overal terug zoals vroeger. In de kranten is er al ander nieuws: het parlement maakt een strengere wet om ontvoeringen te straffen, een groep ontvoerders werd veroordeeld en gestraft met de max straf van 30 jaar gevangenis; er zijn problemen bij de natio-nale civiele politie (ze zijn gekazerneerd sinds de aardbeving, maar er zijn eigenlijk geen basiscondi-ties in de verschillende politieposten, ze mogen niet naar huis, ze moeten van hun relatief klein loon ook nog de maaltijden betalen,...), er zijn wat smokkelaars aangehouden (oa met Cubaanse suiker en van medische alcohol uit Guatemala).
Over de aardbeving, ja toch nog wel iets: dinsdag morgen om 4.30 uur was er weer een sterke aard-schok van 5.1 op de richterschaal. Op verschillende plaatsen vielen er rotsen naar beneden, oa op de baan van Sta Tecla naar het westen, waar een enorme blok op het rijvak viel, een accident, gelukkig geen doden; verder nog wat nieuws over wat de verzekeringsmaatschappijen zouden doen, over de studies die bezig zijn over de gevaren in de Balsemketen,....
Maar in Santa Tecla is het al wat anders. In heel het centrum worden de ingevallen huizen opgeruimd. Het is onvoorstelbaar hoe die stad er uit ziet. Alle oude gebouwen en huizen liggen op de grond of zijn onbewoonbaar en moet afgebroken worden. In heel de zone rond Las Colinas is het nog stil. De men-sen durven niet terug, alhoewel er hier en daar wel iemand zich waagt: waarschijnlijk hebben die fami-lies echt geen ander alternatief dan terug te keren.
Maar dan in bet binnenland, de dorpen en gehuchten in heel de zuidelijke streek van het land: zoveel huizen vernield, mensen zonder werk (zoals de families van ex FMLNn strijders in de Bajo Lempa, wiens putten voor garnalen visproductie totaal vernield zijn), in de streek van Santiago de Maria is heel de koffieverwerkende industrie vernield, wat voor vele mensen “geen werk meer” betekent. De beelden die ik nog voor ogen heb van in het binnenland spelen heel de tijd door mijn hoofd en hart: wat een situatie!!
En de hulp? Eigenlijk is er niet veel informatie over. In sommige gemeenten is er protest van de be-volking (protest ondersteund door de fmln burgemeester en volksvertegenwoordiger van de streek) omdat de hulp maar niet toekomt. Arena verwijt het fmln van de nood van de mensen te politiseren en publiek geweld te veroorzaken. Het fmln ontkent dat en zegt alleen maar het protest van de slachtof-fers te ondersteunen.
En ondertussen die duizende families die have en goed kwijt zijn? Sprak de president niet van een miljoen slachtoffers?
Het is een enorme tegenstelling tussen de stad (waar het leven terug “normaal” verloopt) en de stre-ken met schade. Het zijn precies twee totaal verschillende werelden die met mekaar niets te maken hebben
Volgens officiële cijfers van 10 fenruari 2001
Van de 262 gemeenten in het land werden er 172 getroffen door de aardbeving van 13 januari. De zwaarst getroffen gemeenten zijn: Jiquilisco, Usulután, Soyopango, Izalco, BerliIn, Santa Tecla, Ar-menia, Santiago Nonualco, Santa Elena, Ciudad Arce, San Vicente, Tecoluca, Alegria, Cuscatancin-go, San Pedro Nonualco.
In totaal telt men 1.037.510 slachtoffers.
In 5 gemeenten zijn er meer dan 5,000 huizen vernield of zwaar gehavend.
Over het hele land:
105 gebouwen gebruikt voor gezondheidszorg werden vernield.
Van de 19 gevangenissen in het land werden er 16 beschadigd, waarvan er twee totaal vernield wer-den.
1.385 schoolgebouwen werden beschadigd, waar er 300 zullen moeten herbouwd worden.
98 gebouwen en nationale monumenten (waaronder koloniale kerken) werden zwaar vernield, 14 his-torische centra.
Officiële cijfers zeggen: 844 doden, 4.723 gewonden. Ze spreken niet over de mensen die “verdwe-nen” zijn. 1155 pulieke gebouwen beschadigd. 108.226 huizen totaal vernield. 169.632 huizen met ernstige schade (in principe herstelbaar). 1.329.806 slachtoffers.
Maar dat waren officiële cijfers tot deze morgen, 13 februari. Een maand later, om 8.25 opnieuw een hevige aardbeving. In de provincie San Vicente met een kracht van 7.3 op de Richterschaal. In San Salvador zou het 6.1 geweest zijn. Op tv zien we dezelfde beelden uit de provincie San Vicente, als een maand geleden: ingevallen huizen, scheuren en barsten in gebouwen, gekwetste mensen, doden, rotsblokken die vallen en wegen versperren, krater van een vulkaan die aan de randen instort,...
Onze kinderen waren op school. Tere en ik waren in Santa Tecla, onze vriend Noé Martinez aan ‘t helpen bij het opkuisen van het huis. We zaten dus op enkele honderde meters van de plaats waar er een maand geleden een goede 300 huizen bedolven werden. Het duurde slechts 10 seconden, en in het volgende uren heeft het dan nog eens 30 keren nagebeefd. Ook nadien zijn er nog heel wat schokken voelbaar geweest. We kwamen er dus weer met de schrik van af. Vrienden wiens zoon op het St Franciscus college studeert, hadden Elisa en Lupita mee naar huis genomen. Onze kinderen wisten dat we in Santa Tecla waren en daarom waren ze nog meer bevreesd. Goed, een korte tijd na-dien waren we dan toch thuis.
Zo vlug mogelijk toch naar moeder in Oelegem getelefoneerd om gerust te stellen, nog vóór het avondnieuws. Misschien is het wel gezegd op het nieuws.
Aan de zuidkant van Santa Tecla (aan de voet van de balsemketen) werd reeds een strook woningen onbewoonbaar verklaard, ten minste toch tot na bet regenseizoen. De mensen die hun huis verloren in Las Colinas krijgen van de regering gedurende vier maanden 10,000 fr om een huis te kunnen hu-ren. Verder zullen ze 250,000 fr ontvangen de door de staat geschatte waarde van de grond) + een relatief goedkope lening van 600,000 fr (aan 10% over 10 of 5 jaar). De regering van Taiwan zal het geld geven opdat de regering die sommen zou ter beschikking stellen aan de 250 families van Las Colinas. Er is heel wat “opstandigheid”: alle mensen die hun huis nog moesten afbetalen, krijgen wel uitstel van het betalen van de maandelijkse bijdrage gedurende drie maanden, maar ze moeten die lening wel afbetalen, ook al hebben ze hun huis niet meer en is zelfs de grond verdwenen. De banken verliezen nooit!
Vrienden, de aarde blijft beven in El Salvador
Vandaag een maand na de aardbeving van 13 januari, weer een zware wonde bij, deze keer meer naar het oosten van het land toe.
Het is 14 februari... De beelden uit de getroffen streken in de Provincies San Vicente, LaPaz, Cuscat-lán zijn weer verschrikkelijk: heel wat dorpen en gehuchten liggen plat, voornamelijk rondom de vul-kaan Chinchontepec vulkaan van San Vicente). De armoede van dit volk komt telkens naar boven bij zulke noodsituaties. Je kan er niet meer naast kijken.
Vandaag is er geen les en de minister van onderwijs zou gezegd hebben dat de scholen niet mogen openen totdat er een formeel onderzoek geweest is over de situatie van de gebouwen. Gisteren in Co-jutepeque is er een school ingevallen, met verschillende kinderen en hun juf die stierven onder het puin.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 4 februari 2001

De voorbije week is het enorm druk geweest, heel lange dagen van ‘s morgensvroeg tot ‘s avonds heel laat, werkend aan voorstellen (in coördinatie met lokale partners van Broederlijk delen en van ACT, in communicatie met Oxfam solidariteit) voor een project, dat zal worden ingediend bij de Belgi-sche regering ter ondersteuning na de aardbeving.
We weten dat het eigenlijk om noodhulp gaat (de regering verstaat zoiets in de meest strikte zin van het woord), maar wij zouden daar graag ook een ontwikkelingsdimensie aan geven. Bv het zou geen probleem zijn aan mensen wat houten palen, dakplaten, ... te geven (en dan moeten ze maar zien wat ze er mee doen), maar een proces opzetten om samen stevige woningen te bouwen, beginnend met een dak (stevig gezet natuurlijk), en daarbij ook nog de lokale organisatie ondersteunen en ook de productie (als er bv in de coöperatieven betere productie is zullen de mensen beter hun eigen woning goed kunnen verder bouwen), dat is een ander paar mouwen. Ik heb een voorlopig resultaat doorge-stuurd naar Joke in Brussel. Ik hoop morgen commentaar te ontvangen, om dan nog een goed (zon-) dag daar te kunnen aan verder werken. Het zou allemaal wel eens kunnen uitlopen op alleen maar huizen bouwen (geen aandacht voor de mensen daarin, noch de locale organisatie, noch de produc-tie), omdat de eisen van de Belgische regering zo zijn ivm noodhulp.
Hoe is het hier?
Eergisteren nacht (02 uur) werden we weer goed wakker geschud. Het bleek een schok van 5.1 op de richter schaal geweest te zijn. Het duurde toch langer dan een “schok”, waar we al aan gewoon zijn, dus toch zo vlug mogelijk naar beneden, deur open en op straat. Toch even schrikken.
Als gevolg van deze schok waren er toch weer enkele nieuwe instortingen op wegen, vielen er rots-blokken naar beneden. Er blijft nogal wat vrees bij de bewoners van zones naast berghellingen, vooral in Santa Tecla, maar ook op andere plaatsen. Er is vooral een angst dat met de regen nog meer naar beneden zal komen.
Ondertussen beginnen ook nogal wat families in opvangplaatsen voor zover het kan toch andere al-ternatieven te zoeken, bv bij familieleden. In rurale streken is het onvoorstelbaar. Deze week bezocht ik samen met de secretaris van de Belgische ambassade (Costa Rica) enkele getroffen plaatsen (waar we als Belgische ngo’s trachten hulp voor te bekomen bij de regering). “Hier stond mijn huis”, stel je voor dat je zo iets moet vertellen aan een “bezoeker”. Op een bepaald moment, bij een familie op bezoek (hun huis was helemaal ingevallen: het dak op de grond, de betonnenpalen waren gebro-ken), we praatten met enkele vrouwen en toen kregen we plots een gekookte maïskolf (elote) aange-boden. Dat zijn de armen, ze geven wat ze eigenlijk niet hebben. Wat een les voor ons. Mensen heb-ben getracht met wat overblijfselen van dakplaten en palen, plastiek, lakens, touwen een noodverblijf-je te maken. Als het huis niet ingevallen is, maar toch gevaarlijk, dan slapen de mensen buiten, onder een boom,... zo bezochten we een landbouwcoöperatieve in het dorp San Luis Talpa en ook in San Pedro Masahuat (gehucht Isletas). In dit laatste zullen we als Volens Confras ondersteunen voor de hulpactie. We bezochten ook het stadje Santiago de Maria, in de provincie Usulután. Daar liggen ook de huizen van aarde tegen de grond. Het is onvoorstelbaar hoe de aardbeving de verdoken armoede van dat stadje zichtbaar gemaakt heeft. We hadden een gesprek met FMNL burgemeester daar. Een wondere man (een bakker van beroep), die gekozen heeft voor zijn volk, solidair is, weet te organise-ren, wil heel eerlijk zijn in het omgaan met de hulp, wil ook rechtvaardig zijn in de hulptoezegging, c-ördineert met verschillende instanties, ... Het was deugddoend zo’n burgemeester te kunnen ont-moeten. Het stadje zal heel veel werk vragen, het zal vele jaren duren, maar daar voelde je de hoop.
De kranten beginnen al het “gewone” nieuws terug op te nemen: ruzie tussen de politieke partijen in het parlement; ruzie binnen het FMNL omdat iemand uit de partij mee is naar Spanje in een officiële delegatie; ontvoeringen, smokkel, ze beloven weer dat de prijzen van de elektriciteit gaan dalen (dat gelooft niemand natuurlijk), bankovervallen, accidenten, Corruptie, plots verschijnen er “vervallen” me-dicamenten (uit welke opslagplaats komen ze, waarom waren ze daar,..?). Toch ook nog over de in-ternationale hulp, de officiële plannen van de regering om het land weer op te bouwen (nieuwe uitweg van San Salvador naar het westen van het land, wegen opkuisen en terug openleggen, herstellen,... noodhuizen, voedselvoorziening,... : regeringsplannen(!).
Deze maand moet ik als coördinator van Volens werken aan de evaluatie van elk project I coöperant, einde jaarsverslag maken, een aantal dingen concreet maken voor dit jaar (een seminarie met lokale organisaties en coöperanten in Guatemala begin maart; zuid-zuid stages - kansen om mensen uit de doelgroepen een ervaring te laten meemaken bij een andere lokale organisatie; ...), de Corresponden-tie met de collega’s coöperanten,... ik dacht dat ik het het vorig jaar heel druk gehad had, maar deze drie weken na de aardbeving zaten nog voller. Het is niet goed natuurlijk., maar ja, ik kan er ook niks aan veranderen

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 28 januari 2001

Zondagmiddag, opnieuw wat tijd om te schrijven. Ondertussen is het 14 dagen geleden dat de aarde hier bewoog (en nogal wat) en sindsdien zijn er al meer dan 2500 kleine en grotere aardschokken ge-weest. Elke dag voelen we er toch nog enkele.
Ondertussen is El Salvador uit het wereldnieuws in België: de situatie in Congo, de veel grotere aard-beving in India, de eigen Europese problemen…Dit landje ligt natuurlijk al ver af.
Ook hier beginnen de kranten de gewone thema’s terug op te nemen: ontvoeringen, accidenten, bankoverval, diefstallen, moorden (in 2000 registreerde de politie 2.245 moorden), het thema van de dolarisatie, samen met tekst en foto’s over de schade (cultureel patrimonium, grotere gebouwen, we-gen, waterleiding,...) over wat de families in de opvangkampen nu toch wel zullen of kunnen gaan doen, over de urenlange besprekingen in het parlement, over de (beloofde) internationale hulp (die veel, veel groter is dan wat er eigenlijk is aangekomen, zegt de regering), over plaatsen (gehuchtjes, dorpjes,,) waar er nog geen hulp is toegekomen,...
Vanmorgen namen we deel ann de eucharistieviering in openlucht naast de Calvariekerk in Santa Te-cla. Het is waarschijnlijk de enige katholieke kerk in Santa Tecla die nog herstelbaar is. Onder een fel blauwe hemel las is de tweede lezing: Paulus over de prioriteit van de liefde. Hoe vertaal je dat alles in het Salvadoraans na de aardbeving? en plots vanuit een vliegtuig met sterke geluidsinstallatie: een re-ligieuze groep (?) roept op tot bekering want het einde van de wereld is nabij, er zijn al aardbevin-gen…
In Santa Tecla zie je in het centrum van de stad al heel wat inspanningen om het opruimingswerk te doen vooruitgaan. De omgevallen, gebroken meestal aarden muren, gebroken daken,... worden opge-ruimd. De gemeentebesturen ontvangen van de centrale regering 7,500 fr per huis dat moet (afgebro-ken en) ontruimd worden. Maar blijkbaar zijn het geen extra subsidies, maar wordt het afgehouden van de jaarlijkse normale financiering van de gemeenten (6% van de nationale begroting gaat naar de gemeenten). De burgemeesters van gemeenten met veel schade, zullen daardoor na het opruimen met nogal wat financiële problemen zitten.
In Santa Tecla zie je al hier en daar lege plaatsen. Alle nog overblijvende huizen, gebouwen uit de 19de eeuw zijn vernield en moeten afgebroken worden. Anderzijds zie je ook hoe de “normale” activi-teiten (markt, de winkels,.,) hernomen werden. De scholen in Santa Tecla nog niet, want de meeste scholen zijn erg gehavend. Volgens de burgemeester (van het FMLN) in Santa Tecla zijn er 2.400 fa-milies zonder woning (dat wil dus zeggen een 12000 mensen). (Daarbij zijn niet inbegrepen de fami-lies uit de wijken - die nu verlaten zijn - die niet vernield zijn, maar die wel erg bedreigd zijn door mo-gelijk nieuwe instortingen, grondverschuivingen,...).
De meeste families zochten in de mate van het mogelijke onderdak bij familieleden, bij vrienden, een nieuwe huurwoning als het kan… maar nogal wat families moesten toch opvangplaatsen opzoeken. In El Cafetalon in Santa Tecla bv verblijven een 10,000 mensen. Zo zijn er verschillende (kleinere) op-vangplaatsen in de stad. Soms in tenten (van internationale hulp) of onder een zelfgemaakt hutje met wat palen en plastiek,...Voor de families uit de marginale wijken van Santa Tecla (hun huisje zijn na-tuurlijk ook begeven), is het verblijf in zo’n opvangplaats veel beter dan hun gewone levenssituatie: vandaag hebben ze eten, gezondheidszorg maar eens het kamp wordt ) opgedoekt, waar naartoe? Hoe zullen ze eten? En hun gezondheid?
De vraag naar “en wat morgen” begint bij velen in de kampen echt beangstigend te worden.
Uit de krant van vandaag: Maria Martinez zei: mijn man is gestorven onder het puin van ons huis. Al-les is kapot, we hebben niets meer. Hij zorgde voor het inkomen van ons gezin. Wat kan ik doen? vraagt ze wenend, terwijl ze wat rijst te eten geeft aan haar zoontje van 5 jaar. Roberto Alfaro woonde ook in Las Colinas: “Ik verloor mijn twee dochters, mijn huis, mijn auto, alles wat we hadden. Wat kan ik doen als we uit deze opvangplaats weg moeten?
Wat met mensen die en familieleden, en hun huis (en alles wat daarin stond), en hun werk (taxichauf-feur, kleine winkeltjes, kleine ateliers...) verloren? Het is verschrikkelijk.
Vrijdag ontmoette in Carmen (bij Zr Marietje). We omhelsden mekaar. Er zijn geen woorden voor. Stil-te, een gebaar van onmacht en meevoelen. Eigenlijk is ze we! moedig, maar het is heel hard natuur-lijk. Marietje helpt haar: een tafel en stoelen, een kast, wat kleren, wat centen Carmen verblijft met haar twee dochters bij een vriendin in Santa Tecla, Ja, zegt ze, het huis is erg, maar Jaime (haar zoontje) is veel erger. Voor Marietje zelf is het ook een heel zware klap. Je kan het zo aan haar zien. Voor haar leeftijd (88) is dat allemaal te veel. Carmen is bij haar opgegroeid en is nadien haar rech-terhand geweest in het kindertehuis. Gisteren bezocht ik Marietje nog even. Ze voelt zich zo gespan-nen en onrustig. Daarnet nog even met haar gebeld. Ze vroeg me: deze week moet je voor je werk toch niet naar ‘t buitenmand? Nee. Dat was dan goed.
De man die ons dagelijks de krant brengt vertelde me deze week dat hij niet weet waar naar toe. Zijn werk (kranten ronddragen) is in de hoofdstad. In een volkswijk woonde hij en zijn gezin in een huur-huis. Dat is helemaal stuk. Hij moet eruit. Hij zit voorlopig bij een familielid, maar dat kan maar voor even. Hij heeft wel een stukje grond maar dat ligt niet in de hoofdstad. Hij zal daar dan toch maar een hutje zetten met wat palen en plastiek. Dus meer kosten om hier te komen werken. Nu, we moeten erdoor, zei hij, we hebben geen alternatief.
De voorbije week hadden we twee samenkomsten met vertegenwoordigers van Broederlijk Delen, Vo-lens, ACT, OXFAM, van onze lokale partnerorganisaties, met coöperanten. De informatie over de schade over heel de zuidkant van het land (beter gezegd heel het land zonder de (heel arme) noorde-lijke zone) is indrukwekkend. Sommigen lopen het gevaar van uitsluitend aandacht te geven aan het aantal huizen dat ingevallen of gedeeltelijk vernield is. Maar in nogal wat gevallen, hoe belangrijk de woning ook is, is de productieve structuur. Bv een familie in het binnenland die (over-)leeft van brood-jes (koekjes) bakken en verkopen. Naast hun huis is ook de oven ingevallen. Met wat palen en plas-tiek en een oude dakplaat kan een voorlopige noodwoning worden neergezet. Maar hoe kunnen ze een nieuwe oven betalen?. Dat kost natuurlijk geen miljoenen, maar voor mensen die amper overle-ven is een nieuwe oven (onder een dak) een zo goed als onmogelijke opdracht. Voorlopig ontvangen ze nog eten van hulpdiensten, Maar morgen? Of in de Bajo Lempa waar nogal wat families van ex-guerrillero’s leven van garnaal- en visproductie: alles is vernield. Hun huisjes zijn niet beschadigd, maar ze vielen zonder werk, zonder inkomen. De kleine winkeltjes in die gehuchtjes zijn al dicht.
Onder de meer dan 180 landbouwcoöperatieven van CONFRAS (waar ik vroeger meewerkte als coöperant) zijn er 17 die totaal vernield zijn: alles ligt op de grond, zowel de huizen, opslagplaatsen, landbouwmachines vernield, drooginstallaties van koffie,...ook de sociale infrastructuur zoals de lokale school, gezondheidscentrum van het gehucht,... Heel veel schade ook in andere coöperatieven.
Men schat dat een 30,000 families (minstens 180,000 mensen) in rurale streken gevaar lopen van heel vlug van ‘arme” mensen tot extreem arme” mensen te worden omdat de landbouwinfrastructuur nogal geraakt is, Maar ook in de steden, duizende families wonen in krotten, gebouwd op in ravijnen waar er beneden een open riool is met afvalwater uit de steden. 0ok daar is de aarde bewogen en de grond verschoven. Wat zal er gebeuren bij de eerste regens (enorme stortbuien)?
Het is heel duidelijk dat een ramp zoals ook deze aardbeving de naakte waarheid over een land laat zien. De armoede en de miserie is niet weg te denken. De enorme sociale kwetsbaarheid van dit volk (jaren, eeuwen lange socio-economische uitbuiting en armoede) is nogmaals tentoon gespreid.
Maar er zijn ook pijnlijke situaties van mensen die profiteren. Ik hoorde gisteren verhalen over mensen die liever niet gaan werken (op het land,..) maar op zoek gaan naar plaatsen waar er voedsel en kle-renpakketten, of bouwmaterialen worden ter beschikking gesteld voor de slachtoffers. Of een verhaai over een familie die mensen iets betaalde om her en der te gaan aanschuiven om “hulp” binnen te strijken. Iemand van het Emergentiefonds in de Bajo Lempa (een partnerorganisatie van Volens) zei me: het is jammer dat zoveel mensen geen verschil maken tussen “slachtoffer” zijn en wat schade ge-leden hebben. De meeste huizen op het platte land hebben wel neer barsten, er vielen wel pannen van het dak,... maar dat betekent nog niet slachtoffer zijn. In crisis situaties (ik heb het ook gezien twee jaren geleden na de Mitch) komt er nogal wat egoïsme boven. De nieuwe ervaring van eten, kle-ren,. . .uitdelen aan de ene kant en krijgen aan de andere kant, maakt mensen zo passief, zo afhanke-lijk. Wat zullen de politieke partijen, zei een vriend, bij de volgende verkiezingen weer gaan “uitdelen” (klakjes, t-shirts, wat bonen of suiker, of..), want ons volk is daar toch zo gevoelig aan. Er is nu al en hele hetze geweest over het uitdelen van noodhulp “onder partij politieke vlaggen”.
Een stevige organisatie van de lokale bevolking (niet van externe ngo’s, maar van de mensen ter plaatse zelf), een permanente motivatie om verder te zien en meer te horen en meer te durven “ge-ven”, maakt families en gemeenschappen zo verschillend. Mario, een Volens coöperant, vertelde me hoe enkele gemeenschappen van garnaalproducenten (die dus zware verliezen leden, geen werk meer hebben ) toch twee camions konden volladen met eten, hulp,.. voor een nabij gelegen dorp waar alles vernield werd. Ook vanuit historisch verarmde en door de oorlog erg verwoeste noordelijke ge-meenten is er heel wat hulp (eigen inbreng van de mensen zelf) ten dienste gesteld van verwoeste dorpen. Dat zijn heel sterke solidaire tekens.
Ondertussen weten we dat België officieel 5 miljoen voor noodhulp en 40 miljoen Bef voor rehabilitatie hulp ter beschikking stelt voor El Salvador. Onze Ambassadeur belde me deze week op vanuit Costa Rica. Wanneer dat geld inderdaad zal ter beschikking staan, dat weet geen mens. Mr Boutmans zou geïnteresseerd zijn om die hulp te kanaliseren langs de Belgische NGO’s en hun partners in El Salva-dor (om ook in dit drama te kunnen verder bouwen in processen die bezig zijn en niet zomaar in het wilde weg wat hulp te geven), maar de Salvadoraanse regering zou trachten de Belgische te overtui-gen om die financiering te bezorgen aan de Salvadoraanse staat. Hoe zal het uiteindelijk aflopen? Maar ook onder de Belgische NGO’s hier is het niet zo eenvoudig van een coördinatie weg te zoeken. In mijn vorige brief schreef ik dat ik daartoe een initiatief genomen had. Maar ik moet nu ook vaststel-len dat onze vraag aan de lokale partnerorganisaties over hoeveel de schade wel is bij hun doelgroe-pen, dat die vraag onmiddellijk het perspectief en de hoop op financiering heeft doen groeien. De schade binnen de doelgroepen van de lokale organisaties van de Belgische ngo’s hier is zo groot, dat die 40 miljoen Bef eigenlijk nog een peulschil blijven. We moeten dus kiezen, waar en hoe kan die fi-nanciering tocht zo goed mogelijk ten dienste komen van de lokale bevolking? Kunnen we daar sa-men, tussen de partners van de Belgische ngo’s, ergens aan werken? Maar wat betekent “samen”? Wie draagt de administratieve verantwoordelijkheid tegenover de Belgische overheid? Is er ook kleine, eigen financiering mogelijk door de Belgische ngo’s? Elke Salvadoraanse lokale organisatie wil na-tuurlijk aankloppen bij alle erkende internationale ngo’s en instellingen, opzoek naar financiering, want de nood is groot en zeker in het binnenland, in kleine gehuchten, zal er van officie!e zijde niet veel aandacht komen (daar zijn er te weinig toekomstige stemmen te bekomen!!). Soms spelen rook insti-tutionele belangen mee.

Het zou goed zijn moest de Salvadoraanse regering (en ook de internationale hulp) deze aardbeving zien als een enorme kans niet om alles te herstellen zoals het vroeger was (dat zou heel erg zijn!!!), maar om de situatie te veranderen. Diegenen die politieke, economische, sociale en culturele macht hebben zouden moeten bereid zijn het land opnieuw “onafhankelijk” te maken, het land te vormen, met nieuwe, rechtvaardige structuren die mensen insluiten en niet langer uitsluiten. Juan Jose Dalton (zoon van de in de jaren 70 vermoorde Salvadoraanse poet Roque Dalton) schrijft: “ Wanneer zullen de machtige en rijke families van dit land hun miljoenen dollars ten dienste stellen om het vaderland echt op te bouwen?” Hij roept op om de economie en de politiek te “humaniseren”. Sinds 1 januari is de Salvadoraanse regering de financiële reserves van het land (ik denk iets meer dan anderhalfmiljard dollars) aan ‘t gebruiken om de nationale munt op te kopen en zo dag na dag de US$ als geld in te voeren (dollarisatie). Midden de foto’s en grote kranten tittels over de tragedie van de aardbeving, konden we ook lezen dat de nationale economie het goed doet, dat de economische groeicijfers het och goed zullen doen, dat we niet in crisis zitten. Is dat de grote nood van dit volk? Zijn de grote en machtige internationals en de andere landen bereid El Salvador te ondersteunen voor een nieuwe, humane dynamiek, of is het een kwestie van geld, of van een geweten sussen, of van iets doen opdat alles hetzelfde zou blijven,...?
Morgennamiddag komen we met enkele mensen samen (vertegenwoordigers van 4 partnerorganisa-ties van Broederlijk Delen, ACT en Volens) om samen te werken aan een coherent en integrerend projectvoorstel voor de Belgische regering om ondersteuning te bevorderen in enkele gehuchten (oa ook landbouwcoöperaties) van de gemeente Zacatecoluca (in de Provincie La Paz, ten zuidoosten van de hoofdstad San Salvador. Andere Belgische Ngo’s in El Salvador kozen voor hun eigen weg. Met Oxfam Solidariteit is er wel communicatie en uitwisseling van ervaring, informatie,... Het is een uitdaging om die toch nog kleine (tegenover de grote nood) bijdrage uit België echt ten dienste te stel-len van de wederopbouw van enkele gehuchten, coöperatieven zodanig dat de lokale bevolking op de eerste plaats staat, de centrale actor zal zijn, zelfde weg aanwijzen, beslissen, actief deelnemen; dat onze bijdrage in die beperkte zone echt een stap vooruit moge worden in de eigen organisatie van de lokale bevolking, dat het niet alleen moge gaan om materiele ondersteuning, maar vooral om humane (mannen en vrouwen, kinderen, volwassen, oudere mensen) ontwikkeling, deze keer vanuit een zeer ernstige crisissituatie. We staan voor een enorme uitdaging. Ik hoop dat de equipe die morgen het werk zal starten, en ook onze secretariaten in Brussel (en ook de Belgische regering, die zal financie-ren), die dynamiek zal willen en kunnen centraal stellen, Volgende woensdag komt de Belgische am-bassadeur voor CA (in Costa Rica) naar El Salvador. Met de Belgische ngo’s zullen we hem ontmoe-ten. Ik zal hem morgen voorstellen samen met ons een bezoek te brengen aan de getroffen gebieden waar we vanuit België concrete steun willen verlenen. Ik hoop dat de man tijd zal kunnen / willen ma-ken.
Deze week zijn we met 8 Volens coöperanten (5 uit Guatemala, Herman uit Nicaragua en met twee uit El Salvador) bijna twee dagen samen geweest om planningsseminaries met onze partners en coöpe-ranten in Centraal-Amerika voor te bereiden, Eerst had ik gedacht van de afspraak te verschuiven. Ik ben blij dat het kon doorgaan. Het was veel werk tegelijkertijd, maar we hebben goed kunnen werken en het doel bereikt: de seminaries zijn voorbereid, Samen met Herman hebben we er vrijdagavond nog tot bijna 12 uur aangewerkt om alles netjes in schema te brengen. Het Centraal-Amerikaans Vo-lens coördinatiewerk kan verder gaan. Ik heb wel de buitenlandse bezoeken aan coöperanten en pro-jecten voorzien in januari en februari verplaatst naar juni, juli. Ik zou dit jaar een stagebezoek brengen in Dominicaanse Republiek (juni), maar dat kan ook niet meer. Het werk hier Iaat het niet meer toe.
En dan nog een familiale noot. Gisteravond vroeg Lupita me na het avondeten: Papa, ga je nog wer-ken of heb je tijd voor de familie? Ik was ontwapend. Ook nu, zend ik deze mail nog door en het wordt familietijd. Morgen zal het een nieuwe dag zijn.
Goede vrienden, vanuit El Salvador een warme groet (de koude golf is voorbij), nogmaals heel veel dank deze communicatie door te spelen, dank voor jullie verbondenheid en vriendschap

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 24 januari 2001

Het is weer een paar dagen geleden dat ik jullie nog informatie doorzond. Op de eerste plaats een woord van dank voor jullie berichten van solidair meeleven, vriendschap,... Het doet deugd. Er gebeu-ren merkwaardige dingen.
De krant van zaterdag 20/1 zegt dat er volgens officiële cijfers 403.000 slachtoffers zijn. De krant van zondag 21/ zegt dan al 750.000, de krant van vandaag dinsdag 23/1 zegt dat er meer dan 1.000.000 slachtoffers zijn. Dat zegt dus nogal duidelijk hoe het officiële noodcomité omspringt met cijfers, hoe er geregistreerd wordt,.. en wat er dan toch wel met de hulp zou kunnen gebeuren???
Er kwam heel veel kritiek op de manier waarop het officiële central noodcomité te werk ging. Proble-men als: alle hulp die per vliegtuig aankomt, wordt eerst een 45 km vervoerd naar de centrale opslag-plaats in San Salvador en dan verder verdeeld. Niemand verstaat de criteria. Er waren al veel klach-ten dat bij de Arenaburgemeesters wel vlugger en meer officiële hulp kregen dan de FMLN-burgemeesters. Op sommige plaatsen zouden zelfs partijvlaggen te voorschijn komen. De pers werd onvoldoende toegelaten tot de officiële opslag en sorteerplaatsen. Ook de katholieke kerk drukte haar grote bezorgdheid uit over de manier van hulpverlenen. Het officiële noodcomité bestaat uit grote koppen van de ARENA partij, van de grote privé ondernemingen (want die hebben daar veel ervaring in - sic).
Resultaat: De hulp die per vliegtuig aankomt wordt ineens vanuit de luchthaven over het land verdeeld en ten tweede, de gemeentebesturen worden nu de officiële tussenschakel omdat die de lokale bevol-king beter kennen,...
Onze President dacht Mgr Gregorio Rosa (hulpbisschop van San Salvador) het zwijgen op te leggen (toen die rechtvaardigheid en effectiviteit eiste in de hulpverlening). Hij zij dat die bisschop geen offi-ciële stem is van de kerk, dat dat alleen maar de aartsbisschop is en de nuntius. Waarop dan de vol-gende dag de aartsbisschop reageerde: Mgr Gregorio is een volwaardige stem van de Kerk, maar de nuntius niet. Zaterdagnamiddag was er een massale oecumenische gebedsdienst in openlucht in San Salvador. Vooraan weer onze President en zijn vrouw.
San Agustin is een dorpke op 120 km van San Salvador. Helemaal op de grond. De President kwam er een kijkje nemen: 5 helikopters landen op het voetbalplein van het dorp... het stof waaide op en vormde weer een enorme wolk boven het dorp,... de President liep wat rond en de 5 helikopters ver-dwenen weer. San Agustin (vroeger een FMNL basis, heeft vandaag een ARENA burgemeester). Het enige wat de President ons bracht, zei me vandaag iemand van daar, was nog meer stof en zand overal uitgezaaid.
Sinds zaterdag is er ook een “koude golf’ over Centraal-Amerika gekomen. De temperaturen daalden tot 15 graden. Dat betekent heel koud, speciaal voor de mensen onder plastiekbescherming, of onder de blote hemel. Er zijn al heel veel kinderen met bronchitis. Men spreekt van 15.000 gevallen van in-fecties in het ademhalingsapparaat. Ook veel diarree bij kinderen.
De officiële cijfers volgens het officiële noodcomité:
726 doden, 4.421 gewonden, 639 officiële gebouwen beschadigd, 109.359 huizen beschadigd; 7.,955 huizen totaal vernield; 516 huizen bedolven onder de aarde; 318 kerken beschadigd; en 1.016.440 slachtoffers.
De President zal nu op internationaal vlak de kwijtschelding van de internationale schulden vragen als een concrete hulp aan het land. Moeten daarom de officiële cijfers van slachtoffers zo vlug mogelijk de hoogte in?
In San Agustin, en heel wat erg getroffen dorpen, heeft het noodcomité hout en zinkplaten ter be-schikking gesteld van de slachtoffers opdat ze op een vlugge manier een kleine noodwoning zouden kunnen bouwen.
Sinds de aardbeving is komt er ook meer rook uit vulkaan van Santa Ana. In de krater is er duidelijk vuur zichtbaar (foto’s die ‘s avonds genomen werden). De mensen die rondom de vulkaan wonen be-ginnen zenuwachtig te worden, ook al zeggen de specialisten dat er niets aan de hand is.
In Las Colinas in Santa Tecla wordt er gewerkt met zware machines. Mensen wiens huis (en familie-leden) nog bedolven zit vragen geduld en dat het werk met veel aandacht zou gebeuren om misschien toch nog al was het het gestorven lichaam van hun familieleden terug te vinden. Anderzijds dringt de tijd. De specialisten hebben het opgegeven en zeggen dat er geen levenden meer onder het puin kunnen zijn. Het wordt daar een lege plaats, met heel veel kleine aandenkens van mensen die daar gewoond, geleefd hebben: foto’s, een pop, een wagentje, een stuk schoolboek, een gebroken bloem-pot,... Alle wijken rondom Las Colinas zijn ontruimd: heel de zuidkant van Santa Tecla staat leeg. De politie en het leger bewaakt tegen dieven. De heuvels zijn vandaag een bedreiging daar beneden. Wat zal er gebeuren eens het nieuwe regenseizoen zal beginnen (vanaf mei)?
De verzekeringen beginnen hun geheimpjes boven te halen. In geval van aardbeving kan de verzeke-ring wel tussenkomen wanneer het huis helemaal of gedeeltelijk vernield is, maar (en dat staat dan in kleine letters in de contracten) niet als het huis (dus niet geheel of gedeeltelijk vernield) toch onbe-woonbaar geworden is omwille van externe mogelijke gevaren, ook niet als het huis om zulke reden zijn economische waarde verliest. Dat zijn natuurlijk zorgen voor mensen die hun huis verzekerd heb-ben (oa in Santa Tecla, en zeker de mensen die nog afbetalen hebben een verzekering). Het zal een hele strijd worden.
In 11 van de 14 provincies is het schooljaar dan toch begonnen. Niet in de provincies Usulután, La Li-bertad en La Paz (de centrale zuidelijke provincies). 91 staatsscholen moeten afgebroken worden. Hoevelen zullen er moeten hersteld worden?
Er zijn ook meer gegevens over de schade in privé scholen, vooral in Santa Tecla. Het Fatima college is, volgens de krant, “onbewoonbaar” verklaard en zal moeten afgebroken worden. Ook andere scho-len in die stad. Het San Francisco College, in het dorp Antiguo Cuscatlán, waar onze kinderen naar school gaan, op 500 m van ons huis, moet ook twee schoolgebouwen voorlopig sluiten. Er werden noodklasjes opgericht om op 5 februari toch te kunnen beginnen met het schooljaar..
Het parlement. Er is een hele discussie geweest of de heren (en enkele dames) bereid zouden zijn een weekloon, of een loon van drie dagen of één dag te geven voor de slachtoffers. Een enorme dis-cussie met als resultaat: dat lost toch niets op, dus niet. Het parlement (dat tot voor de aardbeving nooit geluisterd heeft naar de ecologische groepen die de bouwondernemingen aankloegen bij de verkavelingen in de Balsamcordillera), zou nu toch bereid zijn een discussie te houden over wat er met die cordillera zou moeten gebeuren. Ze zullen ook praten over een mogelijk nieuwe wet om die-genen die begraven werden zonder een officiële overlijdensakte toch als “overleden” te kunnen regi-streren. Wat met de vermiste mensen, diegenen die nooit gevonden werden onder het slijk en de ste-nen? Alleen in Santa Tecla spreekt men van 762 mensen die “verdwenen” zijn.
De ex bewoners (en overlevenden) van Las Colinas (en ook van enkele buurwijken) zijn zich aan ‘t organiseren om zowel de staat als de bouwondernemingen verantwoordelijk te stellen voor de fatale gevolgen van de aardbeving. Mocht de staat bouwtoelating geven om zo op de voet van die heuvels heel der wijken te laten bouwen? Hebben de bouwondernemingen voldoende de ondergrond onder-zocht?
Een halfuur geleden was er weer een “temblor”, op tv zegden ze graad 4 op de Richter schaal. Onze familie besloot dan toch maar de matrassen terug naar beneden te brengen en op de gelijkvloers te slapen, de voordeur amper dicht,... Inderdaad hadden we ook vannacht enkele stevige schokken ge-voeld. Dus beter terug dicht bij de deur slapen, dan kunnen we vlug buiten als het nodig moest zijn. Waarschijnlijk niet (heel zelden gebeurd er een tweede hevige aardbeving na een eerste). Er zijn sinds de aardbeving reeds meer dan 2000 “temblores” geweest, gelukkig hebben we die niet allemaal gevoeld, maar toch heel wat.
In de krant van vandaag is er een deel “Financieel Nieuws”: gronden en woningen in en rondom de getroffen streken verliezen waarde, en in andere streken is de prijs van gronden, woningen, huur,.. in-eens de hoogte ingegaan, wel met een 30% schat men. Dat noemen ze normaal: de markt weet hoe dat alles moet geregeld worden.
Ondertussen lopen we met twee munten: Salvadoraanse Colon en de US$. De prijzen in de winkels, supermarkten,.. staan in US$, op de markt, op de bus,... is alles in Colon. Officieel mag je betalen in Colon of in dollar. De Salvadoraanse regering is al haar reserves in US$ aan ‘t investeren om de Co-lon uit circulatie te halen. Voor elke 875 Colones die de banken aan de Centrale Bank bezorgen, krij-gen ze US$ 100. Maar overal hangen er boodschappen dat men geen briefjes van 50 of van 100 US$ aanvaardt. Er zijn er al teveel valse in omloop. Het is een soep.

Wat ander nieuws.
Vorige week nam ik het initiatief om de 4 Belgische NGO’s die hier werkzaam zijn bij mekaar te roe-pen, samen met hun lokale partners en de ngo coöperanten. We kwamen samen in Confras (waar ik vroeger nog gewerkt heb en me nog steeds thuis voel). Broederlijk Delen, ACT, Volens. Oxfam zal vanaf deze week mee in de coördinatieboot stappen. We werken samen aan een informatiepakket over de schade bij onze partnerorganisaties en hun doelgroepen. We proberen vooral te coördineren, ervoor te zorgen dat er geen competentie ontstaat, noch voor het geld (uit het buitenland), noch voor de te helpen bevolking. We roepen mekaar op om ervoor te zorgen dat de getroffen mensen, families, gemeenschappen zelfde protagonisten zullen moeten zijn van de hulpacties en van de processen van de wederopbouw. We moeten veel leren van de Post Mitch hulp. We proberen ook samen en gecoör-dineerd (zeker in de streken waar verschillende partners aanwezig zijn) projectvoorstellen te formule-ren. We vormden een klein opvolgingscomité dat morgenvoormiddag even samenkomt. Zaterdag na-middag komen we dan weer samen met al onze partners om de informatie te herzien, concretere af-spraken te maken,... Coördinatie tussen onze organisaties hier, communicatie met onze centrale se-cretariaten in Brussel,...
Gisteren kreeg ik een telefoon van de waarnemende ambassadeur van ons vaderland in Costa Rica. Hij was erg geïnteresseerd in wat wij als Belgische ngo’s aan het doen zijn. Volgende week komt hij misschien op bezoek (als zijn baas, het Ministerie van BZ in Brussel hem daartoe toelating geeft). Hij vroeg de nodige informatie, gezien België al een beâalde som ter beschikking gesteld heeft.
Al dit werk betekent ook dat mijn werkplan als Volens coördinator grondig verandert. Ik moest alle be-zoeken aan coöperanten en projecten deze maand al verschuiven, waarschijnlijk ook volgende maand. Mijn stagebezoek aan de volensprojecten en -coördinatie in Dominicaanse Republiek (voor-zien in juni), verdwijnt uit het werkplan,...
Toch houden we vanaf morgenavond tot vrijdagmiddag met een klein Volens ploegje van 8 mensen (5 uit Guatemala, Herman komt uit Nicaragua en twee uit El Salvador) een werksessie om de plannings-seminaries van dit jaar samen voor te bereiden. Het is een wringen om het allemaal gedaan te krijgen, maar ik ben blij dat het toch kan doorgaan. Eens die drie seminaries (waar onze partners en de coöperanten zullen aan deelnemen) voorbereid zijn, kunnen we de geplande data nog evalueren,... maar dan is alles toch klaar. Ik hoop dat het niet te veel zal beven deze dagen.
Goede vrienden, het is ondertussen 22 uur geworden. Op het gelijkvloers is het al heel stil, ik ga mijn matrasje ook opzoeken. Ik hoop dat ik met dit brietke weer wat verhaal heb kunnen brengen over El Salvador. Ja, er is zoveel te vertellen, te schrijven,... elke mens die je ontmoet heeft een enorm ver-haal. Vandaag sprak ik met Anita Avila en Luis Aleman, verantwoordelijken van de federatie FEN-ACOA. Beiden zijn hun huis helemaal kwijt. Ploef alles op de grond en kapot. Ze slapen onder een plastiekje samen met hun kinderen. Vandaag ontmoette ik hen in het bureel van de federatie: ze zijn bezorgd om de situatie van zoveel families in de coöperatieven van hun federatie.
Ik ga toch slapen, anders blijf ik verder schrijven. Alle goeds voor ieder van jullie en tot een volgend briefje. Heel veel dank aan al diegenen die extra inspanningen doen om ook financieel een steentje bij te dragen. Daar schrijf ik later nog wel over.
Un gran abrazo en tot volgende keer.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 19 januari 2001

Gisteren begaf mijn auto het weer. Ik kan dus niet ver weg tot die (hopelijk morgen toch) zal gerepa-reerd zijn. Er zijn problemen met de motor. Dus profiteer ik even van de tijd om te schrijven.
De voorbije nacht sliepen terug in onze slaapkamer op de verdieping, met de deuren op een kier, met een half oog en oor toch open,.. alles was rustig.
Toch heeft het volgens de kranten nog 1.500 keren gebeefd na de aardbeving van zaterdag. Niet alles hebben we kunnen voelen natuurlijk. De meeste bevingen waren tussen de 3.1 en 4.7 op de Richter-schaal. Volgens de specialisten is dat heel goed, omdat zo heel wat energie uit de aarde vrijkomt en het niet tot een nieuwe explosie zal komen. De vulkaan van Santa Ana rookt sterker, maar dat heeft blijkbaar niets te maken met de aardbeving. Alles is normaal.
De officiële cijfers:
Overledenen: 681 (volgens de registers in de gemeenten: 703), gewonden: 3.340, totaal vernielde huizen: 38.628. gedeeltelijk vernielde huizen: 84.682.
Publieke gebouwen die beschadigd zijn: 326, ook 258 kerken zouden erg beschadigd of vernield zijn.
54.107 mensen zouden geëvacueerd zijn (naar veiligere plaatsen). Mens spreekt van 370.000 “slachtoffers” (damnificados), 6 hospitalen vernield.
Meer dan 200 officiële scholen (er zijn nog geen gegevens over schade in privé scholen). Men heeft nog geen gedacht van het aantal “vermisten’. Alleen al in Santa Tecla spreekt men van meer dan 1.000 mensen die vermist zijn. Deze dagen las ik in een krant dat er meer dan 200 kleine en grotere ondernemingen gedeeltelijk of totaal vernield zijn.
Ook al is heel het zuiden van het land erg getroffen, toch zijn er enkele centra waar het erger is. Enke-le van de meest getroffen dorpen en steden zijn:
In de Provincie Santa Ana: El Congo, Santa Ana en Coatepeque.
In San Salvador: vooral de randsteden, hoofdzakelijk Santa Tecla, maar ook alle marginale wijken van de hoofdstad (eenvoudige huisjes in de ravijnen van rioolwater), ook de flatgebouwen (multifamiliares) in Mexicanos,..
In de provincie San Miguel: Chinameca, El Transito, Chirilagua (dat dorp heeft heel veel geleden on-der Mitch), San Jorge.
In de provincie Ahuachapan: de gemeente Tacuba is er heel erg aan toe.
In de provincie Cuscatlán: San Ramón, Santa Cruz, Analuito, Cojutepeque, Candelaria, San Rafael Cedros
In San Vicente: de gemeenten Tecoluca, de stad San Vicente, Verapaz, Guadalupe
In de provinvie Sonsonate: de dorpen Armenia (100% van de huizen zijn vernield), Juayüa, San Ju-lián, Salcoatitán, en andere dorpen in de cordillera del Bálsamo
In de provincie La Libertad: Santa Tecla, Comasagua, Talnique, Sacacoyo, Tepecoyo, Jayaque, Teo-tepeque
In de Provincie La Paz: Paralso de Osorio, San Pedro Nonualco
In Usulután: San Agustin, Santiago de Maria, Berlin, California, San Francisco Javier, Mercedes Umafla, Alegrla, Jiquisco
In de provincies Morazán: La Union, Cabafias, Chalatenango is er zo goed als geen schade.
Het zijn hoofdzakelijk de huisjes van adobes (niet gebakken kleistenen, mengsel van kleiaarde, stro,..) die gevallen zijn. Daarnaast zijn er natuurlijk de plaatsen waar er enorm veel tonnen grond, rotsen, stenen, bomen,,, .van de berghellingen naar beneden gekomen is. De wijk Las Comas is daar een voorbeeld van met meer dan 300 huizen bedolven. Alle buurwijken rondom Las (El Paralso. El Car-mencito, Pinares de Suiza,...) zijn ook ontruimd uit vrees dat er nieuwe instortingen zouden gebeuren.
Ik lees in de krant dat de vissers van de haven La Libertad zonder werk zitten: blijkbaar heeft de zee alle vissen mee opgeslokt, ze vinden geen vissen meer. Veel kleine vissers zowel aan zee als aan enkele meren zijn hun bootjes kwijt, vernield. In het meer van Coatepeque zou plots het water naar beneden gezogen zijn, heel diep, en dan met een enorme kracht terug naar boven, veel hoger dan voordien, waardoor alles wat aan de oevers stond vernield werd. Zo ook in andere meren.
Voor de aardbeving was er al een beginnende epidemie van diarree, Men spreekt van rotavirus. Die epidemie groeit uiteraard aan. Er wordt ook gevreesd voor Leptospirosis (verspreid door urine van rat-ten) vanuit de plaatsen waar er veel mensen samen zijn in extreem moeilijke omstandigheden.
De belangrijke Panamericaanse baan is erg gehavend en op twee plaatsen liggen er honderden ton-nen rotsen, grond,.. op de weg of is de weg gewoon verdwenen. Op de hoofdwegen zijn er lange files omdat er op vele plaatsen problemen zijn en de alternatieve toegangswegen tot San Salvador overvol zitten Voor morgen voormiddag heb ik het initiatief genomen van de Belgische NGO’s hier en hun lo-kale organisaties en de coöperanten samen te roepen: Volens, Broederlijk Delen, Act, Oxfamsolidari-teit. Vooral in goede communicatie met Leen Van Acker, die nieuwe regionale coördinatrice van BD in de regio, en op dit moment in België, willen we proberen als Belgische NGO’s mekaar informeren over de schade die onze partners en de doelgroepen geleden hebben, samenleggen wie waar wat en hoe bezig is, waar we het samen kunnen doen, waar werk verdelen, hoe ervoor zorgen dat het de lokale getroffen gemeenschappen zijn die zelf hun emergentiehulp en heropbouw in eigen handen kunnen nemen. We weten nog dat in heel veel gebieden de hulpacties post Mitch veel verdeeldheid gebracht hebben bij de slachtoffers in plaats van een stap vooruit te zijn. We hopen als Belgische NGO’s daar toch samen wat aan te doen, samen met onze lokale partners hier. Een permanente communicatie en uitwisseling van informatie, ook met Volens en Broederlijk Delen, en de andere NGO’s in Brussel, zijn hier heel belangrijk en het geeft een ruggesteun om hier verder te doen.
We hopen dat we samen een projectenpakket kunnen voorstellen aan de Belgische regering. Het zal goed zijn moesten de Belgische NGO’s echt samenspannen in dienst van de wederopbouw van El Salvador, Wij van onze kant hier willen er aan de basis mee aan werken. Uiteraard zal ik jullie op de hoogte houden van hoe de zaken evolueren.
Ondertussen is er heel wat noodhulp, voedsel, medicamenten, matrassen, dekens,..aangekomen en op de meeste plaatsen komt deze eerste basishulp wel toe. Toch zijn er bureaucratische problemen en sommige politieke partijen zijn al begonnen met voedselpakketten uit te delen onder de partijvlag. Ik vernam dat er vanuit Morazán, Perquln (waar Roger Ponseele pastoor is, en waar we sinds begin december ook een Volens Coöperante hebben) en omgeving (waar er niet veel schade was), enorme inspanningen gedaan worden door de lokale bevolking om kleren, voedsel,... bijeen te brengen en naar de getroffen gebieden te voeren. Zo juist vernam ik nog dat alle JlNgroepen (van de scouts) ge-mobiliseerd zijn om in opvangcentra mee te werken. Heel wat internationale hulp is aan ‘t toekomen, Maar de grote vraag is: wat gaan die 370.000 mensen straks doen,... ze hebben geen huis meer, geen haven en goed, geen bed, geen stoel, ... Sommigen zijn zelfs de grond kwijt waar hun huis vroe-ger stond. In het westen van het land, in de koffiestreek, op de berghellingen, is er ook veel grond ver-loren gegaan, nogal wat koffieplantages vernield. In heel veel bergen en heuvels zijn er vele barsten vrij gekomen. Vraag is: wat zal er gebeuren bij het volgend regenseizoen?
El Salvador (waar de regering sinds 1 januari de US$ als officiële munto heeft ingevoerd, samen met de Salvadoraanse Colon) staat voor een enorme uitdaging. Er zal wel heel wat officiële hulp komen ook voor de wederopbouw. Maar ik heb al voldoende geleerd uit de ervaring hier dat er heel wat dor-pen, gemeenschappen, families door de mazen van het hulpnet zullen vallen. Persoonlijk wil ik daar heel veel aandacht aan geven en opzoek gaan naar die mensen. Dat is op dit moment nog niet duide-lijk.
Goede Vrienden, mag ik jullie vragen deze (en de vorige) brieven verder door te zenden naar jullie vrienden, naar parochies, scholen, gemeenteraden, ondernemingen,. Ook al zal de officiële publieke opinie in België nu alle aandacht wel richten naar de nieuwe crisis in Congo, toch blijft het Salvado-raanse volk ons heel duidelijk oproepen. Meer dan 130.000 (voorlopige schatting) huizen zullen moe-ten gebouwd worden en dat allemaal voor einde mei, wanneer het nieuwe regenseizoen zal beginnen. En denken we dan ook nog aan een minimum van huisraad Denken we ook aan al diegenen die zonde ’werk zijn gevallen, gezondheidsproblemen …
Vanuit El Salvador, in het centrum van Amerika, het kleinduimke van Amerika, een hartelijke en dank-bare groet aan ieder van jullie. Veel dank voor jullie solidaire steun.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 19 januari 2001

Hierbij weer een poging tot een update over de aardbeving in El Salvador.
Gisteren zag ik geen kans om te schrijven, toen was ik te druk. Vandaag ben ik met de verslaggever van de NOS van radio 1 op stap geweest, Paul heet hij, maar daarover verderop.
Eerst even wat gegevens, die al weer wat verouderd zijn op dit moment, maar toch maar even. Voor diegenen die Spaans spreken en toegang tot internet hebben, en meer willen weten over de aardbe-ving, die kunnen het sleutelwoord ‘terremoto’ intypen en dan komt er een hele reeks websites vrij over de aardbeving. Ook de Salvadoraanse televisie, kanaal 12, heeft een website waarop je info kunt vin-den, www.tvdoce.com.sv. Het officiële orgaan van de regering belast met de hulpverlening en statis-tieken, het COEN heeft zijn eigen website. Het adres is: www.coensv.5megs .com.
De krant opende vanmorgen (hier is het nu nog woensdag) met de volgende cijfers: lijken geborgen: 675, gewonden: 2.562, huizen geheel of gedeeltelijk vernield: 70.000, waarvan er 688 onder de grond liggen, 8 ziekenhuizen hebben aanzienlijke schade opgelopen. Er zijn omstreeks 1.500 vermisten.
Zoals gezegd, deze cijfers zullen nu alweer zijn opgelopen (de krant gaf cijfers van dinsdagavond).
Wat betreft de naschokken: er zijn er tot dinsdagavond 18.00 uur 1.170 officieel geregistreerd.
In het belangrijkste opvangkamp van Santa Tecla, het Cafetalón, bevinden zich op dit moment zo’n 11.000 mensen. Geschat wordt dat in het rampgebied van Las Colinas (een wijk van de gemeente Santa Tecla) zo’n 1.000 mensen zijn omgekomen, waarvan nog iets meer dan de helft niet is gevon-den. Reddingswerkers op zoek naar lijken laten zich nu leiden door de lijklucht die hen naar de onder de grond bedolven lijken leidt.
Nog wat andere gegevens: het abattoir van Santa Tecla doet momenteel dienst als mortuarium. Op de rand van de heuvel aan de voet waarvan de wijk Las Clinas lag, die wijk die geheel door aarde werd bedolven, staat een watertank van het waterbedrijf van El Salvador. In deze tank zitten 96,000 tallons water (1 gallon is 3,7 liter). Er bestaat gevaar dat de tank bij een volgende naschok omvalt...
Voor de wederopbouw van El Salvador is de helft van het nationale budget nodig.
Zoals ik in een eerdere mail schreef zijn er veel provinciale stadjes geheel of gedeeltelijk van de kaart geveegd. En dan heb ik het over stadjes. In de dorpsgemeenschappen die om die stadjes heen lig-gen, heeft nog niemand zich bekommerd... Het gaat om enkele tientallen stadjes van uiterst west naar uiterst oost van El Salvador. De daarbij behorende dorpsgemeenschappen zijn er honderden, en die hebben nog geen reddingswerker gezien.
In het avondjournaal zag ik een opname gemaakt vanuit een helikopter die over de gehele bergrug de Cordillera del Bálsamo vloog (door een aardverschuiving van deze bergrug werd de wijk Las Colinas bedolven). Over de gehele lengte van de Cordillera zijn forse aardverschuivingen te zien. Eigenlijk kun je zeggen dat de hele Cordillera is ingestort. Bovendien vinden er bij iedere aardschok weer nieuwe aardverschuivingen plaats. Het is duidelijk dat we nooit het totale aantal doden zullen weten, omdat er mensen door de aarde bedolven werden die nooit meer terug gevonden zullen worden. Er zijn ook heel wat koffieplantages verloren gegaan door de aardverschuivingen, hetgeen een economische strop voor het land betekent. De Panamerican Highway ter hoogte van San Vicente is gestremd om-dat er een 60 meter hoge (!) wal van aarde en rotsblokken op ligt over een lengte van ongeveer 200 meter...
De lnter-Amerikaanse Bank voor ontwikkeling had al een lening goedgekeurd voor hervorming en mo-dernisering van het staatsapparaat. Het parlement discussieert nu of deze lening gebruikt kan worden voor noodhulp en hulp voor wederopbouw. Let wel: het gaat om een lening!
In het opvangkamp het Cafetalon liepen mensen van het vice-ministerie van huisvesting een lijst aan te leggen van slachtoffers die huizen nodig hebben, om hen later een lening te verlenen voor een nieuwe woning. Een lening! Aan mensen die alles, inclusief dierbaren, zijn kwijtgeraakt!
Mijn dag zag er vandaag als volgt uit:
1. Een bezoek aan het rampgebied Las Colinas. We moesten er onder politie begeleiding heen en mochten er maar 5 minuten blijven. Voor de radio opnames gelukkig genoeg, maar de tv ploeg uit Costa Rica kreeg geen gelegenheid om fatsoenlijk hun werk te doen. Grote graafmachines graven het rampgebied af. Dat daarbij af en toe een lijk in stukken wordt gereten lijkt niet uit te maken. Vrachtwagens rijden af en aan om de grote hoeveelheid aarde die er naar beneden is gekomen weg te rijden.
Op het moment dat wij een poging deden via de satelliet wat naar NL te sturen, kwam er iemand van het Rode Kruis voorbij met een onder het puin aangetroffen arm.
2. Vervolgens gingen we naar een parkeerplaatsje om de hoek waar gevonden lijken of delen daar-van worden gedeponeerd om door familieleden te worden geïdentificeerd. Toen wij daar stonden werd er de romp van een vrouw binnengebracht. Het hoofd was volledig platgedrukt. Er kwam fa-milie om te identificeren en vanwege de kleding, die mijns inziens ook nauwelijks meer te herken-nen was, werd de vrouw geïdentificeerd.
3. Daarna hadden we in het opvangkamp het Cafetalon een gesprek met de burgemeester van San-ta Tecla. Hij vertelde ons van de (juridische) strijd die de gemeente Santa Tecla al 4 jaar (sinds het FMLN er aan de macht is) voert om ontbossing en bouwprojecten op de Cordillera del Bálsa-mo tegen te gaan. Nog niet zo lang geleden heeft het hooggerechtshof de bouwondernemers ge-lijk gegeven... Er kan dus gewoon worden doorgebouwd op de Cordillera... Het moge duidelijk zijn dat de ramp in Las Colinas niet is veroorzaakt door de aardbeving. De 1,000 doden van Las Coli-nas zijn het resultaat van onverantwoordelijk ingrijpen van de mens (lees: bouwondernemers) in de natuur.
Tot zover maar weer even. Wordt vervolgd (morgen). Welterusten allemaal, ik leg mijn matras maar weer in de woonkamer.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 17 januari 2001

Dag goede vrienden, in de hoop dat jullie deze informatie ook verder zullen doorzenden naar jullie vrienden,... graag toch wat tijd om het verhaal verder te schrijven.
In België is El Salvador al zo goed als uit het nieuws gezien de problemen in Congo, met de moord op de President daar,...
Sinds 13 januari 11.35 met de aardbeving van 7.9 op de Richter schaal, heeft het ondertussen nog meer dan 1000 keren gebeefd, waaronder toch nogal wat bevingen van 3 of 4 op de schaal. Vele fa-milies slapen buiten f toch dicht tegen de voordeur om zo nodig vlug naar buiten te kunnen wanneer de aarde begint te beven. Vannacht zijn we zo nog twee keer vlug opgestaan. Vandaag blijkt het kal-mer, maar het maakt ons eigenlijk meer ongerust. Zou de spanning binnen de aardlagen zich opnieuw aan ‘t ophopen zijn? Hopelijk niet en wordt alles terug kalm.
Heel het zuidelijke gedeelte van El Salvador is geraakt en niet alleen de wijken La Colina in Santa Te-cla (voorstadje van San Salvador), .- wij zelf hebben gedurende vier jaren gewoond in de wijk El Pa-raio, net naast die wijk La Colina. Ook al zijn daar meeste doden en hebben de massa media die gru-welijke beelden de wereld rondgestuurd, toch zijn er heel wat dorpjes, gehuchtjes, gemeenschappen waar er heel veel schade is.
Enkele gegevens uit de kranten van vandaag:
Overledenen: 675, gewonden: 2.562, publieke gebouwen die geraakt zijn: 201, vernielde huizen: 20.131, huizen die gedeeltelijk vernield zijn: 47,142, instortingen (grond en stenen die naar beneden storten): 253, kerken die gedeeltelijk vernield zijn: 137.
45, 842 mensen geëvacueerd, 600 scholen zijn gedeeltelijk vernield
Dat zijn natuurlijk nog voorlopige cijfers en officiële cijfers. Die groeien nog elk uur aan en heel waar-schijnlijk zal men toch nog nooit weten hoeveel mensen er in deze tragedie zijn omgekomen.
Het zijn een groot aantal dorpen, gehuchten, landelijke gemeenschappen (samen met de stad Santa Tecla, ook wel in Santa Ana) die geleden hebben onder de aardbeving van zaterdag. Op de eerste plaats vielen alle huisjes van (gedroogde, ongebakken) kleiblokken, van klei-hout constructies hele-maal stuk. Oudere huizen, maar vooral huizen van arme mensen zowel in de steden als in het binnen-land. Op de tweede plaatse waren er vele instortingen: grond, slijk, rotsen, blokken, bomen,... die van de bergen naar beneden vielen, schoven en onderweg alles meesleurden en vernielden (in welke ma-te zijn mensenhanden daar mee verantwoordelijk voor door het ontbossen, door te bouwen op plaat-sen die er niet voor geschikt zijn?). Zo werden er heel wat wijken, zoals La Colina in Santa Tecla be-dolven, maar ook in dorpen en gehuchten in andere zuidelijke provincies van het land. Telkens stier-ven heel wat mensen, werden de huizen vernield onder het gewicht van de grond. Op de derde plaats waren er ook veel instortingen op de wegen. Zo werden er enkele autobussen, personenwagens, ca-mions begraven onder enorme hoeveelheden grond en rotsen. Op sommige plaatsen is men nog niet kunnen beginnen met het ontruimen. Vandaag vermeldt men ook dat in een koffieplantage op 4 km van Santa Tecla door de aardbeving plots 60 koffieplukkers/sters verdwenen onder een het slijk dat naar beneden kwam. De mensen waren aan het wachten om de geplukte koffie te kunnen wegen en toen gebeurde het. Verschrikkelijk.
Vandaag kon ik even luisteren naar Carmen (ze heeft vele jaren gewerkt in het kindertehuis samen met de Belgische zuster Marietje Verschueren, Carmen blijft daar nog helpen in de administratie). Zij verloor haar huis, al haar hebben en houden, alles, ze woonde in de wijk La Colina van Santa Tecla. Eergisteren vond ze onder de gebroken muren van haar huis het hoofdje van haar 11 jarig zoontje, Jaime. De rest van zijn lichaam werd niet meer gevonden. Gisteren heeft ze Jaime, samen met zoveel andere gestorven mensen kunnen begraven. Het is verschrikkelijk. Carmen is een moeder van één van de 300 families die daar in Santa Tecla alles verloren, vooral hun familieleden, die verhalen heb-ben geen naam.
In de streek waar de Lemparivier in zee stroomt (voor twee jaren erg getroffen door de Mitch orkaan), in de gemeenschap Babilonia, braken de pasgebouwde dijken weer door, alles overstroomde met zout water. weer de oogst kwijt, de waterputten liepen vol met zout water, het water steeg een 50 cm...
Het zijn zo duizende verhalen van dood en vernieling. Naast het verlies van familieleden, staan al die families nu ook zonder woning, zonder infrastructuur van water, elektriciteit, wegen,... Ook in de nabij-gelegen zones blijft er gevaar. By in Santa Tecla werden alle wijken rondom La Colina ontruimd, oa ook de wijk El ParaIio waar wij zelf gedurende vier jaren gewoond hebben. Er blijft een gevaar dat de bergen ten zuiden van die wijken het zouden begeven, oa ook door de blijvende trillingen. Gisteren waren we daar nog even ter plaatse. Reeds een doodse stilte, mensen vertrekken, nemen mee wat ze kunnen. Duizende families zijn op de vlucht, onderdak bij familieleden of in openbare opvangplaatsen, scholen,...
Tegelijkertijd is ook de internationale hulp op gang gekomen, gespecialiseerde equipes uit verschil-lende landen, hulp, dokters, medicamenten, voedselpakketten, plastiek om een tentje te maken…
Sorry, ik moest toch even naar beneden en naar buiten rennen omdat het weer begon te beven. Even maar, toch genoeg om schrik te hebben. Ik schrijf verder. De regering heeft ook een noodcomité ge-maakt (alle leden zijn grote heren en dames uit de grote privé-ondernemingen, banken,.. .-sic). De kerken hebben al gevraagd om de hulp te kunnen kanaliseren langs de parochies opdat alles echt bij de kleine mensen zou terechtkomen.
Vandaag is het noodhulp, maar de uitdaging van de wederopbouw is enorm. Met enkele Belgische NGO’s (Volens, Broederlijk Delen, Act, Asociación Salvadoreña Benelux, 111111) wordt er gewerkt aan een coördinatie samen met onze lokale partners in El Salvador. We hopen dat iedereen de lessen van de Mitchhulp toch wel zal geleerd hebben, opdat er een echte coördinatie zou zijn, geen dubbel werk en vooral in respect voor de lokale getroffen bevolking. We zien ook een belangrijke solidaire beweging bij de gewone mensen in El Salvador. In de streek van de Bajo Lempa vertelden men me dat heel wat vrouwen kruiken drinkwater wegdragen, 8km ver, naar de gemeenschap Babilonia. Vele mensen delen wat ze hebben.
Goede vrienden, dit briefke alleen maar om jullie wat meer op de hoogte te houden van wat er ge-beurt. Zoals ik het al schreef, in ons eigen gezin zijn we ervan af gekomen met scherven, omgevallen kasten, in de keuken lag er heel wat op de grond. een waterleidingsbuis brak door,... hier en daar is ook de vloer en een stukje muur wat getekend met kleine barstje, maar de structuur is niet geraakt. Dat alles is natuurlijk niets in vergelijking met het enorme lijden van zoveel mensen.
Een collega coöperant van Broederlijk Delen, een architect, zei me gisterenavond dat een noodwo-ning (sterk genoeg om een aardbeving te weerstaan) van 5 op 5 meter een goede 500US$ kost. We weten heel goed dat er heel wat families door de mazen van het officiële hulpnet zullen vallen. Dat gebeurde ook bij de Mitch. Voor die situaties en families willen we toch een speciale aandacht geven, oa langs de partnerorganisaties met wie we hier samenwerken.
Goede vrienden, hierbij heb ik dan weer een vriendenhand uitgestoken, een brok verhaal over de laatste gebeurtenissen in El Salvador, met een vraag om deze boodschap verder te geven, te zenden naar jullie vrienden, kennissen …
We blijven in communicatie, dat is heel belangrijke op sterke en pijnlijke momenten zoals deze.
Heel veel dank en tot schrijfs, alle goeds.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 17 januari 2001

Veel dank voor jullie woorden van bemoediging. Het zijn heel moeilijke tijden. Zonet vernam ik nog van iemand (die bij zr Marietje Verschueren werkt in een kindertehuis), dat haar huis totaal vernield is, ze is alles kwijt, haar zoontje Jaime van 9 jaar lag onder het puin. Gisteren hebben ze hem kunnen begraven. Het is allemaal verschrikkelijk. Minstens twee van de leiders van de Federatie FENACOA (waar jullie mee ondersteunden), wonen in San AgustIn, en ik vernam al dat ze hun huis helemaal kwijt zijn, ze zitten op straat. Gelukkig waren er geen doden.
Maar er zijn al meer dan 600 doden, maar alle cijfers blijven stijgen. Vannacht sliepen we nog op ma-trassen in de living hier thuis, met de deur open. Maar het heeft toch al veel minder gebeefd.
Volens, Broederlijk delen, Act, . . . proberen een actie te coördineren vanuit Vlaanderen. We trachten dat ook hier te doen.
Maar mijn ervaring is (na Mitch) dat heel veel mensen door de mazen van het hulpverleningsnet val-len. Daar wil ik toch speciale aandacht aan geven, wat uitkijken wat de officiële hulp doet,..
Hopelijk laten de Belgen zich niet alleen afleiden door de problemen in Congo, hoe erg het daar ook kan zijn, en kan er toch een echte hulp komen naar el Salvador.
Alle goeds, veel dank voor jullie steun.
Als jullie nog denken aan mensen, instellingen, . . . naar wie ik zou kunnen schrijven, laat me het dan weten.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 16 januari 2001

We waren nog maar net terug uit vakantie of enige dagen later, nu zaterdag 13 januari, werd El Sal-vador zwaar getroffen door een aardbeving. Langs de nieuwsmedia zullen jullie wel vernomen hebben dat El Salvador in Centraal-Amerika weer opnieuw getroffen is door deze zware natuurramp. In 1986 een aardbeving die het centrum van de hoofdstad zo goed als plat legde, in november 98 de Orkaan Mitch die heel veel slachtoffers eiste vooral aan de oevers van de rivieren, en dan sinds eergisteren zaterdag 13 januari om 11.35 uur een aardbeving van 7.8 op de Richterschaal met het epicentrum op slechts enkele km van de kust van El Salvador in de Stille Oceaan. Langs TV en internet zullen de meesten onder jullie wel de verschrikkelijke beelden gezien hebben, mensen die hopeloos of met het laatste stukje hoop toch nog uitkijken of hun familieleden vanonder het slijk levend zouden kunnen ge-vonden worden. Mensen die verslagen neerzitten bij wat er van hun huisje nog overblijft. Moeders of vaders die verslagen wenen bij het gestorven lichaam van hun kinderen. . . .Deze aardbeving heeft niet één bepaalde stad getroffen, maar heel wat steden en dorpen in de zuidelijke helft van het land (El Salvador is slechts 2/3 van de oppervlakte van België en leeft een 6 miljoen inwoners).
In verschillende dorpen in de zuidelijke provincies zijn de meeste huizen gevallen. In sommige dorpen spreekt men van een 60 of 70% van de huizen totaal vernield. Het valt op dat hoofdzakelijk de oudere huizen van kleiblokken of klei-hout constructies het begeven hebben. Dat zijn natuurlijk de huizen van de armen. Aan de zuidkant van Santa Tecla (een voorstad van de hoofdstad San Salvador) is er op enkele minuten tijd zoveel grond, slijk, bomen,... van een berghelling naar beneden gekomen dat er minstens een 300 huizen bedolven werden. Op dit moment spreekt men van een 500 tal doden, maar de cijfers groeien elk moment nog aan. In de wijken rondom werd aan alle mensen gevraagd zo vlug mogelijk hun huis te verlaten omdat de risico’s te groot zijn. Er zou nog veel grond naar beneden kun-nen komen. Nog heel wat toegangswegen tot bepaalde dorpen liggen nog geblokkeerd. Ook daar is er heel wat grond verschoven, huizen vernield.
Ikzelf was zaterdag in San Salvador, toen het begon te beven, iedereen trachtte naar buiten te vluch-ten. De aarde bewoog zoals de golven op zee. Auto’s wiegden heen en weer, bewogen zich. Ik had nooit gebouwen zien bewegen, telefoon en elektriciteitsposten, reclameborden,.. .alles schoot heen en weer. Het duurde een 40 seconden, maar dat bleek een eeuwigheid te zijn. De elektriciteit viel uit. Geen rode lichten meer in de stad, een totale chaos van mensen die vlug naar huis wilden. Ik trachtte naar huis te telefoneren, maar ik kreeg geen antwoord. Mijn vrouw en onze jongste dochter Lupita wa-ren op een kamp van de welpen in het noorden van het land en Elisa, onze dochter van 14 jaar, was alleen thuis. Ze was bij het beven de straat opgevlucht, maar de deur vloog achter haar dicht. Toen ik na iets meer dan een uur toch door het verkeer geraakte, vielen we mekaar om de hals. Gelukkig konden we nogal vlug de deur open krijgen. Net zoals bij de meeste families waren kasten, boeken-rekken, keukenkasten, planten, ... op de grond gevallen. Nogal wat huizen zijn ook getekend met klei-ne (of soms grotere) barsten. Maar het ergste is in elk geval voor die duizende families die gewoon zonder woning zijn gevallen en vooral diegenen die hun familieleden verloren. We zaten tot 21 uur zonder elektriciteit en water. Het is weer…ik ben terug, het was weer even aan het beven, niet zo erg, maar toch genoeg om vlug naar beneden, naar buiten te lopen. Het is weer voorbij.
Deze dagen slapen de meeste mensen buiten, op straat, of in elk geval met de deur open om bij elke schok (sinds zaterdag zijn er nog een 800 tal kleinere aardschokken geweest) naar buiten te kunnen rennen. Vorige nacht moesten ook wij zo’n vijf keren vlug naar buiten lopen. Gelukkig was het weer niet zo erg. Maar ook die kleine schokken veroorzaken nog meer grondverschuivingen.
Zowel nationale als enkele internationale hulpacties zijn opgang gekomen, oa met gespecialiseerde equipes. Er is ook binnen de Salvadoraanse bevolking nogal wat solidariteit. Vanmorgen was ik in de kuststreek een collega coöperant van Volens gaan bezoeken (een streek die erg getroffen werd door Mitch 2 jaren geleden). Men vertelde me daar hoe mensen kruiken water tot zelfs 8 km ver, te voet weg brachten naar een kleine gemeenschap dicht bij de Lemparivier waar de pas gebouwde dijk be-geven was, alles onderspoeld met zeewater, de zoetwaterputten liepen vol met zout water,... Er zijn heel veel tekens van solidaire verbondenheid tussen mensen en families.
Goede Vrienden, vanuit El Salvador richt ik mij tot jullie met een sterke oproep tot solidaire hulp. Tweejaren geleden, na Mitch, heb ik gezien hoe de officiële hulp nog altijd heel wat mensen buiten spel laat staan. Dat zal ook deze keer wel het geval zijn. Daarom doe ik een oproep tot financiering, extra noodhulp om concrete families te kunnen hulpen. Ik heb langs mijn werk in Volens nogal wat contacten met basisorganisaties, landbouwcoöperatieven, families,.. in de streken die erg getroffen zijn.
Uiteraard zal ik ervoor zorgen dat ik langs het tijdschrift Hermanos, en de missiegroep van Oelegem een volledige en nauwkeurige informatie zal bezorgen over hoe en waar die financiering zal aan be-steed zijn.
Beste vrienden, vanuit El Salvador mag ik deze dringende oproep doen tot een solidaire bijdrage aan heel concrete mensen en families in deze toch wel heel extreme situatie.
Jullie kunnen in elk geval ook contact nemen met mijn zussen en schoonbroers in Oelegem. Zie hier-onder hun adres en telefoon. Zij kennen de wegen om de fondsen op de beste manier naar hier over te zenden.
In naam van zoveel slachtoffers van deze verschrikkelijke aardbeving, een oprecht woord van dank voor uw grote solidaire steun.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 15 januari 2001

Jullie vernamen al wel langs tv, internet,... over de aardbeving van vorige zaterdag. Deze eerste mail alleen maar om te zeggen dat wij het goed stellen. Thuis waren boekenrekken omgevallen, keuken-kasten gooiden hun deuren open met nogal wat glazen, tassen,... glazen bokalen (koffie, mayonaise, confituur,...) lagen op de grond. Maar verder geen schade. We moeten nog wel nagaan hoe het ge-steld is met de watertank op het dak en pas in het regenseizoen zullen we weten hoe het met het dak zelf gesteld is. Maar goed, dus, wij stellen het goed.
Na de aardbeving heeft het nog 800 keer gebeefd (zegden ze zojuist op tv), maar uiteraard niet zo erg, maar je weet nooit. We sliepen op het gelijkvloers waar we matrassen gelegd hadden, de deuren open om zo vlug mogelijk buiten te kunnen zijn. Dit briefje dus alleen maar om jullie mee te delen dat we het goed stellen. Onze collega’s coöperanten stellen het ook goed (Alfredo, Ricardo, Frederique), van Mario in de kuststreek heb ik geen nieuws (maar die streek is blijkbaar niet zo erg getroffen), Lut, Griet en Koen zijn nog in België en Ruth (met haar dansgroep) komt vandaag terug. Van de familie van Tere vernamen we dat ze het goed stellen. We kunnen er niet naar toe omdat de Panamericana naar het westen helemaal geblokkeerd ligt. Voorlopig dus dit briefke. Straks maak ik een langer ver-haal over wat er gebeurd is. Voorlopig weten jullie dus toch al dat wij het goed stellen.
Ik had vandaag een reis naar Honduras om een coöperant te gaan bezoeken, maar ik verplaatste het naar het einde van de maand. In onze familie is er toch nog vrees over wat er eventueel nog kan ge-beuren.
Ik blijf deze week nog in El Salvador om hier te zien wat we kunnen doen.
Ik weet oa al dat enkele leiders van de Federatie FENACOA (zij wonen in het dorpje San Agustin, in de provincie Usulután) zwaar getroffen zijn, het dorpje moet bijna helemaal vernield zijn.
Straks schrijf ik een wat uitgebreider verhaal over de toestand bier.
Alle goeds en tot de volgende keer.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 17 oktober 2000

Bedankt voor je briefke van vandaag. Hier is het 6.45 u. ‘s morgens, graag een antwoordje.
Ik begrijp uiteraard wel de reacties van de mensen op mijn projectvoorstel, maar het is eigenlijk toch ook jammer. Ik zal zien hoe ik op een andere manier die priester financieel kan helpen opdat hij zou kunnen geopereerd worden. Er zijn hier niet veel geëngageerde priesters meer.
Een ander voorstel: ondersteuning van een boerenfederatie, FENACOA, in het zuid-oosten van El Salvador.
Fenacao is een federatie van een 25-tal boerencoöperaties. De meeste van haar basisorganisaties zijn ontstaan na de vredesakkoorden van 1992 en bestaan uit families van ex-guerilleros en van men-sen die omwille van de oorlog moesten vluchten naar andere streken. Op dit moment loopt het proces van het opmaken van de individuele eigendomstitel van de gronden. Dat is een heel kritisch proces, omdat de (rijke) opkopers al klaar staan. De federatie (= een integratie-organisatie van de basiscoöpe-raties) tracht de coöperatieven en haar leden bij te staan, te begeleiden, ook in de interne organisatie en in de productieprocessen.
Als Volens hebben we in ons actieplan 2001 een landbouwingenieur voor de federatie mee opgeno-men: iemand die heel concreet zal bijdragen in de landbouwontwikkeling van de streek Jucuaràn, waar er een 6-tal coöperatieven dezelfde geografische problematiek delen en beslist samen mogelijk-heden hebben.
In die zin heeft deze vraag voor solidaire financiering voor Fenacoa te maken met een belangrijke bij-drage van de federatie om het werk van deze landbouwingenieur in de streek mogelijk te maken. Vo-lens zendt de coöperant, maar de lokale organisatie zelf moet zorgen voor de financiering van de kos-ten van het werk: onderzoek (de lokale ervaring in landbouwproductie, de kwaliteit van de gronden...), zaden voor de experimentele fase, vervoerskosten, werkinstrumenten... De families in de 6 coöpera-tieven zullen ervoor zorgen dat de coöperant bij hen kan overnachten wanneer hij daar zal blijven, ook voor de maaltijden. Dat is uiteraard een heel belangrijke en concrete bijdrage van de lokale bevolking.
Alle goeds.
Wij vertrekken hier op vakantie naar België op 13 december en we willen hier dan terug zijn op 7 ja-nuari. Uiteraard rekenen we er op om mekaar weer te ontmoeten.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 22 september 2000

Wat betreft het project van 2000, zoals aangevraagd, werd dat gebruikt vormingsprocessen in land-bouwcoöperatieven en -federaties mee te ondersteunen. Jullie solidaire ondersteuning, samen met andere bronnen, maken het mee mogelijk dat de leiders-sters van de coöperatieve beweging de nodi-ge vorming kunnen meemaken. Ik heb met hen 7 jaren samengewerkt en als Volens hebben we op dit moment een Hondurese coöperant (voor een jaar) in Confras, en er komt een nieuwe coöperant naar FECAMM (in oktober). We hebben een coöperant in FECORACEN, en er zijn nieuwe aanvragen voor een coöperant in FENACOA en FECARAO, allemaal federaties van Confras. In die zin is jullie bijdra-ge in de financiering van vormingsactiviteiten van de boerenleiders ook een complement aan de uit-zending van coöperanten ter ondersteuning van die federaties. Heel concreet heeft jullie bijdrage het mee mogelijk gemaakt dat de boerenleiders per federatie konden samenkomen om in educatieve pro-cessen hun werk te herzien en naar de toekomst toe te plannen. Dat is een vormingsproces waar on-ze Hondurese Volens-coöperant aan meewerkt in Confras.
Mede in hun naam: heel veel dank.

Een voorstel voor 2001
Ik kreeg vandaag een telefoon van een vriend, een Salvadoraanse priester van ongeveer 40 jaar, Chepe. Hij vroeg me of ik hem zou kunnen helpen om financiering te zoeken opdat hij in Cuba zou kunnen geopereerd worden. Hij lijdt aan de ziekte van Parkinson en volgens zijn specialist zijn er heel veel mogelijkheden om geopereerd te worden in Cuba. Het geheel kost 12.000 dollars. De bisschop gaat de helft betalen. Chepe staat in een zeer arme rurale parochie en heeft het moeilijk om de rest voor elkaar te krijgen. Dit is uiteraard een heel ander project. Is het een ontwikkelingsproject? Het lijkt me een heel humanitaire solidaire uitdaging: een concrete mens, geëngageerd als priester in een plat-telandsparochie, zonder “inkomen, verzekeringen, sociale diensten “ ik ben zeker dat deze onder-steuning heel belangrijk en menselijk noodzakelijk is.
Hierbij laat ik het voor een eerste voorstel. Ik kijk uit naar een antwoordje. Wij komen met vakantie van 13 december tot 7 januari. We rekenen erop mekaar te ontmoeten.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 20 juli 2000

In de maand juni ben ik iets meer dan 14 dagen in Vlaanderen geweest. Het zat weer stampvol, zodat ik gewoon de tijd niet gehad heb om tot bij jullie te komen. Dat doen we dan uiteraard wel in decem-ber, wanneer we met ons gezin op “vakantie” gaan naar België.
Het werk als regionaal coördinator van Volens vraagt dit jaar heel veel reizen in de regio.
Deze maand was ik 10 dagen in Mexico, 4 dagen in Honduras en zondag vertrek ik voor een week van Guatemala. Gelukkig is de eerste week van augustus ‘verlof’ in El Salvador en ik heb thuis be-loofd de computer niet open te doen en niet voor Volens te werken die week. Ik hoop dat ik het ook zal doen, want de familie gaat dan toch voor op die dagen.
Voor volgend jaar zal ik een co-coördinator hebben voor Guatemala. Die man zal dan daar de coöpe-ranten gaan bezoeken. Dat is een heel pak werk, want bijna de helft van de collega’s werkt in Guate-mala. Dat is dus een goed perspectief voor 2001, maar ondertussen is het deze maanden nog vollen bak. Mijn werk als coördinator is een rijk gebeuren omdat ik zo in contact kom met heel wat organisa-ties, ontwikkelingsprojecten, coöperanten... in de vijf landen van deze regio. Eigenlijk is het een privi-lege want ik kan overal bijleren. Bij elk bezoek leer ik meer over de concrete ontwikkelingsproblema-tiek en dat in de verschillende sociale en economische sectoren waar we als Volens aanwezig zijn. Samen met de coöperanten en hun organisaties mag ik nadenken, reflecteren over hun ervaring, hun zwakke en sterke kanten, hun grote moeilijkheden en mogelijkheden. Het zijn meestal heel sterke er-varingen. Tegelijkertijd is het ook telkens een hele confrontatie met steeds dezelfde en toch verschil-lende harde realiteit van de armen in deze landen. Het wurgend neoliberale systeem is overal zicht-baar en er worden steeds meer armen geproduceerd. De rijken worden rijker en steeds zijn er meer en meer armen mensen. De oorlogen zijn hier voorbij (er is wel een sterke militaire aanwezigheid in Zuid-Mexico), maar er worden eigenlijk evenveel of meer mensen vermoord. Sociaal geweld vult de kranten, maar als er armen vermoord worden komen die uiteraard niet in het nieuws. In El Salvador en Guatemala zijn er heel veel ontvoeringen om losgelden te krijgen. In plaats van te werken aan de oorzaken van al dat geweld (de economische oorzaken: werk, rechtvaardig loon, sociaal dienstbetoon, onderwijs, gezondheidszorg,...) zetten de regeringen miljoenen ter beschikking van het politieapparaat dat heel duidelijk zelf betrokken is bij heel wat misdaden.
Wat gebeurt er allemaal aan drugshandel? Soms wordt er een kleine ‘Jan met de pet’ opgepakt als drughandelaar, maar nooit worden de groten gepakt. Heel wat investeringen en bankverrichtingen dienen voor het witwassen van drugwinsten van de groten. Het aantal straatkinderen en straatjonge-renbendes blijft onvoorstelbaar aangroeien in al deze landen.
Deze week in Honduras, in de hoofdstad Tegucigalpa, zag ik hoe om 06.45 uur een politieagent be-gon te schoppen tegen enkele jongeren die op even stoep lagen te slapen. Hij schold hen uit en vloek-te dat ze zouden opstaan of dat hij een vuilnisemmer over hen zou uitkappen. Iedereen loopt voorbij, niemand zegt iets, niemand doet iets... Die jongeren zijn ‘niemand’ en elke dag zijn er meer.
Als Volens gaan we in de regio ons toeleggen op drie specifieke taken. We willen bijdragen in het promoten van het protagonisme van Indiaanse volkeren.
We willen werken aan integrale rurale ontwikkeling (speciaal in de streken die getroffen zijn door na-tuurrampen, zoals Mitch) en ook het specifiek werken met kinderen en jongeren in sociaal moeilijke si-tuaties. Dat is een nieuwe opdracht, ook voor de regionale coördinatie om binnen de drie acties ook samenwerking tot stand te brengen tussen de verschillende organisaties waarin we meewerken. Het is een sterke uitdaging.
Ik heb de stortingen van 64.000 Fr langs Volens gekregen. Volens stort me alles door in januari en juli. ik kijk dan uit naar het speciaal formuliertje dat je me in september zal opzenden voor het verslagje en om een nieuw voorstel te kunnen doen.
Tot hier dan. ik ga nog een klein toertje lopen, kwestie van wat aan de gezondheid te doen.
Alle goeds, tot een volgend briefje en zeker tot in december.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 27 november 1999

Gisteren ontvingen we uw brief van 27 oktober. Precies een maand heeft die nodig gehad om de plas over te steken. Ik vraag me af hoe ze dat doen om brieven zolang onderweg te houden. Maar goed, de brief is aangekomen. Ondertussen zijn jullie belangrijke novemberactiviteiten weer achter te rug. Ik vermoed dat het allemaal wel prima zal verlopen zijn, vooral dankzij de volgehouden solidaire inzet van heel wat trouwe medewerkers/sters. Het is toch wel formidabel dat het allemaal kan. Ik ben ervan overtuigd dat zulke houdingen de wereld kunnen veranderen, wanneer mensen in mensen beginnen te geloven en het volhouden solidair te zijn, maand na maand, jaar na jaar, ook al is er vermoeidheid, maar voortdoen omdat jullie geloven in de zaak van de rechtvaardigheid, het leven van arme mensen, hun toekomst... ECHT NOGMAALS HEEL VEEL DANK. Ook jullie inzet ginder geeft hier moed om deze weg verder te gaan.
We zijn met de familie net terug van enkele dagen vakantie aan zee in Nicaragua
We hebben drie dagen kunnen genieten van de zon, het strand, zwemmen, spelen in het water en dat zonder computer, zonder telefoon, zonder werk... Maar vandaag zaterdag, terug thuis lagen er al zo-veel mails te wachten op antwoord, en in december heb ik nog bezoeken aan vier coöperanten, hun projecten en lokale organisaties in Guatemala en een in Mexico. De laatste maand van het jaar zit dus opnieuw stampvol. Wat wel prettig is dat één van onze kinderen me vergezelde tijdens de reizen naar Guatemala. Zo zien en horen ze ook wat hun vader op al die reizen uitsteekt en vooral leren ze ook een heel ander stuk van deze realiteit kennen, een stuk dat we toch niet zomaar alle dagen ontmoeten in San Salvador. Tegelijkertijd is het een belangrijk moment van samen met elk van hen te kunnen praten, luisteren...
Wat betreft de vraag naar wat er met de financiering langs de Brug gebeurd is de laatste jaren, graag een antwoordje. Vorming van mensen uit de basis is in deze landen uiteraard een hele onderneming. Bv. in de coöperatieve beweging van boeren (Confras, waar ik gedurende 7 jaren heb kunnen mee-werken als verantwoordelijke in de afdeling “formacion cooperativa”) is er bij de leiders/sters die geko-zen worden in integratiestructuren meestal wel heel veel goede wil (soms echter ook een zoeken naar overleven en soms zijn er natuurlijk ook profiteurs bij), maar hun grote zwakheid is hun vorming. We hadden in Confras wel financiering voor een aantal vormingsprojecten, maar dat was altijd onvoldoen-de, vooral als het ging, en gaat over specifieke vorming van leiders/sters van de koepelorganisaties. Dankzij financiële steun vanuit steungroepen (waaronder ook de Brug) heb ik dikwijls een hand kun-nen toesteken om de “beste” leiders/sters een extra vormingskans te geven. Op die manier hebben in 1997 één en in 1998 vijf leiders/sters van federaties van Confras kunnen deelnemen aan een vor-mingscursus van 5 weken verspreid over 6 maanden over “educacion popular”, volksopvoeding, me-thodes van volwassenenvorming, strategie van vorming en organisatie. Die cursus werd gegeven in El Salvador. De deelnemer/sters waren mijn beste medewerkers in de vormingsprocessen die we orga-niseerden in de federaties van Confras. Verschillende van die mensen werden begin 99 gekozen in de bestuursraad van de Confederatie. Voor twee van hen (Hector, vice president en Anita, secretaresse) kon ik, mede dankzij jullie solidaire financiering, US$ 3.000 bijeenbrengen opdat zij zouden kunnen deelnemen aan de Latijns-Amerikaanse cursus in het ICI (Instituto Cooperativo Interamericano) in Pa-nama. Ik heb zelf aan die cursus van drie maanden deelgenomen in 1986. Voor die twee nog jonge coöperatieve leden is zo’n cursus een nieuwe wereld die opengaat. Dat geeft nieuw perspectief en moed om verder te gaan en ook heel wat nieuwe instrumenten om te werken aan het verstevigen van hun organisatie. Anita werd in september nog verkozen als presidente van haar eigen federatie, FEN-ACOA. Hector werkt als vice-president van Confras voltijds in het project om de basisorganisaties en de federaties mee te ondersteunen. Ik ben zeker dat die cursus heel wat vruchten zal geven. Anita en Hector zijn jong volwassenen, elk met een gezin, dat stevig in zijn schoenen staat.
Gezien ikzelf niet meer in een concreet project meewerk, maar als regionaal coördinator bijna 30 Vo-lens-coöperanten, hun projecten en hun lokale organisaties mee begeleid, is dit een opdracht waarbij heel wat noden ter sprake komen. Ook hier in El Salvador ontmoet ik geregeld mensen (in de basis) bij wie het zo belangrijk zou zijn hen te ondersteunen bij hun vorming. Een ondersteuning opdat stu-denten uit een arme streek zouden kunnen studeren aan een universiteit in San Salvador, kan bete-kenen dat hun lokale gemeenschappen in de toekomst meer kansen kunnen krijgen.
Ook al lijkt het project ‘vorming van mensen’ elk jaar wat op mekaar, in de praktijk gaat het over ande-re mensen, andere cursussen, andere vormen van ondersteuning opdat mensen uit de basis met meer kennis en beter voorbereid hun werk zouden kunnen doen in dienst van de gemeenschappen of
coöperatieven van waaruit ze komen. De solidaire financiering van De Brug is daarbij telkens een be-langrijke bijdrage, ook al moet die steeds aangevuld worden vanuit andere bronnen.
Er wordt in El Salvador verteld dat de president “Paco Flores” van naam veranderd is. Hij zou sinds enige tijd Paco Heto heten. Heto wordt hetzelfde uitgesproken als veto, en dat is de eerste persoon tegenwoordige tijd van het werkwoord VETAR, wat betekent zijn veto uitspreken over iets. Waarom dat mopje? Omdat praktisch alle wetten die gemaakt worden door het parlement door de president verworpen worden. Hij gebruikt zijn vetorecht en dan moet het parlement 75 % van de stemmen heb-ben om het te halen op de president, en dat is meestal heel moeilijk.
Ondertussen zijn er weer heel wat stakingen, o.a. in de sector van de sociale zekerheid, een parasta-tale instelling waar er heel wat scheef loopt. Het personeel van de Seguro heeft natuurlijk heel wat rechten, maar de bevolking, de zieken, die vandaag niet opgevangen worden, betalen de staking na-tuurlijk heel duur, als het dan niet te laat zal zijn. Maar ondertussen mikt de ARENA regering duidelijk ook op de privatisering van heel de gezondheidssector. Dat is fataal voor de meerderheid van de be-volking. Ook al is er meer geld voorzien in de begroting van 2000 voor opvoeding en gezondheids-zorg, de regering voorziet veel meer geld voor landsverdediging.
Wie verstaat zo iets? Er is toch vrede? Of hebben de militairen toch nog zoveel te zeggen (o.a. dankzij heel wat economische structuren waar de hoge pieten mee inzitten of dankzij de drughandel?) in dit land? Een van de zwakste schakels in het normaal democratisch systeem hier is het rechtssysteem, maar er wordt heel wat gesnoeid op de door rechterlijke macht gevraagde begroting. De gevangenis-sen zitten propvol en vooral met mensen die nog niet veroordeeld zijn. En anderzijds functioneert het systeem zo slecht dat de meeste door de politie aangehouden mensen heel vlug vrijkomen omdat er hier of daar wel een procedurefout gemaakt wordt. Je verstaat wel dat er meer procedurefouten ge-beuren in de mate het gaat over rijkere mensen. In Guatemala ziet het er naar uit dat de FRG, de ui-terst rechtse partij van de ex-dictator Rios Montt, op 26 december de tweede stembeurt zal winnen. Dat stelt heel veel vragen naar de toekomst in Guatemala. Rios Montt zelf wordt heel waarschijnlijk wel de voorzitter van het parlement.
In Nicaragua is er een politieke show bezig tussen enerzijds de liberale regering van Arnoldo Aleinan en de leiding van het Sandinistisch Front en anderzijds tussen Aleman, zijn partij, en de “controlador de Ia republica” ( de officiële verantwoordelijke om de staatsinstellingen te controleren), die momen-teel gevangen zit, maar die blijkbaar er op uit is die situatie politiek uit te spelen naar een mogelijke toekomstige presidentszetel. Het is een circus. Daarbij komt nog dat Aleman pas hertrouwd is en daar heel wat miljoenen dollars heeft tegenaan gegooid om dat zowel in Miami als in Nicaragua uitbundig te vieren. De nieuwe “primera dama” heeft al laten weten dat ze heel graag minister van onderwijs zou worden.
Hierbij laat ik het voor deze keer. Op dit moment zijn onze kinderen naar de wekelijkse vergadering van de scouts. Ik profiteer van die uren om wat extra te werken. Vele groeten aan de Brugvrienden.
Nogmaals veel dank voor jullie volgehouden solidaire ondersteuning.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 25 augustus 1999

De tijd gaat toch weer zo vlug voorbij. Ik zit al enkele weken met de gedachte te schrijven, maar “van uitstel komt achterstel”, zegden de wijze mensen. Goed, hoe gaat het met jullie? En met het werk in De Brug. Ondertussen zijn er weer enkele maanden voorbij sinds we bij jullie thuis wat bijgepraat hebben. Wat is er hier zoal gebeurd?
De derde ARENA regering is gestart op 1 juni, met de nodige protocollaire beloften die toch niets zeg-gen en die niemand verstaat. Dan werd er gevraagd de nieuwe president toch wat tijd te geven. On-dertussen zijn er bijna drie maanden voorbij en er is heel wat sociale beweging: stakingen in de pu-blieke sector, ex rurale civiele wacht (campesionos die destijds gedwongen werden mee te werken met het leger en de guardias om de meest wrede dingen te doen) eisen een compensatie voor hun bijdragen tijdens de oorlog (in hun laatste betoging werden door de politie twee betogers doodgescho-ten). Die ex-patroulleros beweren deze dagen in het publiek dat de ARENA hen vorig jaar, precies een maand voor de verkiezingen, 40 miljoen BF gegeven heeft (voor elk lid zo’n 8.000 ft.) samen met een T-shirt van de partij, opdat ze het wat kalmer aan zouden doen en ook voor ARENA zouden stemmen. Dan is er natuurlijk weer politiek spel: waar kwam dat geld vandaan? Van de buitenlandse fondsen voor de slachtoffers van de Mitch? Wie gaf het bevel? Wederzijdse beschuldigingen ik niet, maar die wel.
Het parlement heeft ook weer wat gedaan: in een land waar ontvoeringen, overvallen en diefstallen schering en inslag zijn, hebben de vaders en moeders van het vaderland een nieuwe wet gemaakt die het mogelijk maakt om nog gemakkelijker legaal wapens, zelfs oorlogswapens, te bezitten. Ja, de eer-lijke burger heeft toch het recht om zich te verdedigen zeker? Eigenlijk onvoorstelbaar. Tijdens de eerste week van augustus is het in El Salvador officieel verlof, maar vandaag zegden ze op het nieuws dat her parlement nog leeg is, de heren en dames zijn nog niet komen opdagen, de commissie heeft niet kunnen vergaderen... en ondertussen loopt hun loon natuurlijk ferm door. In maart 2000 zijn er dan weer verkiezingen voor parlement en gemeenteraden. Dat betekent dan weer dat de politici geen tijd meer hebben om iets te doen voor het land, want ze zijn in campagne.
De zware regenval van dit regenseizoen heeft op veel plaatsen weer overstromingen veroorzaakt, zowel in de marginale wijken van San Salvador, als in het binnenland. Eergisteren is een nieuwe voetgangersbrug over een rivier weggespoeld, precies drie dagen voor de officiële inhuldiging. Maar er is natuurlijk geen Mitch-hulp meer, die mensen zijn ook alles kwijt en niemand doet iets voor hen. Op andere plaatsen is voldoende regen natuurlijk een zegen voor de landbouw.
De bankwereld is weer in beweging. De Credisabank is bankroet. De Nationale bank koopt de schul-den om dan alles weer netjes en schoon gestreken te verkopen voor een appel en een ei aan de an-dere banken. De Atlacti bank besluit plots zich te integreren in een andere bank, neen, er waren geen financiële problemen -zeggen de eigenaars, maar het is goed van samen te gaan.
Vorig jaar zijn er enkele grote financiële schandalen geweest, waarbij enkele groten werden gevangen genomen. Maar, die hebben ineens geen enkele eigendom meer, geen huis, geen meubels, geen au-to, niets. Zo arm als de straat en ze kunnen dus de bedrogen beleggers en spaarders niets terugbeta-len. Zo eenvoudig gaat het allemaal.
Op 15 augustus (verjaardag van Mgr. Romero: hij zou dit jaar 82 geworden zijn) was er een massale samenkomst in zijn geboortedorp Ciudad Barrios. Men sprak van een 15.000 mensen die aanwezig waren om die dag te gedenken. Er was een eucharistieviering, voorgegaan door een plaatselijke bis-schop, samen met een 50-tal priesters uit het hele land. Het lokaal hospitaal kreeg een andere naam: Mgr. Romero en in die streek werd een nieuwe lokale radio geopend ook met de naam Romero. De bisschop las een brief voor gericht aan de paus om te vragen werk te maken van de zaligverklaring van Mgr. Romero. Volgend jaar op 24 maart zal het 20 jaren geleden zijn dat Mgr. Romero vermoord werd.
Verder zien we niet veel licht meet van wat vroeger hier de profetische kerk is geweest. Heel speciaal was dat weer duidelijk bij het patroonsfeest op 6 augustus. Regeringsleiders en politici zaten tijdens de mis in de kathedraal op de eerste stoelen. Geen woord werd er gezegd over de armoede en de mi-serie van de mensen, geen woord over de Corruptie of de onstrafbaarheid van de groten in dit land. Er waren natuurlijk politieke en culturele activiteiten, ook een grote kermis, een grootse processie door enkele straten van San Salvador, maar dat alles wordt gemakkelijk gebruikt om de wonden van het volk niet te raken, om ze te verbergen. De kranten schreven weer: wat een manifestatie van religiosi-teit van her Salvadoraanse volk. Heeft dit volk geen grote nood aan profeten van Godswege?
Voor mijn werk als regionaal coördinator van Volens in Centraal.-Amerika, ben ik natuurlijk veel op weg, ook in de andere landen van de regio. Elk land heeft zo zijn eigen problemen, maar eigenlijk loopt het allemaal in dezelfde richting. Deze naoorlogse tijd met heel veel geweld dit neoliberalisme met steeds meer armen, maakt dat het blijft gaan over heel zwakke samenlevingen. Gelukkig sturen de families in het buitenland voldoende centen opdar duizenden families toch niet zouden omkomen, kunnen overleven. Spijtig genoeg gaan heel veel van die deviezen naar de consumptie, de commercie die dan natuurlijk weer in handen is van de rijken. In El Salvador kwam er zo vorig jaar 1,200 miljoen dollars binnen. Iets dergelijks gebeurt ook in de andere landen. Zonder die geldstroom zou het hier duidelijk een sociale opstand zijn. Volgens de planningsprocedures van de vorige staatssecretaris Mo-reels moeten NGO’s tegen eind september hun actieplan van het volgend jaar hebben en indienen. Dat betekent, dat tegen half augustus wij hier in de regio een duidelijk zicht moesten hebben over de acties voor volgend jaar. Het was een hele puzzel. Maar toch een goede oefening. Als alles verloopt zoals gepland, zullen we tegen eind 2000 met een dertigtal Volens coöperanten zijn in deze regio. Eind september hebben we met de Volens coöperanten in de regio driedaagse van ontmoeting en studie. We komen samen in Coban (op 4 uren bus van Guatemala stad). We verdelen onder mekaar de reiskosten. Dat zijn sterke momenten.
Maar voor we zover zijn heb ik nog een reis naar Guatemala, een verkenningsbezoek aan de mogelijk nieuwe organisatie (9 uren bus van de hoofdstad) en een reis naar Mexico waar ik twee Volens coöperanten ga bezoeken voor de jaarlijkse evaluatie van hun projecten.
Ik reken erop dat ik voor de vrienden van de Brug weer een project mag voordragen, rekenend op jul-lie solidaire bijdragen daartoe. HEEL VEEL DANK.
Vorming van mensen, heel speciaal van leiders en leidsters in volksorganisaties is heel belangrijk. Vandaag nog was ik in CONFRAS (waar ik 7 jaren heb kunnen meewerken) om te praten over moge-lijkheden om mensen naar een vormingscursus te zenden in Honduras. Ik heb zelf zo’n cursus mee-gemaakt in 1992 hier in El Salvador. Het is noodzakelijk dat leiders en leidsters van de confederatie, van de federaties, van coöperatieven inspanningen doen om zich te vormen. En dat kost natuurlijk al-lemaal heel wat, zowel het vervoer, de deelname zelf, de werkmaterialen. En zo zie ik het in Confras, maar ook in de basisorganisaties zowel in El Salvador als in andere landen.
Een van de beste manieren waarop we de lokale organisaties kunnen ondersteunen is door het moge-lijk te maken dat de mensen zich gaan vormen, gaan bijleren en bijscholen. Zeker als het gaat over basisorganisaties, weinig mensen hebben zulke kansen gehad. Dat is een van de belangrijke oorza-ken waarom er vanuit de basis zo weinig positieve voorstellen komen. VORMING maakt mensen vrij om met meer verantwoordelijkheid te werken,
Zo, hierbij iaat ik het dan. Vele groeten aan de vrienden van de Brug. Nogmaals heel veel dank voor jullie vriendschap en jullie steun.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 24 augustus 1998

Vanmorgen ben ik om 4 uur opgestaan om dan iemand naar Perquin te voeren in het noorden van El Salvador: een rit van twee keer 200 km, goed voor heen en weer telkens 3,5 uur auto. Het was een hele job. Mision cumplida.
Hoe gaat het met jullie? Als ik het me goed herinner is het nodig tegen eind augustus een projectvoor-stel bij jullie in te dienen. Daarom zend ik deze brief per email naar Ludo Diels, met de vraag dat hij die eventueel per post zou doorzenden naar jullie in Kalmthout ik hoop dat het nog allemaal tijdig zal aankomen.
Ik wil jullie twee voorstelletjes doen. Beide microprojecten zijn de moeite waard en zullen een bemoe-diging zijn voor de mensen.
1. Enkele arbeiders werken samen: doen verbouwingen aan buizen, leggen vloeren, kunnen hout-bewerken, ook metaal, schilderen, daken leggen... ik verschiet er elke keer van hoe die mensen zoveel ervaring en kennis hebben opgedaan om eigenlijk werk van prima kwaliteit te kunnen leve-ren. Een van hun moeilijkheden is dat er steeds een aantal instrumenten en handige machientjes te kort zijn, ook dat ze problemen hebben met het vervoer van wat ze maken in hun atelier. Ze hebben (ik zou zeggen ze hadden) een vierdehandsauto, maar die is het aan het opgeven. Zij re-pareren daar zelf aan wat kan, maar uiteraard zijn er grenzen. Uiteraard moeten ze hard vechten tegen de competentie, waardoor hun prijzen ook niet kunnen stijgen of ze hebben geen werk meer. Het zijn geen grote ondernemers, en het zijn dus niet de rijken die hen zoeken, maar eerder mensen uit de middenklasse die wel wat willen verbeteren aan hun huis. Dank zij dat werk kunnen die arbeiders er komen en hun familie onderhouden.
Een financiering die hen steunt om voor die moeilijkheden oplossingen te vinden is van harte wel-kom en zal hen meer moed geven om verder te doen.
2. Steeds blijf ik denken aan de vorming van boerenleiders. Vormingskansen geven aan arme men-sen die leiderstalenten hebben is fundamenteel om organisaties vooruit te helpen. Langs sommi-ge financiële instellingen is het soms wel mogelijk financiering te ontvangen voor het betalen van de cursussen zelf en dat is heel belangrijk, maar vermits het gaat om arme mensen, zijn er altijd andere noden, die, zo ze niet opgelost worden, een hindernis worden voor hun deelname aan de cursussen, zeker als het wat systematisch en permanent wordt: vervoerskosten, verblijfskosten voor en na de cursus (ze geraken opéé dag niet naar huis), wat voor het “overleven” van hun kin-deren tijdens de periode dat zij op cursus zijn. In ons geval, wat betreft kleine boeren, en ik denk speciaal aan eigenaars van een stukje grond (bekomen na de vredesakkoorden), is het nodig hen te begeleiden in het ontdekken van alternatieven in de landbouwproductie. Zowel in El Salvador als in de buurlanden zijn er een aantal aantrekkelijke en bemoedigende kleine. landbouwprojec-ten, die kleine boeren (individueel en samen) aankunnen. Maar als we het niet mogelijk maken dat die boeren elders gaan kijken, dan blijven ze traditiegetrouw bij het oude bekende: productie van maïs en bonen. Dat is goed om niet dood te gaan, maar financieel worden ze er elk jaar armer bij, gezien de regering die basisproducten uit andere landen (waar ze gesubsidieerd zijn) invoert. Hier gaat her dus om: reizen om te leren, maar dat alles vraagt natuurlijk ook financiering transport, overnachting, eten en drinken, begeleiding...
Wat denken jullie van deze twee voorstellen? Ik hoop dat jullie er wat kunnen op reageren. Welk van de twee motiveert jullie het meest? Als er meer informatie over nodig is, kan dat natuurlijk altijd. Laat het me dan weten. Nog een warme groet. Veel dank voor jullie trouwe solidariteit, zodat het mogelijk blijft in die microprojecties concrete mensen een steun te geven in hun leven en hun werk.
Veel dank en tot schrijfs.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 21 april 1998

Vandaag kreeg ik het bericht van de bank dat de 44.000 Bf van de Brug zijn aangekomen. Heel veel dank voor jullie blijvende steun en solidariteit. Het doet deugd.
Verder nieuws na mijn vorige brief is er niet. De wet op de kwijtschelding van de grond- en bankschuld wordt deze dagen in het Staatsblad gepubliceerd. Er is enorm veel werk om de coöperatieven voor te bereiden om van die wet gebruik te maken.
Un gran abrazo.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 7 april 1998

Vandaag ontving ik uw brief van 23 maart. Heel veel dank. Ondertussen heb ik ook nagevraagd in Oe-legem of de overschrijving er inderdaad gebeurd is.
Ik vermoed van wel. Ik zal je in elk geval verwittigen zo vlug ik er nieuws over heb. Uiteraard een spe-ciaal woord van dank aan jullie vriendschap en solidaire steun, aan de medewerkers en leden van de Brug voor de volgehouden inzet. Dat zijn tekens van hoop voor onze wereld.
Ondertussen is er de wet op de kwijtschelding van de grond- en bankschuld, ook al is ze nog niet ver-schenen in het Staatsblad. Aan de ex-soldaten en ex guerrillero’s wordt 100 % van hun bankschuld kwijtgescholden (AID van de USA had vroeger reeds de 30 % van de grondschuld betaald, waardoor de grond aan die mensen al vrij was). Voor de individuele boeren (kleine, middelgrote, grote, heel gro-te en heel heel grote) en ook voor de landbouwcoöperatieven wordt er 85 % kwijtgescholden, terwijl de 15 % ofwel ineens moet betaald worden ofwel herfinanciert kan worden over 12 jaren aan een jaar-intrest van 6 % (de normale marktintresten liggen hier rond de 20 %), met twee jaren gratie (niets te betalen). Dat is uiteraard niet slecht (het had heter gekund, vooral moest men meer eisen aan de gro-te en heel grote en heel, heel grote landeigenaars). Er moet wel uitgekeken worden hoe de Staat die wet gaat toepassen. Als het de privé-banken zullen zijn die herfinancieren dan kan het weer fataal uit-draaien. Er zitten nog een aantal onduidelijkheden in de wet, vooral als je weet dat eenvoudige boeren moeten onderhandelen met staats- en bankpersoneel. Goed, het is een stap vooruit. Uiteraard is weer meer werk in de winkel om de coöperatieven te informeren, te begeleiden... in de hoop dat ze geen stommiteiten doen.
In mijn situatie is er nog geen direct “gevaar” door het net te vallen van de maatregel van Moreels. Ik ben bij Volens halftijds benoemd als regionale coördinator voor Centraa- Amerika. Dat geeft enige ze-kerheid ook al is het voor een korte periode. De regionale coördinatoren komen samen in de maand mei in Copal in Leuven.Ik zal dus enkele weken in Vlaanderen zijn in de tweede helft van mei. Ik hoop dat we dan mekaar kunnen zien en wat kunnen doorbomen over die moeilijke situatie van de NGO-coöperanten. Ik denk dat organisaties als ‘de Brug” een belangrijke rol kunnen meespelen.
Ik hoop dat deze brief nog aankomt voordat ik in België zal zijn (waarschijnlijk kom ik aan op 13 mei). Alle goeds en tot heel binnenkort

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 3 november 1997

Hier is het regenseizoen dit jaar heel onregelmatig. In het oosten zijn er bij de boeren grote verliezen in de maïs- en bonenoogst, het dagelijks voedsel van de bevolking. De verkiezingen van maart ‘97 hebben de meerderheid van de rechtse Arena-partij gebroken. De oppositie (alhoewel verdeeld) is toch tamelijk sterk. In El Salvador zijn er dit jaar al twee grote financiële schandalen publiek geworden: miljoenen verdwenen. Reeds enkele rijken zitten achter de tralies, maar men vindt geen eigendom-men van hen. Het laatste huis waar zij woonden was totaal leeg toen de politie huiszoeking deed. Vraag is: tot hoever zullen de onderzoeksrechters durven doorgraven? Iedereen vermoedt dat er nog heel wat Corruptie “grote pieten”’ mee verbonden zijn, ook van de regerende Arena-partij.
Er is een nieuwe wet gemaakt, waarbij de grond- en bankschuld van de boeren en de landbouw-coöperaties zo goed als kwijtgescholden wordt Heel de politieke oppositie stemde samen. De rechtse ARENA-partij stemde tegen.
Wat is er gestemd?
- De grond- en bankschuld vanaf de jaren 70 tot 31 december 91 wordt samengeteld.
- Eerst wordt er dan 500,000.00 Colones (2.069.000 Bf.) kwijtgescholden.
- Van de overblijvende schuld wordt dan nog 93 % kwijtgescholden.
- De 7 % die dan nog overblijft kan opnieuw gefinancierd worden over 12 jaren en aan een jaarintrest van 6 %.
- Indien betaald wordt binnen de 6 maanden, hoeft men geen 6, maar slechts 5 % te betalen.
Dat is de mooie kant van de zaak. Ondertussen heeft de President van het land drie alternatieven: de wet goedkeuren, de wet met opmerkingen terugzenden naar het Parlement of zijn vetorecht gebruiken en alles terugzenden naar het parlement. Voorlopig dus nog geen victorie kraaien. Afwachten wat er zal gebeuren. Ten andere een organisatie van advocaten wit kost wet kost bewijzen dat die kwijt-schelding van de grond en bankschuld de grondwet overtreedt.
In CONFRAS begonnen we met algemene vergaderingen met de leiders van de coöperatieven: we gaan 21 zonale vergaderingen houden, 7 regionale en 1 nationale. Ik rots nu het hele land af. Het is heel boeiend om te kunnen luisteren naar wat de campesinos zelf denken en zeggen.
Ik herinner me niet precies meer wanneer de projectvoorstellen van ‘De Brug” moeten binnen zijn. Hopelijk kom ik niet te Iaat. Op het werk CONFRAS hebben we soms de kans om een studiebeurs te geven aan leiders van de coöperatieve beweging, o.a. naar een cursus van 3 maanden in Panama. Maar die beurzen laten altijd nog heel wat kosten ongedekt, zodat we al verschillende jaren vormings-kansen hebben moeten laten voorbij gaan. Met een financiering zoals de Brug het mogelijk maakt, kunnen zo’n kosten gedekt worden en kunnen we van de beurzen gebruik maken. Vorming van lei-ders in de coöperatieve beweging is fundamenteel voor de toekomst.
Graag deel ik nog moe dat mijn contract als NGO-coöperant weer voor drie jaar erkend is door het ABOS. Dat is dus weer eens een goede zaak, zodat we met alle energie verder kunnen werken.
Veel dank voor jullie vriendschap en voor de solidaire steun vanwege ‘De Brug”.

Correspondent: Guy Verpoten

Santa Tecla - 26 februari 1997

Hierbij zend ik jullie een poster die zojuist van de pers komt. Op 6 maart is de verjaardag van de Sal-vadoraanse landhervorming. O.a. met deze affiches willen duizenden campesinos zeggen dat ze de grond zullen verdedigen. Er moet nog heel veel gebeuren voor de ontwikkeling, maar de grond in handen van de boeren is fundamenteel. Daarom graag deze poster als teken van verbondenheid. Veel dank voor jullie solidaire volgehouden steun.
In El Salvador loopt de kiescampagne naar het hevigste toe. Wederzijdse beschuldigingen, enorm veel beloften...
Thuis herstellen we allemaal van de griep. De droogte en overal enorm veel stof, de pas en te onpas...
In Confras doen we met hart en ziel voort. Het allerbeste.

Correspondent: Guy Verpoten

Santa Tecla - 4 februari 1997

Vandaag ontvingen we nr.1, jaargang 21 van de Brug (dank aan Gerarda). Een goed moment om even te schrijven.
Hoe gaat het met Jullie? Is het ondertussen al minder koud geworden in Vlaanderen? Toch had het ons deugd gedaan met een frisse neus op het ijs te kunnen gaan en te kunnen wandelen op de gracht rond het fort van Oelegem.
De terugreis was even moeilijk, toen op 13 januari ‘s avonds in Miami meegedeeld werd dat er geen vliegtuig was naar El Salvador. De Europeanen en diegenen die een Visum hadden, konden naar een luxe hotel, betaald door Iberia, maar Tere en nog 18 Salvadoranen werden plots beschouwd als “ille-gale immigranten: politiebegeleiding, ondervraging, naar een vijfderangshotel (zonder water), slecht en koud eten, een politieagent die op een stoel slaapt in de deur van de kamer.... een ongelooflijk ver-haal van “vernedering’. Wij (de kinderen en ik) wisten niet waar Tere was. Oorspronkelijk hadden ze ons gezegd dat we naar hetzelfde hotel zouden gaan. Tere kreeg haar paspoort terug toen ze de vol-gende dag neerzat in het vliegtuig naar El Salvador. Uiteindelijk kwamen we 12 uur later dan gepland aan. De valiezen waren er bij. Alles in orde... Terug thuis. Gelukkig had ik die week nog verlof om wat op adem te komen en om opnieuw aan de temperatuur te wennen. Toen we aankwamen was het rond de luchthaven 31° C.
In Confras zijn we al volop opnieuw aan het werk: “verdediging van de grond” en de coöperatieve or-ganisatie. ‘t is niet zo eenvoudig. Vandaag hadden we een nationale vergadering met leiders van de zeven federaties rond Confras. Het was bemoedigend: mensen zijn bereid mee te werken en het bes-te te geven in de strijd van de “campesinos”.
Ondertussen is in El Salvador de kiescampagne volop bezig. Op 16 maart wordt het nieuwe parlement en gemeenteraden gekozen. De kiespropaganda is “leeg”, “vulgair’ en vooral beloven ze hemel en aarde, zowel rechts als links als zij die beweren centrum te zijn. Mekaar beschuldigen is eenvoudiger dan objectieve analyse te maken en concrete voorstellen te doen om het land vooruit te helpen.
Graag nog een speciaal woord van dank voor het telkens warm en deugddoend onthaal bij de vrien-den van de Brug.

Correspondent: Guy Verpoten

Santa Tecla - 24 mei 1996

Langs deze weg kan ik jullie, DE BRUG, bevestigen dat ik 33.500 Bf, ontvangen heb op mijn rekening langs Broederlijk Delen.
Nogmaals veel dank.

Correspondent: Guy Verpoten

Santa Tecla - 23 mei 1996

Over precies een maand zullen jullie de 20ste verjaardag van De Brug vieren. Ter gelegenheid van dat feest schrijf ik dit briefje, hopend dat het nog op tijd zal aankomen.
Op de eerste plaats “proficiat”. Gedurende 20 jaren houden jullie het vol: werken in solidariteit met mensen in de derde wereld. Het lijkt zo gewoon, maar in de ‘moderne” westerse wereld is het hele-maal niet zo evident. Vanuit El Salvador wil ik jullie allemaal om twee redenen bedanken.
1. Volgend jaar leef en werk ik ook 20 jaren in Centraal-Amerika. Gedurende die jaren zijn jullie brugmensen geweest: mensen van wie ik solidaire steun, vriendschap en volgehouden verbon-denheid mag ervaren. In België zijn er niet meer zoveel mensen met wie ik nog wat verbondenheid mag ervaren. Daarom: heel veel dank.
2. Een speciaal woord van dank in naam van de mensen hier die langs jullie jaarlijkse financiering een stukje verderop kunnen. Het doet deugd dat te mogen schrijven in hun naam. Heel veel dank
In het nummer 2 van jaargang 20 van het tijdschriftje las ik dat jullie Staatssecretaris Moreels hebben uitgenodigd. Hopelijk kan hij aanwezig zijn. Maar naar aanleiding van dat nieuws vroeg ik me af of jul-lie op de hoogte zijn van een nieuwe verandering in het statuut van ‘coöperanten, een verandering die blijkbaar de Staatssecretaris wit doorvoeren.
Wat staat er op het spel?
“NGO-coöperanten in uitzendprojecten” d.w.z. mensen zoals ik, uitgezonden door een Belgische NGO (in mijn geval VOLENS), werkzaam in projecten (ter plaatse) die geen medefinanciering hebben van de Belgische regering. Ik kreeg van Volens informatie die helemaal niet hoopgevend is voor coöperan-ten of vrijwilligers in uitzendprojecten. De “overheid” wil een grondige hervorming doen wat betreft de coöperanten. (Hierbij zend ik jullie kopie van de omzendbrief van Volens van de maand april).
Voor de Brug is kleinschaligheid van de projecten van belang. Ik denk dat het werk van NGO- coöpe-ranten in uitzendprojecten ook een kleinschalige, effectieve bijdrage is van de officiële Belgische ont-wikkelingssamenwerking, langs het werk van NGO-coöperanten. Het is een concreet meewerken, samen werken met lokale partners in dienst van de ontwikkeling in een derdewereldland.
Misschien is de ontmoeting met de heer Moreels ook een kans om hem over dit alles vragen te stel-len, opdat het actueel statuut van NGO- coöperanten in uitzendorganisaties zou behouden blijven.
Veel dank.
Hoe is mijn situatie; Mijn contract als NGO-coöperant (langs VOLENS) loopt nog tot 30 juni 1997, dus nog een goed jaar. Tegen die tijd moet ik een nieuw lokaal project ingediend hebben langs Volens bij het ABOS, opdat mijn statuut zou kunnen verlengd worden voor 3 jaren. Maar wat nu als het statuut van NGO-coöperanten, zoals ik, gevaar loopt ? Het brengt uiteraard wel wat zorgen mee en vragen voor de toekomst. Hopelijk komt alles toch nog terug in orde.
Vorige week waren we op bezoek in de streek van La Nueva Esperanza in Usulutan, waar Zuster No-henry Ortiz werkt in de pastorale vorming. Qok in haar naam een speciaal woord van dank voor jullie project 1995.
Goede vrienden, het is een lange brief geworden. Nogmaals van harte gefeliciteerd voor die 20 jaren VOLHOUDEN samen met ons in de derde wereld. Veel dank.
Ik hoop in december ‘96 even naar België met vakantie te kunnen gaan, samen met de familie.
We zullen mekaar dan zeker ontmoeten. Tot schrijfs.

Correspondent: Guy Verpoten

Santa Tecla - 17 mei 1996

Vandaag ontving ik uw brief van 3 april ik vermoed dat die 34 000 Bf. wel op mijn rekening gekomen zijn, maar daar ik. nu pas de namen heb ontvangen, kan ik ook nu pas navraag doen bij mijn schoon-broer, die de financies doet. Zo vlug het kan zend ik de definitieve bevestiging van de totale ontvan-gen som, want Broederlijk Delen trekt daar per overschrijving 100 Bf af.
Ik heb ook de brief ontvangen van het bestuur van de Brug over de voorwaarden voor de projecten, de bevestiging die voor 30 juni verwacht wordt en de nieuwe voorstellen vóór eind augustus. We zul-len proberen tijdig met allés in orde te zijn. In elk geval, in naam van Zuster Nohenry, veel dank voor de financiële steun 1995 vanwege de vrienden van de Brug.
Voor het volgend project zend ik jullie een exemplaar op van het maandelijks tijdschriftje ‘SENTIR CON LA IGLESIA’ Dat is een initiatief van een aantal christenen (priesters en vooral leken). Met de nieuwe aartsbisschop is er heel duidelijk een nieuw hoofdstuk begonnen in de Salvadoraanse kerk. Officieel probeert de hiërarchie het hoofdstuk van Mgr Romero en Mgr Rivera af te sluiten ‘Sentir con
Ia lglesia’ (dat was de bisschopsleuze van Mgr Romero) is een poging om trouw te blijven aan God die spreekt en handelt in en vanuit de armen in de samenleving. Zo’n maandblad kost uiteraard wel wat. Voorlopig kan dat nog niet betaald worden door de lage (‘is voor de armen) verkoopprijs. Ik meen dat een financiële steun aan dit volksproject echt goed besteed zal zijn.
Hierbij zend ik jullie het nummer 6 (na het pausbezoek en rond de 16° verjaardag van de moord op Mgr Romero – 24.3.80) Er is nog tijd tot augustus. Dus wat denk je van dit projectje “ Heb je er graag
meer informatie over Iaat het me dan weten, of als jullie liever iets anders zien...
Groeten aan de vrienden van de Brug en kom ons gerust eens bezoeken.

Correspondent: Guy Verpoten

Santa Tecla - 3 oktober 1995

Vandaag ontvingen we uw brief van 25 en 26 september waarvoor heel veel dank. Het is steeds aan-genaam wat nieuws van jullie te mogen ontvangen.
Gisteren was het precies 7 maanden dat ik niet meer rook. Het gaat heel goed, ook al grijpt mijn hand soms nog naar mijn hemdzakje... ik ben inderdaad heel blij daarvan bevrijd te zijn. Het doet me goed.
Wat betreft het projectvoorstel dat ik je schreef in de vorige brief: het gaat om een “congregatie” die wel speciaal is.
De zusters van ‘de Kleine Gemeenschap” (La Pequenoc Comunidad) zijn allemaal gegroeid uit de kerkelijke basisgemeenschappen. Ze werken in de pastoraal, in de vorming van basisgemeenschap-pen. Zij hebben geen juridisch kerkelijk statuut, maar ze werken wel heel bezield. Binnen de groep “re-ligieuzen in het pastoraal werk van het aartsbisdom spelen ze een dynamische rol. Ze zijn ook niet tal-rijk. Ik denk zo tussen 15 en 20 mensen.
Hermana Silvia was privé-secretaresse van Mgr. Romero en wat later werd ze vermoord in een guer-rillakamp waar ze als verpleegster dienst deed. Heel het kamp werd op een nacht voor het leger uit-gemoord: op 17 jan. 1981).
De Zusters Nohenry en Hortencia wonen en werken nu in de pastoraal in het binnenland. Het zijn daar landbouwcoöperatieven aan de monding van de Lempa-rivier, op zo’n 130 km van Salvador. In die streek is er nu heel wat overstroming, omwille van de langdurige regens. Daar in die streek werkt ook Piet De Clerck. De zusters hebben geen inkomen. Ik ken hun werk. Destijds in de parochie in Zacanril (1978-1981) werkten we samen. Het werk en hun trouwe inzet met die landelijke bevolking is een enorm evangelisch getuigenis. Nohenry zit ook in de commissie van sociale pastoraal van hun bisdom. Die bisschop staat erg open en is enorm blij met het werk en het getuigenis van Nohenry en Hortencia.
In de hoop dat dit schrijfsel wat kan helpen om het project voor te stellen, graag nog een warme en dankbare groet.

Correspondent: Guy Verpoten

Santa Tecla - 19 september 1995

Deze dagen ontvingen wij het nummer 3 van jaargang 19 van het tijdschrift “de Brug”. Heel veel dank. t Zijn tekens van vriendschap en verbondenheid.
Hoe gaat het met jullie? Wat kunnen genieten van een deugddoende vakantie? En in het werk? In de Brug? Er zou weer zoveel te vertellen zijn...
Nieuws uit El Salvador: 5 nieuwe politieke partijen zijn in de maak. De volksvertegenwoordigers van twee ex-guerrillagroepen gaven hun stemmen aan de rechts ARENA regeringspartij om de BTW nog 3 % te verhogen.
Het heeft dit jaar veel geregend. Aan de ene kant is dit goed nieuws voor de boeren (coöperatieven), maar aan de andere kant brengt elk regenseizoen de schrijnende armoede weer opnieuw op het scherm en in de kranten. Er zijn overstromingen en vooral de krottenwijken van groot San Salvador lijden erg onder de blijvende regen.
September is in Centraal-Amerika de maand van de onafhankelijkheid; d.w.z. optochten met fanfare en alles erop en eraan, toespraken over de heldendaden van de stichters van het vaderland... af-schuwelijk!
In het werk lopen we naar het einde van een cursus met de leiders van de coöperatieven. Op 28 sep-tember houden we de plechtige sluiting van de cursus. Zo’n 60 mensen hebben deelgenomen. Onder-tussen werken we al aan het programma voor de volgende 15 maanden.
Wat betreft het projectvoorstel voor dit jaar, stel ik voor hulp te geven aan een Salvadoraanse religieu-ze, Noemy Ortez. Zij is in geen officiële congregatie, maar ze werkt wet heel hard. Noemy werkt met groepen campesinos. Het is een bevrijdend, pastoraal werk. Met jullie steun zou ik een handje bij haar enorm werk kunnen helpen.
In elk geval heel veel dank voor jullie vriendschap en blijvende solidaire steun. Het geeft moed om verder te doen.

Correspondent: Guy Verpoten

Santa Tecla - 18 juni 1995

Vandaag ontvingen we langs de post het nummer 2 van de jaargang 19 van jullie tijdschrift. Heel veel dank te mogen delen met de mensen die langs de BRUG met jullie verbonden zijn.
Langs deze weg wil ik de bestuursleden en alle medewerkers van de Brug nogmaals feliciteren, be-danken en bemoedigen. .Jullie hebben een lange adem. Daar komt het op aan.
Hoe VOLHOUDEN? Hoe ondanks alles toch blijven oproepen tot delen en solidariteit? Ik weet dat het niet eenvoudig is en dat het allemaal te telkens opnieuw wel creatieve moed en moedige creativiteit vraagt, een volgehouden inzet.
Hoe gaat het met jullie?
Vandaag is het de 78e dag dat ik niet meer rook. Dat is straf hé. Toch is het waar. Ik voel me er nog goed bij ook. Maar nu moet ik de erbij gekomen kilo’s er terug afkrijgen. Dus ga ik fysische oefeningen doen.
In jullie tijdschrift las ik over Edgard Francken. Als ik me niet vergis is die van onze retorica (jaar ‘67) van ‘t klein Seminarie van Hoogstraten. Het is zeker geleden van die tijd dat we mekaar nog gezien of gehoord hebben. Volgens zijn briefje in het tijdschrift zou hij nu in België zijn. Mag ik jullie vragen hem heel veel groeten te doen. Dank daarvoor.
Jullie zijn, het tijdschrift van de Brug heeft bij mij oude (± 30 jaren) herinneringen terug opgeroepen. Waar is de tijd van toen? Goed. En in El Salvador?
Op dit moment probeert de regeringspartij enkele parlementsleden van de oppositie te overhalen (om te kopen?) om de BTW van 10 op 14 % te verhogen. Er is heel wat reactie uit alle lagen van de bevol-king tegen die verhoging. Wat zal het worden? Het zou me erg verwonderen moest de rechtse ARE-NA partij er die wet niet doorkrijgen. Ze hebben maar 3 stemmen meer nodig.
De paus heeft een rechtse en conservatieve aartsbisschop benoemd voor het aartsbisdom San Sal-vador. Alles wat rechts is (partijen, kranten, radio, TV, tijdschriften...) hebben gejuicht: eindelijk zal de Kerk opnieuw haar religieuze taak vervullen en zich niet meer moeien met economische en politieke zaken. Wat zal het worden? Verliest de Salvadoraanse Kerk haar profetische opdracht? Er zijn veel vragen.
Thuis gaat het goed, zonder veel nieuws. Op het werk: we doen stilletjes verder. In een volgende brief meer daarover.
Graag het allerbeste.

Correspondent: Guy Verpoten

Oelegem - 29 december 1994

Graag wensen wij jullie een bemoedigend nieuw jaar, een 1995 met de nodige kansen om te kunnen werken aan een menswaardige wereld. Deze dagen genieten we samen met onze kinderen Elisa en Lupita van de kerst- en nieuwjaarssfeer thuis in Oelegem. Het doet deugd.
Heel graag schrijf ik jullie dit briefje om jullie heel speciaal en persoonlijk te bedanken voor jullie blij-vende verbondenheid, solidariteit en financiële steun om ons werk mee mogelijk te maken in El Sal-vador. Heel veel dank.
In El Salvador is de oorlog nu al bijna 2 jaar gedaan, maar echte vrede is nog iets anders. Vrede kan alleen maar geoogst worden als er eerst rechtvaardigheid gezaaid wordt. Er is nu wel meer politieke ruimte, maar de vrije markteconomie produceert telkens meer armoede, meer arme mensen.
Hoe kan een rechtvaardige samenleving opgebouwd worden? Wij proberen ons steentje bij te dragen in het werken aan menselijke ontwikkeling van boeren in landbouwcoöperaties. Het is een werk van lange adem, maar meer dan de moeite waard.
Vrienden, moge dit briefje een teken zijn van onze vriendschap en dankbaarheid.
Van harte dank.

Correspondent: Guy Verpoten

Santa Tecla - 28 augustus 1994

In Vlaanderen is de grote vakantie zo goed als gedaan. We hopen dat ook jullie van een deugddoen-de vakantie hebben kunnen genieten. Het nieuwe werkjaar staat voor de deur. Deze vakantie heb ik het bezoek gekregen van mijn zus en haar gezin.
Als alles wat meevalt, d.w.z. indien het ABOS in Brussel “zo vriendelijk” wil zijn om de nodige papieren in orde te maken, dan zullen we eind december op verlof gaan naar Vlaanderen. Ik hoop dat we dan mekaar zeker kunnen ontmoeten.
Ook in deze brief wil ik nog een speciaal woord van dank zeggen aan de mensen van De Brug voor jullie blijvende solidariteit. Van vele vrienden van vroeger hoor ik niets meer. Des te aangenamer zijn de enkele blijvende contacten. Heel veel dank. Ook jullie jaarlijkse financiële steun is telkens een te-ken van solidariteit, vriendschap en verbondenheid in dienst van “een stukje betere wereld voor men-sen in de derde wereld”. Heel veel dank.
Over enige tijd zullen jullie weer opnieuw plannen maken voor de novemberactiviteit. Jullie weten nog wel dat ik vroeger schreef over mijn projecten van Confras. Indien jullie deze nog willen steunen, heel goed. Maar toch zou ik zelf ook een ander voorstel willen doen.
Maar eerst even de context. Terwijl men steeds meer spreekt over vrije markteconomie, liberalisering van de economie, internationale blokvorming en hier in het land, na de oorlog, over de “overgangsperiode”, is de nieuwe modetendens alles wat te maken heeft met productie, verkoop, ondernemings-administratie,.. ‘t Zijn allemaal heel belangrijke aspecten. Grote en kleine internationale NGO’s spelen daar op in: er is financiering voor productieprojecten, zelfs nog voor technisch productieve en admini-stratieve vorming, maar men vergeet heel dikwijls dat mensen geen machines zijn. Soms heb ik de in-druk, nogal dikwijls, dat men het eigenlijk over machines en automaten heeft. Bv. het belangrijkste voor de landbouwcoöperaties is het nodige krediet. Men veronderstelt dan dat krediet onmiddellijk en zonder problemen leidt tot een betere productie en dat een grotere productiviteit vast en zeker leidt tot een werkelijke ontwikkeling van de mensen. Anderen geven meer aandacht aan andere aspecten, maar telkens verbonden met de productieketen. En steeds veronderstelt men dat de boeren eigenlijk geïnteresseerd zijn in die coöperaties, dat ze geloven in een ontwikkelingsplan, dat hun coöperaties democratische organisaties zijn waar iedereen echt kan deelnemen... Wel nu, dat is een grote fout.
Soms voel ik me eenzaam in dat alles en vraag ik me af: ben ik dan de enige die ziet dat het om men-sen en niet om automaten gaat? Ben ik dan de enige die ziet dat de boeren erg gefrustreerd zijn door 15 jaren landhervorming die niets veranderd heeft in hun leven? Ben ik dan de enige die ziet dat de coöperatiestructuur helemaal niet democratisch is en dat de armen geen stem hebben? Ben ik dan de enige die ziet dat de campesino-vrouwen totaal gedomineerd worden door het ‘machismo” van de mannen? Ben ik dan de enige die ziet dat het menselijk fundament voor een authentieke ontwikkeling afwezig is en dat zoveel projecten (hoe goed bedoeld, bestudeerd enz. ze ook zijn) eigenlijk allemaal geld en energie in een rotte zak zijn? Ik zou zoveel voorbeelden kunnen geven van boeren, leden van landbouwcoöperaties die gewoon maar dromen van een eigen stukje grond om te overleven, om niet dood te gaan, die helemaal geen visie op de toekomst hebben, die niet geloven in de solidaire kracht van de armen. Dat alles is nu juist de basis die broodnodig is voor elk ontwikkelingsprogramma. Ook in Confras, waar ik werk, wordt mijn stem hierover (en van enkele andere mensen die dicht bij de ba-sis staan) niet zo graag gehoord. De economische projecten zijn veel belangrijker en ze vergeten dat het om mensen gaat. Ondanks alles, (ook ondanks veel kritiek) heb ik vooral dit jaar de kans om pro-motoren te vormen die als opdracht krijgen echt met de mensen in een coöperatie te gaan werken. De minimum eis is twee dagen per week in een coöperatie en beginnen bij de mensen, bij hen thuis en niet bij de coöperatiestructuur. Sinds november vorig jaar zijn we een vormingsprogramma begonnen. Op dit moment zijn 20 promotoren aan het werk in 22 coöperaties. Het zijn nog maar de eerste stap-pen. We hebben met hen een hele methode uitgewerkt: huisbezoeken, vergaderingen met mannen, een vormingsweekend met een aantal groepen samen, nieuwe groepen met mannen, een eerste groep met vrouwen, enz. De bedoeling is aan de armen stem te geven, hen voor het eerst te laten ontdekken dat zij enorm veel mogelijkheden hebben, hen vertrouwen schenken, d.w.z. werken aan de menselijke basis in de coöperaties. Zo willen we vanonder uit de coöperaties meer dynamisch maken. Dit proces loopt dan langs een studie van de realiteit, de mogelijkheden en moeilijkheden van die lan-delijke gemeenschappen en het samen formuleren van hun eigen ontwikkelingsproject. Ik zelf ben overtuigd dat dit vormingsproces levensnoodzakelijk is opdat de mensen zelf al die economische projecten in eigen handen zouden nemen. Volgende week start ik met een tweede groep promotoren (40 mensen hebben zich ingeschreven) in een nieuw vormingsproces van twee dagen per maand, zodat ze vanaf februari 1995 aan het werk zouden kunnen gaan: twee dagen per week in een coöperatie. Misschien starten we met een derde groep promotoren in San Miguel, een stad op 130 km van San Salvador. Het gaat om een permanent vormingsproces waarin de ervaring van de promotoren het le-vend materiaal is voor de verdere vorming. Ik doe dit werk heel graag, ik geloof erin en ik ben er van overtuigd dat het heel noodzakelijk is. De 20 van de eerste groep zijn heel enthousiast en gemoti-veerd. Eind september hebben we met hen de 12de tweedaagse.
Die promotoren hebben allemaal heel veel goede wil, maar de lonen die zij ontvangen in hun federa-ties zijn veel te laag, of beter gezegd, van hun al zo laag loon moeten ze zelf nog de verplaatsingskos-ten betalen en het eten dat ze onderweg moeten kopen, zodat er uiteindelijk voor het onderhoud van hun gezin niet veel meer overblijft. Dat begint steeds meer op hen te wegen. Om een voorbeeld te ge-ven. Het officiële minimum loon (d.w.z. om juist niet dood te gaan van de honger) is in El Salvador zo’n 4.400 Bf. De meeste promotoren verdienen maandelijks tussen de 4.400 en 4.800 Bf. Maar in vervoer (met de bus) en in den dat ze onderweg moeten kopen, gaat voor de meesten bijna de helft van hun loon, zodanig dat zijn nog maar een goede 2.500 Bf. per maand voor hun familie over heb-ben. De meesten hebben ook geen ziekteverzekering en zelfs in de staatshospitalen moet je nu beta-len en de medicamenten zijn duur. Ik zit er mee in dat die mensen het op een bepaald moment niet meer zullen volhouden. In de grote economische projecten is er geen geld voor “promotoren” die met mensen op weg gaan. Ook de Federaties (waarvan de promotoren economisch afhangen) hebben geen financiering daarvoor. Deze maand starten wij met die tweede groep, maar ik hou mijn hart vast hoe gaan zij met hun familie overleven. Het zou goed zijn moesten we een financiering vinden voor die vervoeronkosten en het eten dat zij onderweg, tijdens hun werkuren, moeten kopen zodat zij op zijn minst het minimumloon helemaal ter beschikking kunnen hebben voor het onderhoud van hun fa-milie. Langs verschillende wegen probeer ik mensen en organisaties hier voor te motiveren, maar het is niet spectaculair genoeg, het is niet in de mode, het gaat maar om gewone mensen...
Van jullie jaarlijkse steun zou ik zo promotoren gedurende twee maanden elk 1.000 Bf kunnen geven voor hun onkosten onmiddellijk verbonden aan hun werk. Ik weet dat dat niet genoeg is, maar beetje bij beetje kunnen we onze bijdrage doen opdat de promotoren hun werk echt goed zouden kunnen doen. Maar op die manier kunnen we er voor zorgen dat die promotoren die echt met de mensen in de coöperaties de weg van ontwikkeling op gaan, ook concreet een handje kunnen toesteken. Langs alle mogelijke manieren proberen we dit probleem te stellen en gaan we op zoek naar financiering.
Ik laat het uiteraard aan jullie over om te beslissen wat kan en wat niet kan. In elk geval heel veel dank voor jullie solidaire steun.
Mag ik vragen mijn dankbare groeten over te brengen aan de mensen van De Brug. Nog een hartelij-ke groet en tot in december.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 14 januari 1994

Vandaag ontving ik je brief van 22 december. Heel veel dank voor de solidaire bijdrage van DE BRUG voor het vormingswerk in CONFRAS.
Deze dagen ben ik niet gaan werken om voor het huishouden te zorgen. Tere heeft een paar dagen in het hospitaal gelegen om te genezen en te recupereren van “cholera”. Ondanks de goede hygiënische omstandigheden bij ons thuis is Tere er toch het slachtoffer van geworden. Ondanks de medische zorgen verloor ze op vier dagen vier kilo. Gelukkig is het ergste reeds voorbij. Nu is het nog een kwes-tie van enkele dagen dieetvoeding en de nodige rust.
Sinds 20.12 zijn er in dit land zo’n 8.000 gevallen van “cholera” waarvan er 30 met dodelijke afloop. Het deshydratatieproces is zo snel dat er heel vlug moet ingegrepen worden, In CONFRAS zijn we het nieuwe werkjaar gestart. Het evaluatieproces, eind vorig jaar, met verantwoordelijke voor coöperatie vorming van de federaties heeft een hele beweging op gang gebracht: naar de basis toe; vormings-werk met de mensen in de coöperatieve, geen geïsoleerde cursussen meer, maar vanuit een volge-houden aanwezigheid in de basis.
We zullen dezelfde methode gebruiken als bij het vormen van basisgemeenschappen.
Ook ik ga twee dagen per week besteden aan een concrete coöperatieve. Met zo’n 15-tal mensen (elk in een coöperatieve) willen we deze weg gaan. Basiswerk in ‘94 zal helemaal in dienst staan van deze nieuwe weg. Het is een belangrijke stap. Ik ben er blij om. Later schrijf ik wel hoe het ons gaat.
Hierbij laat ik het. Nogmaals veel dank voor jullie vriendschap en solidariteit.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 3 oktober 1993

Nu in België het nieuwe werkjaar opnieuw gestart is, profiteer ik ervan om jullie een briefje te schrij-ven.
Op de eerste plaats wit ik jullie nogmaals van harte danken voor jullie volgehouden en groeiende ver-bondenheid en inzet met en voor mensen die in de derde wereld werken. Dit is in de wereld van van-daag niet meer zo evident. Heel veel dank voor de jaarlijkse morele en financiële steun die ik van DE BRUG voor ons werk hier mag ontvangen.
Opvoedings- en vormingswerk met mensen die amper overleven, zal nog een hele tijd buitenlandse financiële steun nodig hebben. Ook al proberen we te vragen dat de coöperatieven en de federaties een kleine bijdrage leveren, toch is dat maar een symbolische bijdrage. Mensen vormen betekent hun toekomst openen en kansen bieden. Opvoeding geeft uiteraard geen zichtbare resultaten op korte termijn. De economische uitbuiting gedurende zoveel jaren ging ook gepaard met culturele margine-ring. Om de armen te kunnen blijven uitbuiten moet je ervoor zorgen dat hij geen school loopt, geen vormingskansen heeft. Het is deze vorming van mensen dat ik tot doel heb gesteld.
Ik ben nu reeds twee jaar terug in El Salvador en werk er als Belgisch NGO-vrijwilliger in het vor-mingswerk CONFRAS (Confederacion de Federaciones de la Reforma Agraria Salvadorena). Het gaat om meer dan 300 landbouwcoöperatieven georganiseerd in 8 federaties. Mijn taak ligt op het vlak van de vorming: vorming van leiders en verantwoordelijken voor de opvoeding in de federaties, utwerking van hulpmateriaal voor de basisvorming in de coöperatieven. Deze eerste twee jaren in dit werk waren zo wat de inwerkperiode. We kennen nu voldoende de problematiek, de mogelijkheden en moeilijkheden in het vormingswerk op het niveau van Confras. Samen met het “coördinatiecomité” van de vorming (met een verantwoordelijke van elke federatie en wijzelf) werken nu aan een planning voor het vormingswerk naar de volgende jaren. Het is een heel boeiend werk. De vraag is veel groter dan wat wij op dit ogenblik kunnen aanbieden, maar we gaan de weg verder.
Eén van de moeilijkheden waarmee we te maken hebben is het probleem dat ook vorming nogal wat geld kost. De coöperatieven van Confras zijn nog niet rendabel genoeg om de kosten van vorming zelf te betalen. De cursussen kosten 14 dollar per persoon (lokaal, overnachting, maaltijden en didactisch materiaal).
Het zou voor ons reeds een enorme steun zijn mocht DE BRUG hieraan hun steentje bijdragen.
Vrienden, nogmaals heel veel dank voor jullie steun.
Als alles naar wens verloopt, hoop ik volgend jaar in november 94 in België te zijn.

Correspondent: Guy Verpoten

San Salvador - 31 januari 1993

Veel dank voor je brief van 6 januari. Prima aangekomen. Heel speciaal willen wij “de Brug’ toch dan-ken voor de blijvende solidariteit en vriendschap. Het doet ons telkens heel veel deugd even bij jullie thuis te mogen komen. Er is dan zoveel te vertellen, ondanks de taalmoeilijkheden. Volgende maand is het al 16 jaar geleden dat ik voor het eerst vertrok naar Centraal Amerika. Dat is al een hele tijd. Er zijn er niet zoveel die blijven contact houden en de weg blijven meegaan. Echt bedankt hiervoor.
Vanuit El Salvador mag ik jullie schrijven dat de overgemaakte som van 31.000 Bf. aangekomen en goed ontvangen is. Met deze brief wil ik speciaal mijn dank uitdrukken voor jullie blijvende steun en solidariteit. Heel veel dank voor jullie steun aan het herbebossingproject van Confras in El Salvador.
Langs onze Correspondentie met Guy blijven jullie op de hoogte van wat er hier gebeurt en hoe wij ons steentje proberen bij te dragen in de wederopbouw van het land nu de oorlog gedaan is.
Hoe is de situatie hier? Op 15.12.92 is de gewapende vrede ondertekend. Het FNLN heeft wapens vernietigd en is nu officieel een politieke partij. De legerkoepel biedt heel veel weerstand: volgens de ad hoc commissie moeten bijna 200 (hoge) officieren uit het leger verdwijnen. Er zijn ook nog onvol-doende gelden (zo zegt de regering) om landbouwgronden ter beschikking te stellen van ex-guerrillero’s. Er moeten nog nieuwe wetten gemaakt worden o.a. om echte vrije (dwz. zonder Corruptie en fraude) verkiezingen mogelijk te maken in maart ‘94. De oorlog is dus wel gedaan, maar als vrede de oogst is van rechtvaardigheid, dan moet er nog heel veel gebeuren.
In het werk kan ik mijn steentje bijdragen in het opvoedings- en vormingsproces in de federaties en coöperatieven. Op dit moment werken we aan twee grote projecten: organisatiecursussen in alle coöperatieven en vorming van leiders van coöperatieven langs de radio en in de administratie van on-dernemingen. Het is nog geen realiteit, maar er zijn toch wel vele kansen.
Nogmaals heel veel dank voor jullie solidaire inzet, jullie steun en bemoediging. Nog een hartelijke groet.

Correspondent: Guy Verpoten

Esteli - 18 augustus 1990

Deze keer is het gelukt. De brief van 18 juli is aangekomen Veel dank
Vanavond is het de finale van het internationaal kampioenschap baseball. Nicaragua is aan het verlie-zen. Iedereen zit nu voor zijn TV.
Ik versta er niets van. Baseball is de nationale sport in Nicaragua.
De economische situatie: elke week zijn er twee devaluaties. Sinds vorige week is ook de nieuwe munt in omloop, “de gouden Cordoba”, in biljetten van 100 en 50. Op dit ogenblik circuleren er driee munten in Nicaragua. In de meeste winkels maakt men de facturen in de gouden Cordoba, maar ie-dereen betaalt in oude. Je moet dus heel de tijd een rekenmachientje hebben. Deze permanente de-valuaties maken het voor heel de economie enorm moei]ijk. De industrie zit bijna op zijn knieën. Maar de regering maakt een bijna religieuze kultus over de gouden Cordoba (het: gouden kalf). In grootse toespraken wordt by. een loonaanpassing van 30 à 40% aangekondigd, maar voordat de mensen hun maandloon ontvangen is er al een devaluatie van 50 à 60%.
Op politiek vlak is de UNO coalitie uit elkaar gevallen in twee blokken. Partijen die achter de presiden-te staan en partijen die achter de vice-president staan. Er is al sprake geweest van poging tot staats-greep vanwege de vice-president, Virgilio Godoy, gesteund door de US ambassade en kardinaal Olando. De kerkelijke hiërarchie heeft deze week een pastorale brief geschreven waarin ze oproepen dat de politiekers die gekozen zijn werkelijk zouden regeren. Een duidelijke politieke stellingsname om Godoy te steunen, deze heeft op dit ogenblik geen enkele taak. Ondertussen blijft Umberto Orte-ga hoofd van het lege, ook al is de presidente defensieminister. Ortega blijft de garantie dat alles rela-tief kalm blijft. De contra’s zijn ontwapend, maar met duizenden zitten ze samen in “ontwikkelingspo-len”. Mensen vragen zich af of ze inderdaad alle wapens hebben ingeleverd of ze verder “ergens” op-geborgen zittten. “Voorlopig” is er geen oorlog meer. De berichtgeving is opnieuw de typische’ taal van een kapitalistische staat. De staat.s TV doet niets anders dan legitimeren van het actueel rege-ringsbeleid. Overal worden weer “witte syndicaten” gevormd.
De meeste leden van de regering zijn katholiek en vooral uiterst conservatief. De leiders gebruiken godsdienst om hun politiek te rechtvaardigen en de bisschoppen kiezen bewust voor een rechtse poli-tieke stellingname.
De economische crisis is heel erg. Maar tegelijkertijd worden grootse feesten georganiseerd om een nieuwe kathedraal in Managua te bouwen.
Over de metaalcoöperatieve zou ik een heel boek kunnen schrijven wat er sinds maart 90 gebeurd is. Later vertel ik het wel in detail. Op dit ogenblik is de coöperatieve in liquidatie. Ik werd er buitengezet toen ik terug kwarn uit België. Ondertussen hebben we een nieuwe metaalcoöperatieve gevormd met 10 companeros die eveneens werden buitengezet. Als er gehandeld wordt volgens de wet:, dan wor-den al de schenkingen aan de nieuwe coöperatieve overgedragen. ‘t is een enorme strijd geweest en nog, nu vooral om de gebouwen. Vijf leden van de vroegere coöperatieve willen een naamloze ven-nootschap oprichten, profiteren (stelen) van alle schenkingen en financieringen om dan als 5 eige-naars loonarbeiders in dienst te nemen. De strijd om de schenkingen, machines, werktuigen en ge-bouwen is nog niet ten einde.
Het nieuwe coöperatieve is juridisch gevormd en hebben een huis, we hebben enkele werktuigen uit de vorige eeuw, een zelfgemaakte laspost, enz. We hopen dat we heel wat kunnen recupereren van de vroegere coöperatieve.
De staatsgreep in de vroegere coöperatie is te verstaan binnen de nieuwe politieke situatie. Men spreekt van privatisering, het einde van de revolutie. De opportunisten hebben hun kop opgestoken.. Nu de coöperatieve goed geïnstalleerd was, willen ze ervan profiteren om er een privé bedrijf van te maken.
In de statuten van de nieuwe coöperatie staat dat alle schenkingen zullen “betaald” worden, op lange termijn, zonder intrest. Op deze wijze kunnen andere coöperatieven geholpen worden.
Voor een project naar volgend jaar toe zou ik het volgende willen voorstellen: aankoop van werktuigen voor de nieuwe coöperatieve. Op dit ogenblik kan ik nog niet zeggen welke. Dit hangt af van wat we kunnen bekomen van de vroegere. Als dit beantwoordt aan de normen voor het project, zal ik tegen eind september kunnen schrijven welke werktuigen er nog ontbreken.
Een alternatief kan ook zijn installatie van ons vormingscentrum (aankoop van percolator, tassen, enz.)
Nog non warme dankbare groet aan allen.

Correspondent: Guy Verpoten

Kalmthout - maart 1990

Na maanden geen contact meer te hebben gehad met Ludo Van de Velde konden wij hem donderdag 15 maart ontmoeten bij Guy Verpoten thuis.
Het was een boeiend gesprek over zijn werk en de situatie ginder. Dat er nog veel hulp nodig is kon-den wij opmaken uit zijn gesprek.
Wij wensen hem nog veel succes en veel goede moed bij zijn terugkeer op 21 maart

Correspondent: Guy Verpoten

Esteli - 16 oktober 1988

In Nicaragua blijft de enorme economische crisis zwaar doorwegen op het leven. De inflatie gaat ver-der. Prijzen stijgen. Devaluatie van de nationale munt. Op dit ogenblik is het transport zeer duur en “men” zegt dat morgen de benzine met 50% duurder zal worden. In onze metaalcoöperatieve hebben we enkele tamelijk grote contracten kunnen afsluiten. We hopen dat daardoor de komende maanden ons er wat bovenop kunnen helpen. Ondertussen groeit ook ons “Centro de Desarrollo Cooperativa”, initiatief van de productiecoöperatieven in de artisanale industrie. We willen een gemeenschappelijke coöperatieve winkel bouwen en een vormingscentrum opzetten. Er is enorm veel werk.
De orkaan Joan heeft enorm huis gehouden in Nicaragua. De vernieling is enorm, met geen woorden te beschrijven. Wanneer ik een algemeen overzicht in handen krijg, zend ik het wel op. In Esteli heeft het die dagen wel veel geregend, maar er werden geen stukken gemaakt. Wat betreft een voorstel tot project, denk ik aan twee mogelijkheden:
1. Bijdrage in de noodhulp of bij reconstructie na de orkaan. Wij kunnen garanderen dat jullie bijdra-ge bij de plaatselijke bevolking terechtkomt, in het noorden van onze regio, waar de rivier “Coco” enkele dorpen van de kaart geveegd heeft.
2. Hulp voor onze metaalcoöperatieve voor het aankopen in het buitenland van vervangstukken en onderdelen van machines. De coöperatieve heeft alleen maar inkomsten in cordolas (nationale munt), maar in het buitenland kan je maar alleen met US$ terecht. En die US$ zijn praktisch niet te koop. Meer nog door de noodsituatie zullen alle dollars besteed worden aan de wederopbouw in de meest geteisterde gebieden, Zolang de USA blijft oorlog voeren tegen Nicaragua, zal ook de defensie belangrijk zijn.
Ik hoop dat je hiermede wat op weg kan gaan om een solidaire bijdrage met Nicaragua mogelijk te maken. ‘t Zijn geen grootse voorstellen, maar ‘t zijn wel concrete dingen die beantwoorden aan de harde realiteit hier.
Ondertussen loopt hier het regenseizoen ten einde en begint het droge. In de coöperatieve blijft het een harde strijd om economisch te overleven. Midden die situatie willen we werken aan de vorming en organisatie in de coöperatieve. Ik ben blij daaraan speciaal te kunnen meewerken.
Graag nog een warme groet aan alle bekenden.

Correspondent: Guy Verpoten

Esteli - 30 november 1987

Sinds gisteren ben ik terug uit Panama waar ik gedurende drie maanden heb deelgenomen aan een intensieve cursus over coöperativisme. Het is daarom dat deze brief zo laat zal toekomen. Hopelijk niet te laat. Eerst wat informatie over de groentecoöperatieven. Graag wil ik je meedelen dat vrienden van ons in dec-jan op bezoek komen. Zij zullen een video bij hebben om heel wat informatie te filmen. Jullie kunnen dan vanaf eind januari daar wel meer over vernemen. Ik hoop dat dat videomateriaal ook voor jullie kan dienst doen.
Mede dank zij jullie solidariteit kan het huis voor de groentecoöperatieve gekocht worden, geschilderd en geïnstalleerd voor de verkoop. 1t Gaat uiteraard niet om een winkel naar Europese normen, maar om een concrete dienst aan de bevolking in de meest nabije wijken. Op dit moment weet ik niet pre-cies hoeveel mensen er voltijds in werken. Deze dagen wil ik (na 3 maanden Panama) opnieuw met hen contact opnemen. ‘k Zal er zo vlug mogelijk over schrijven. Omdat het dringend is, wil ik deze brief vandaag nog posten.
Hopend dat deze brief nog niet te laat zal aankomen, mag ik nog een concrete vraag stellen.
Deze keer niet een materieel project, maar een vormingsproject voor de arbeiders in de vijftal produc-tiecoöperatieven van de kleine industrie in Estell. ’t Gaat om onze metaalcoöperatieve, de zeepcoöpe-ratieve en 3 textielcoöperatieven. In deze coöperatieven zijn de arbeiders samen eigenaar van de productiemiddelen en organiseren en beheren hun coöperatieven. De enorme economische crisis in Nicaragua maakt het moeilijk de nodige vormingsprogramma’s te kunnen uitvoeren. De 5 coöperatie-ven hebben een unie gevormd (COOPUNI). We hebben een lokaal voor vorming, naar alle hulpmate-riaal (didactisch materiaal, viltstiften, folios, fotokopies, enz).
Nu na deze cursus in Panama heb ik ook meer Inzicht op de vormingsmogelijkheden en voel ik me ook meer voorbereid voor die vorming.
Als het kan, zouden we heel blij zijn, moest “de Brug” een solidaire bijdrage kunnen doen om deze vormingsprogramma’s mee mogelijk te maken.
Uiteraard ben ik bereid concrete informatie op te zenden over het gebruik van dat geld, over het ver-loop van de programma’s in ‘88 enz. Door 3 maanden afwezig te zijn, is dit alles wat achterop, maar er is nog tijd voor de planning van 1988. In Nicaragua is de vorming en bewustwording van de arbei-ders in de coöperatieven heel belangrijk.
Graag nog een warme groet voor de vele vrienden van “Be Brug”.
Als alles meevalt zullen we mekaar zeker kunnen ontmoeten in juni-juli.

Correspondent: Guy Verpoten

Esteli - december 1986

Deze zondagnamiddag maak ik graag wat tijd om jullie te schrijven. Hoe gaat het met de werking van de~Brug.
Voor ons hier is het een zware crisisperiode geweest, waarin de tijd een heel belangrijke rol gespeeld heeft. Ondertussen is ook ons dochterte Silvia Elisa geboren. We zijn begonnen een een vermoeide weg, waar we mogen ervaren hoe gelukkig mensen mekaar kunnen maken. De warmte van dit alles is de motor die ons nieuwe energie geeft in dienst van de mensen. Het pastorale werk (‘s avonds en tijdens de weekends) in een paar wijken en met sa1vadoriaanse vluchtelingen gaat gewoon verder. De armen maken geen juridische prob1emen. Hun criterium is: wie en wat beteken je voor hen? In welke mate ben je echt hun vriend en broer!
In de metaalcoöperatieve ben ik sinds juli coördinator en verantwoordelijk voor de vorming. Ik moet zorgen dat steeds het nodige “materia prima” aanwezig is. Als coördinator zorg ik ook voor de relaties van de coöperatieve naar buiten uit. Samen met twee andere companeros vormen we het coördinatie- en planningscomité dat moet instaan voor de interne organisatie. ‘t Is boeiend werk. Met 5 andere productiecoöperatieven hebben we een unie gevormd om samen meer mogelijkheden te hebben, meer participatie, meer vormingskansen, enz.
Vandaag is er een nieuw voorstel geformuleerd door de mensen van een basisgemeenschap in de wijk Ronaldo Arauz in Esteli. In deze wijk doe ik reeds drie jaar pastoraal werk. De christenen nemen hun verantwoordelijkheid op in de wijkorganisatie. Dank zij enorm veel inspanningen kon een houten barakje worden ingericht als “groentewinkel”. Er was feest. Eindelijk zal er in die uithoek van de stad groenten kunnen gekocht worden en aan de laagst mogelijke prijzen. Sommige commercanten zijn er niet blij om, want de winkel van de gemeenschap maakt een einde aan hun willekeurige winsten. Be-doeling is te beginnen met een winkel coöperatieve, de eerste stap zijn de groenten. Twee mensen van de gemeenschap hebben nu werk.
Precies naast het houten barakje wordt een huis verkocht voor 9O.0OO BF. Het huis en de beschik-bare ruimte is prima. Vandaag vernamen we het. Daarom dacht ik aan “de Brug”, zij het voor een ge-deelte van de financiering. ‘t Lijkt mij een belangrijke stap in die gemeenschap die haar verantwoorde-lijkheid neemt. ‘t Zou een sterke steun zijn, moesten ze hun huis kunnen kopen. Een verbruikers-coöperatieve is een concreet antwoord om de speculatie en de oneerlijke handel tegen te gaan. Hoe zien jullie het?
Hierbij laat ik het nu. Veel groeten aan de vrienden van “de Brug”.
Heel veel dank voor de blijvende vriendschap en de grote steun voor ons volk.

Correspondent: Guy Verpoten

Esteli - augustus 1985

In een van onze vorige uitgaven hebben wij U reeds gemeld dat Herman Van de Velde zijn broer, Lu-do in Nicaragua is gaan vergezellen. Terwijl Ludo instaat voor de Salvadoraanse vluchtelingen en be-geleiding van de Coöperatieven, zet Herman zich in voor het onderwijs.
Nicaragua telt enorm veel analfabeten en sinds de revolutie van 1979 is daar reeds heel wat aan ge-daan. In 1978 volgden er zo’n 500.000 de een of andere onderwijsinstelling. I 1984 is dit gestegen tot 1,2 miljoen (waarvan 200.000 volwassenen) en dit op een bevolking van 2,7 miljoen. De laatste 5 ja-ren werden er zo maar even 2 klassen per dag gebouwd. Daar het aantal schoolbezoekers te sterk is toegenomen, spreekt het vanzelf dat er een enorm leraarstekort is. Heel wat toekomstige leraren krij-gen bijgevolg een speciale opleiding om dit probleem op te lossen.
Spijtig genoeg ondervindt het onderwijs op dit ogenblik enorme moeilijkheden. Deze zijn vooral te wij-ten aan de dreigende oorlog met de daarbij gepaard gaande economische moeilijkheden. Door de te-genstanders van de revolutie zijn al heel wat scholen dienen gesloten te worden of zijn in brand ge-stoken. Erger nog zijn de bedreigingen die leraars ondervinden.
Om deze nood een beetje te lenigen is Herman op dit ogenblik in België. Gedurende een viertal we-ken zal hij het land afreizen om zoveel mogelijk geld in te zamelen. Met dit geld wordt dan schoolge-rief aangekocht of wordt besteed voor de opleiding van leraren.

Correspondent: Guy Verpoten

Esteli - januari 1985

Bij het begin van dit nieuwe jaar wens ik jullie veel moed en sterkte om te blijven solidair delen met de armen van onze wereld. Die solidariteit zal onze eigen redding betekenen, Vanuit de armen spreekt God ons definitief toe,
Van mijn ouders in Oelegem vernam ik het bericht dat jullie 30.000F overschreven. In februari zal jullie bijdrage hier zijn. Daarom dank ik jullie van harte, mede in naam van ons volk.
Mag ik jullie nog meedelen dat de 2 coöperatieven, van zeep en metaal, goed evolueren, ondanks de enorme moeilijkheden eigen aan elk radicaal veranderingsproces. ‘t Is een vreugde te mogen mee-maken hoe arbeiders hun eigen bedrijf opbouwen o.a. mede dank zij jullie solidaire steun.

Correspondent: Guy Verpoten

Esteli - oktober 1984

Van Ludo ontvingen we een kort briefje om ons nogmaals te danken voor onze steun aan Nicaragua.
Hij schrijft dat het er relatief rustig is. De koffieoogst is net achter de rug en de gestarte zeepproductie loopt gesmeerd.
In maart is Ludo voor een heel korte tijd thuis geweest. Graag hadden wij hem terug in Kalmthout ge-zien, maar wegens familiale redenen was dit werkelijk onmogelijk. Wij hopen bij het eerstvolgende grote verlof hem toch teontmoeten.
Ondertussen is zijn broer Herman eveneens naar Nicaragua vertrokken. Hij is pedagoog en geeft les in een normaalschool. Naast de normale onderwijsuren aan de normalisten houdt hij zich bezig met de opleiding van het onderwijzend personeel in de lagere school. Deze mensen hebben geen enkel diploma en volgen iedere zaterdag een bijscholingscursus die door Herman wordt gegeven. Veel vrije tijd heeft hij bijgevolg niet.
Herman schrijft dat de motivatie van deze mensen enorm groot is en dat hijzelf er enorm veel bij op-steekt. Door deze zaterdagbijscholing staat hij zo’n beetje in voor de planning, de evaluatie en de psy-chologische begeleiding van het lager onderwijs. Regelmatig moet hij dan ook op het ministerie van opvoeding voordracht geven. Naast de normaalschool, de zaterdagcursussen zorgt Herman nog voor de avondcursussen van hen, die gedurende de dag uit werken gaan.

Correspondent: Guy Verpoten

Esteli - december 1983

Vanuit dit nieuwe Nicaragua mag ik jullie een “Zalig Kerstfeest” en een hoop- en creatiefvol 1984 toe-wensen. Moge jullie solidaire steun aan de verscheidene ontwikkelingsprojecten steeds verder uit-groeien tot actieve deelname aan de bevrijding van de volkeren, Gods eigen engagement in onze ge-schiedenis.
Langs “Hermanos” blijven jullie onze stem vanuit Nicaragua wel horen. Mag ik nogmaals herhalen hoe blij en hoopvol ik ben om deze ervaring in de nieuwe geschiedenis van het Nicaraguaanse volk. ‘t Is voor de eerste keer dat ik mag leven in een maatschappij waar er gekozen wordt voor de bevrijding van de armen, een samenleving waarin we als christelijke gemeenschap, als Kerk van Jezus, ten volle de idealen van het Evangelie kunnen en mogen beleven in een klimaat van vrijheid, hoop en leven.
Vrienden, mede dank zij de financiële steun die we van jullie ontvingen konden we in onze christelijke gemeenschappen starten met een artisánale zeepproductie die nu een tweetal maanden op volle toe-ren draait. Alles begon met een spaaractie onder de christenen tijdens de vastenperiode. Enkele ou-dere vrouwen herinnerden zich nog hoe je zeep kan maken. In alle gezinnen werd de as van het vuur gespaard om bleekwater te kunnen produceren. Bij de slachters in de wijk kochten we de eerste kilo’s rundvet. En zo begonnen de eerste experimenten. Reeds vlug moesten we nieuwe tonnen kopen, het vet kopen in de grote slachterij van Condega op 10 km van Esteli, soda kopen in Managua, grotere en betere gietvormen aanschaffen, grotere vuren aanleggen enz.
Ondertussen moest er ook een dak bij gebouwd worden, de vloer gecementeerd, een opslagplaats, enz. Op dit moment werken er vier mensen. Ze produceren 10 .000 stukken zeep per maand. Deze zeep wordt aan de laagst mogelijke prijs aan de bevolking verkocht. De vier mensen die in coöpera-tieve werken verdienen elk een leefbaar loon. Met de kleine winsten die tijdens deze 2 maanden ge-maakt werden konden heel wat verbeteringen aangebracht worden, o.a. water en licht in de werkplaats. Op dit moment wordt er gewerkt om het aantal vuren, en dus ook het aantal werkplaatsen te verdubbelen. Dat alles vraagt weer grote investeringskosten die niet kunnen gedragen worden door de kleine winsten die de coöperatieve gemaakt heeft. In de toekomst zien we het zelfs mogelijk het aantal zeepcoöperatieven te vermenigvuldigen zodat er meer werkgelegenheid zal zijn, meer zeep geproduceerd zal worden en ter beschikking staan van het volk, meer dollars kunnen uitgespaard worden, enz. Vrienden, dit zeepproject, geboren in de schoot van de christelijke gemeenschap van onze barrios, is een concrete aanbreng om te voldoen aan de grote noden van hot Nicaraguaanse volk dat zo erg lijdt onder de economische boycot van de VSA. Het zou prachtig zijn moesten jullie ons een hand toesteken om dit project verder uit te bouwen. Enorm veel dank en tot schrijfs

Correspondent: Guy Verpoten

Kalmthout - september 1983

Wij hebben van Ludo een lange brief ontvangen die vooral de huidige gemoedstoestand van een groot deel van de bevolking in Nicaragua tracht weer te geven. De aard van het geschrevene biedt echter bijzonder weinig inzicht in de manier waarop een eventueel project van De Brug zou kunnen gestoeld worden, Om die reden zoeken we nu opnieuw met hem contact.

Correspondent: Guy Verpoten

Kalmthout - februari 1982

Over El Salvador wordt ons bijna dagelijks nieuws doorgegeven. Maar hoe zit het nu met de niet rege-ringtroepen of niet guerrilla’s? Velen van hen zitten in vluchtelingenkampen, waar het hard is, veel lij-den, verschrikkelijke toestanden.
Wij hebben nieuws uit Honduras, waar zo’n 27.000 vluchtelingen worden geschat en waarvan er 18.000 door ACNUR zijn geregistreerd. Een onderzoek van de Verenigde Naties geeft aan dat er 40% vrouwen zijn, 40% kinderen en 20% mannen.
De capucijn Earl. Gallagher zegt dat deze groep vooral gebukt gaat onder de ANGST. De Hondurese regering heeft de akkoorden van de UNO over vluchtelingen NIET ondertekend, zodat deze mensen geen enkel recht hebhen.
Zij komen uit Salvador, ziek van de wreedheden, uitgeput en ondervoed... Deze “mensen~ worden erg vijandig behandeld en bedreigd door de Hondurese militairen. Vooral de jonge mensen worden uitge-leverd aan de Salvadoraanse troepen, die ze dan vermoorden (of doen verdwijnen zoals dat heet).
De kampen worden beheerd door ACNUR (UNO), mensen van Ceden Caritas en Vision Mundial. De laatste groep heeft bindingen met de militairen. De helpers van Ceden Cantas worden soms geslagen of het land uitgezet.
De mensen in de kampen worden geïsoleerd, hebben erbarmelijke hygiënische toestanden, geen,drinkbaar water, zwoele warmte in de tenten.
Gevolg: vele ziektes o.a.malaria, maag en darminfecties, bloedarmoede, ondervoeding, geelzucht oogziekten en ademhalingsstoornissen. In een kamp La Virtud is het aantal sterfgevallen ca 0,25% per maand en dat op 11.000 mensen en vooral jongeren! (info Rechten van de Mens).
In Colomoncagua is het ietwat beter, maar daar wordt dan weer een angstpsychose onderhouden door de soldaten.
In juli 1981 werd vanwege Jack Binns, ambassadeur van de VS, klacht neergelegd dat 50% van het voedsel aan de guerrilla werd gegeven, De officiëlen van de UNO hebbon dit ten stelligste ontkend. De reden was de vluchtelingen onder directe controle stellen van de Hondurese militairen. ACNUR heeft geprotesteerd, maar gaat toch toegeven.
De vluchtelingen zijn bang uitgemoord te gaan worden en vluchten gedeeltelijk terug naar El Salvador met enorme rjsico’s.
De informatie komt van ACNUR, bezoeken aan kampen, Ministerie van sociaal welzijn en de commis-sie van de rechten van de mens in El Salvador en uit Engeland.
Daarentegen zijn de vluchtelingen in Nicaragua er heel wat beter aan toe. Hier ook zorgt ACNUR voor hulp (ACNUS = hoger commisariaat van de verenigde naties voor vluchtelingen). De mensen worden er in kleine groepen ondergebracht, liefst in oude gebouwen, krijgen voldoende eten, water, enz... In San Ramon was er bv. kleding tekort omdat het hoger ligt. Kleding werd bezorgd door kerkelijke en solidariteitsorganisaties vanuit de Verenigde Staten en Cuba.
Hier zien we maar weer dat de mensen niet allen over dezelfde kam mogen worden geschoren.
Veel is er nog te vertellen, maar daarvoor is ons blad te klein.

Correspondent: Guy Verpoten

Kalmthout - mei 1981

Ludo Van de Velde, die in zijn voordracht in het parochiecentrum van Heide toch heel wat stof heeft doen opwaaien, is terug vertrokken naar Latijns-Amerika. Hij heeft gekozen voor de armen en wil dit dan ook verder zetten. Hij is vertrokken met een vriend naar Venezuela en is zo Panama binnen ge-trokken. Daar wil hij korte tijd werken voor de basisgroepen om dan door te reizen naar Nicaragua. Wij hopen een brief kortelings van hen te mogen ontvangen.,

Correspondent: Guy Verpoten

Kalmthout - februari 1981

Geboren te.Oelegem in 1945. Studeerde aan het Seminarie te Hoogstraten en later aan de K.U.L. missieologie. In 1975 werd hij priester gewijd. Na zijn studies vertrok hij in 1977 naar Guatemala waar hij 10 maanden verbleef om vervolgens 8 maanden in El Salvador te vertoeven. Dit verblijf’ was voor hem eigenlijk een eerste kennismaking en al vlug besefte hij dat El Salvador zijn tweede vaderland ging worden. Bij zijn terugkeer, om zijn thesis verder af te maken, gaf hij praktisch dagelijks informa-tieavonden over El Salvador. Wie hem toen hoorde herinnert nog zijn medeleven met het Salvado-raanse volk. Een volk in verdrukking, maar tevens een volk dat de toekomst hoopvol toelachte.
Op 9 juli 1979 vertrok hij dan voor de tweede maal naar zijn “mensen” met een gevoel van onzeker-heid. Onzekerheid omdat hij niet wist of hij het land al dan niet binnen mocht. Gelukkig is dit probleem-loos verlopen. In de hoofdstad, San Salvador, is hij samen met een andere Belgisch priester, Roger Ponseele, en vier Salvadoraanse pastorale werksters begonnen aan de begeleiding van de basisge-meenschappen.
De repressie in El Salvador .werd steeds groter en groter, meer en meer kwamen er gewapende con-flicten, de vluchtelingenkampen werden alsmaar groter, aanslagen bleven niet uit.
Meer en meer moesten Ludo en Rogeg ondergedoken gaan leven. Hun pastorale werk werd hierdoor moeilijker en moeilijker. Uiteindelijk werd het gewoon onmogelijk hun “mensen” te begeleiden. Na lang overleg besloten zij dan ook het land te verlaten.
Op 24 december 19130 is Ludo met een gevoel van machteloosheid in België aangekomen. Hij heeft zich voorgenomen, zeker geen verlof te nemen, maar zich dagelijks in te spannen om over El Salva-dor objectieve informatie te geven.
Deze gelegenheid mogen wij dan ook niet laten voorbijgaan.

Het verwondert wel niemand dat El Salvador in hot nieuws komt. Wie weet nu nog niet dat er een enorm wrede repressie heerst, dat er van regeringszijde over hervorming en vrede gesproken wordt, dat er meer en meer gewapende conflicten zi.jn, dat er duizenden vluchtelingen in karnpen leven, dat het volk gelooft in een werkelijke bevrijding, enz.?
Nogal wat mensen vragen me: Waarom zijn jullie uit El Salvador weggegaan ? Vele mensen zijn blij nu wij toch in veiligheid zijn. Slechts enkelen verstaan het pijnlijke van onze beslissing.
Want het is inderdaad een heel moeilijke en pijnlijke beslissing geweest en het is het nog. Het heeft veel tijd gevraagd. We hebben er met vele mensen over gesproken. We hebbon gebeden om te kun-nen zien wat we moesten doen. Graag vertel ik de omstandigheden die aan de oorsprong liggen van onze beslissing.
Een eerste element is de enorme controle vanwege alle zogenaamde ‘veiligheidsdiensten’. Er heerst een gewapende controle op alles wat maar op organisatie, beweging, samenkomst gelijkt. Ze hebben de bedoeling ‘subversieven’ op te sporen en de ‘guerrillero’s’ uit te roeien. Daarom worden luistervin-ken en verklikkers opgeroepen om de veiligheidsdiensten in te lichten over allee mogelijke ongere-geldheden. Daarom bestaan er verklikkingtelefoons. Daarom maakt men langs radio en TV en de ge-schreven pers propaganda voor het leger dat steeds bereid is om de “orde te herstellen”. Daarom worden door gecombineerde veiligheidsdiensten (nationale garde, politie en leger) en in samenwer-king met alle paramilitaire groepen grote zuiveringsacties gehouden, brutale huiszoekingen, controle op het particulier en openbaar vervoer, mensen (vooral jongeren) worden meegenomen en komen meestal niet meer terug, Zeer dikwijls worden huizen in brand gestoken of totaal kapot geschoten. Er wordt gezocht naar wapens, medicamenten en EHBO-materiaal, papieren, schrijf- en stencilmachines,
Ook foto’s van de vermoorde priesters of’ een nummer van het parochieblad of een bijbel zijn duidelijk bewijzen van subversieve mentaliteit en activiteiten.
Omwille van deze situatie is ook het pastorale werk in de basisgemeenschappen zeer moeilijk gewor-den. Bezinningsmomenten, een studiebijeenkomst, een catechesegroep, een coördinatievergadering, een eucharistieviering kunnen als ‘verdachte’ samenkomsten aangeklaagd worden, De leden van de kerkelijke basisgroepen worden met de vinger gewezen. Met alle fatale gevolgen vandien. Evangelisa-tie wordt gezien als subversieve propaganda. Als het donker wordt (hier vanaf 6 uur) wil iedereen thuis zijn, want ’s avonds is er nog meer controle, dan kan je gemakkelijker bespied worden en als je zou meegenomen worden dan heeft niemand het gezien. Ikzelf word er van beschuldigd elke zondag wapens mee naar de kerk te nemen en ze uit te delen aan de mensen. In feite ging het over een draagbare versterker met luidspreker die ik meenam naar de vieringen, m.a.w, het leven van de ba-sisgemeenschappen wordt door de repressieve situatie zeer moeilijk, het pastorale werk wordt prak-tisch onmogelijk en (levens)gevaarlijk.
Een tweede reeks grote problemen lagen op het vlak van onze persoonlijke veiligheid.
Reeds in februari hadden we een bedreigende telefoon gekregen van een uiterst rechtse terroristen-groep. Sindsdien konden we niet meer in ons eigen huis slapen. Twee dagen later heeft het leger de deuren van ons huis ingestampt: EHBO-materiaal werd vernield, foto’s van de vermoorde priesters en van Mlgr. Romero vernield, onze kamers werden overhoop gehaald, geschreven evangelisatiemateri-aal werd meegenomen. Geregeld vernamen we ook dat er nogal wat beschuldigende praatjes de ron-de deden. Toen in november een sterke bom ons huis vernielde, was het wel heel duidelijk dat we ge-vaar liepen. Een legerofficier vertelde ons dat het leger mijn uitwijzing uit het land had aangevraagd, maar de Junta heef zich hiertegen verzet. In tendentieuze speciale radio en TV—programma’s wer-den ‘Belgische priesters’ en de activiteiten van ons bezinningscentrum “El Despertar” verdacht ge-maakt en betrokken bij guerrilla-activiteiten. Begin december werden we door een kogelvrije auto met gewapende mannen in burger achtervolgd. We konden gelukkig ontsnappen. Op een bepaald mo-ment werd er door onbekenden naar ons gevraagd. De valstrik was meer dan duidelijk. Langs recht-streekse en onrechtstreekse informatie weten we dat we in de kringen van de ‘veiligheidsdiensten’ be-schuldigd en ook bedreigd werden.
Door al deze gebeurtenissen waren er voldoende tekens die wijzen op een echte bedreiging voor ons eigen leven. Sinds de brutale dood van een Italiaans priester en van de vier Noord-Amerikaanse mis-sionarissen waren ook de privileges van de buitenlanders opgeschort. Ook de mensen die mij bezoch-ten gingen delen in de beschuldiging die naar ons gericht was. De repressie is enorm wreed.
Ons pastoraal werkterrein word dus verkleind, onze bewegingsmogelijkheden beperkt, ons leven was bedreigd. Daarom hebben we ons teruggetrokken in het gebouw van het aartsbisdom van San Salva-dor. We hadden toen nog enkele sporadische kontakten met de leiders van onze basisgemeenschap-pen. We hebben onze situatie besproken met de bisschop, met de pastorale equipe, met de leiders van de basisgroepen. De mensen zegden ons dat we beter het land zouden yerlaten want; “vroeg of laat zullen ze jullie toch vinden”, zegden ze.
Iemand zei: “ik ween liever bij jullie vet trek dan bij jullie graf’, want nu blijven we leven van de hoop dat jullie zo vlug mogelijk zullen terugkeren”. Als iemand van ons zou vermoord worden, zou dit een grote ontmoediging betekenen voor vele mensen. De bisschop raadde ons aan ons verlof te vervroe-gen om dan nadien te kunnen meewerken zo vlug de situatie het weer zal toelaten. Hij wist ook dat door de zeer repressieve situatie het aanleren van het Onze Vader geïnterpreteerd wordt als ‘subver-sieve propaganda’.
Voor onszelf was het nochtans zeer belangrijk te kunnen blijven, want alleen al onze aanwezigheid werkte bemoedigend. Maar zelfs de kans om toch te blijven, zij het verscholen en met veel veilig-heidsmaatregelen werd steeds maar kleiner en zou zelfs onmogelijk geworden zijn bij nog een sterker oplaaiende systematische repressie. Omwille van onze sterke en persoonlijke verbondenheid met vele mensen, met onze basisgemeenschappen omdat we vreugde en lijden gedeeld hebben, hadden we heel graag gebleven om samen deze verschrikkelijke geboortepijn te dragen, om dezelfde onzeker-heid te delen, om tekens van hoop, broederlijke verbondenheid en gelovige inspiratiebron te blijven.
Nu we beslist hebben voorlopig uit El Salvador weg te gaan, willen we proberen hier te getuigen van de hoop van do onderdrukten, van het engagement van de armen, van de solidaire liefde in de basis-gemeenschappen, van het sterke geloof van de Kerk die geboren wordt midden de ervaring en de hoopvolle strijd van de armen.
We zullen zo vlug mogelijk terug vertrekken om verder mee te werken aan de kerkgemeenschap waarin de armen thuis zijn, aan een nieuwe samenleving om samen nieuwe mensen te worden.

Correspondent: Guy Verpoten

Kalmthout - februari 1981

Donderdag 26 februari is Ludo in de parochiezaal te Heide komen spreken over El Salvador. De voor-dracht was georganiseerd door Davidsfonds en De Brug. Er was veel volk (± 140), vele leerlingen van hot College van Essen, die nog lang bleven napraten met Ludo: het was ingeslagen. Vrijwillige giften brachten de huur van do zaal op, en nog ± 3.400 Fr. voor Ludo.
De voordracht zelf samenvatton is zeer moeilijk. Ze kwam vooral over als een scherpe aanklacht te gen de wreedheid en het onrecht, warmee de 14 rijke families van El Salvador 80% van de bevolking uitperst en uitmoordt, daarbij vooral op de jeugd mikkend, deze bederft met alcohol, drugs en prostitu-tie, en geen gezonde, kritische jongeren in leven laat: een gekwetste mag zelfs niet blijven leven, want wie gekwetst is heeft zich verzet en dat verdient de dood. De VSA steunen deze politiek van harde uitbuiting. De huichelarij daarbij is weerzinwekkend: de regering bestaat uit “christen-democraten”, en voert “hervormingen” door, en de moorden van het rechtse eskader des doods worden onder de ogen van het leger bedreven en daarna “streng afgekeurd door de overheid.
Over het concrete beven van Ludo hebben wij bijna niets vernomen, De uiteenzetting was eerder politiek-ideologisch. Toch was iedereen sterk onder de indruk: achter de woorden voelden we een diep lijdend volk strijden, dat onze steun behoeft.

Correspondent: Guy Verpoten

San Roman - oktober 1980

“Martelaars, bestaan die nog?“ hoor ik mezelf’ zeggen. “Neen”, antwoordt iets in mij, “dat is van in de Romeinse Keizertijd, en dan nog wel heel vroeg. In onze tijd bestaat dat niet meer. We leven in het tijdperk van de wetenschap”. Of is het dan toch waar ?
Tot zover enkele bedenkingen van een doorsnee Europeaan in I98O. Als je de brieven van Ludo Van de Velde leest, kun je je niets meer wijsmaken. Er zijn martelaars. Nu. Het ernstige maar rustige, lieve gelaat van Bischop Romero heeft ons al op vele foto’s aangestaard en we weten het, hij ging vele, ve-le jongeren voor, en zeer bewust, niet zomaar per ongeluk. In ons maart-nummer schreven we dat men zich in de eerste maanden van dit jaar allang zich afvroeg waar dit naartoe moest. We hebben dan in de maand augustus van de nationale staking gehoord, die volgens de junta mislukte, maar we weten beter: de openbare diensten werden gaande gehouden onder zware dreiging van broodroof en met wapens (er waren honderden doden). Zonder dat zou de staking een succes geweest zijn. Nu la-ten we verder Ludo en zijn vrienden aan het woord.
“Ook wijzelf hebben erg geleden onder de repressie. Een van de meisjes, Wilma, van onze jongeren-gemeenschap van San Ram6n, werd vorige woensdag door het leger meegenomen. De volgende morgen vernamen we langs de radio dat het lijk van een 17-18 jarig meisje in het gerechtsgebouw lag. Met vieren gingen we kijken. En inderdaad, het was Wilma: haar rechterarm verbrijzeld, een schot in haar hoofd. ik informeerde wie haar daar gebracht had: dat wisten ze niet! Wilma nam reeds een paar jaren actief deel in onze jongerengemeenschap, gaf catechese aan een groepje kinderen van haar ko-lonie en had zich ook politiek geëngageerd in de ‘ligas populares’.
Tijdens de eerstvolgende bijeenkomst van onze jongerengemeenschap hebben we gesproken over wat de dood van Wilma voor ons betekende. We hebben samen de pijn en de onmacht gedragen, maar ook mekaar gesterkt in de hoop: Pasen wordt geboren vanuit goede Vrijdag! Enkele, jongeren drukten zich zo uit: “Tegenover de wrede moord op onze vriendin en zuster Wilma voel ik mij heel verdrietig en vooral angstig omwille van de repressie die wij deze dagen te verduren hebben in San Ramon. Maar tegelijkertijd voel ik mij meer geëngageerd om het kruis van Wilma verder te dragen. Moge Gods woord ons daarbij helpen.”
Carmen, de jongere zus van Wilma, zei: “ik ben bedroefd en ik voel me heel verdrietig omwille van de dood van mijn zus. Ik voel me verdrietig ook al weet ik dat ze gevallen is in de strijd om een nieuwe wereld op te bouwen, een vernieuwde wereld van vrede en geluk. Ik hoop dat haar moordenaars zich zullen bekeren en werkelijk berouw hebben over wat ze gedaan hebben,. Want het is niet alleen mijn lieve zus die gestorven is, maar zeer velen werden vermoord omwille van hun inzet voor een betere wereld waar er vrede zal zijn, gelijkheid en rechtvaardigheid, ik hoop dat allen die gestorven zijn voor een betere wereld in vrede en geluk mogen rusten.” Andere jongeren zeiden: “Tegenover het geweld dat er in San Ramon heerst voelen we ons allen teneergeslagen. Nu hebben we een antwoord op de vraag die we in onze groep stelden na de wrede moord op Julio en Antonio, een maand geleden: ‘wie zal de volgende zijn!‘ Het antwoord kwam met het bloed van Luis, Francisco en nu Wilma, ik denk en ik voel alsof’ ze ons een hele arm ontrukt hebben opdat we niet meer zouden strijden. Maar onze vrienden zeggen ons: ‘Voorwaarts, blijf niet stilstaan !‘ Wilma trachtte steeds haar buren en vriendin-nen te organiseren. Laat ons verder doen wat Wilma steeds heeft betracht.
Ook vraag ik me af’: ‘Wie van ons zal de volgende zijn?‘
Zo leven we tussen hoop en vrees.

Correspondent: Guy Verpoten

San Roman - januari 1980

“... Wat kunnen we doen? Dat is een heel moeilijke vraag. Vanuit het aartsbisdom hebben we een noodcomité gevormd, want in crisismomenten gaan velen naar het aartsbisdom, het is een dienst van de christenen aan een volk in crisis, dat recht naar de bugeroorlog (?) gaat. Daarom mag ik jullie ook van harte bedanken voor de 15.000 F. die jullie ons bezorgden. Met jullie hulp hebben we reeds heel wat medicamenten en “eerste hulp” materiaal kunnen aanschaffen. In verschillende plaatsen vormen we een klein hospitaaltje, centra... waar we de laatste dagen al fel aan gewerkt hebben, omdat de si-tuatie zeer dringend wordt. Gisteren werd iemand van onze gemeenschap ontvoerd.
…We doen wat kan. We houden ons hart vast voor wat er gaat gebeuren. We proberen in dienst te staan van de mensen en te helpen waar het kan.’

24 maart Mgr. Romero vermoord:
In april ontvangen we een brief van Ludo VdV., met op de keerzijde een gestencilde tekst van het lij-densverhaal van Jezus volgens Jahannes, en ernaast het verhaal van Romero’s lijdensweg en dood. Ludo schrijft dan eigenhandig: Graag zend ik ook naar jullie deze evangelietekst: het verhaal van wat er hier vandaag gebeurt.
Het kan niet letterlijker. ‘t Is niets geforceerd. Dezelfde feiten, dezelfde boodschap van lijden en hoop. Moge dit volk, dat zo deelt in het kruis van Jezus ook delen in de vreugde van het Pasen van de wer-kelijke bevrijding.
Dat is ons gebed. Dat is onze strijd. Ja, het is belangrijk dat er een stroming van solidariteit ontstaat.
Veel dank dat jullie met die 150 gezinnen van “De Brug” op dat vlak van de solidariteit willen werken. ‘t Is enorm belangrijk

Correspondent: Guy Verpoten

San Roman - november 1979

Op de eerste plaats mag ik jullie nog eens extra bedanken voor jullie steun en bemoediging. Even-eens voor jullie daadwerkelijk delen. Moge de geest van deze samenwerking jullie blijven bemoedigen om te werken aan de opbouw van een andere wereld: een wereld van rechtvaardigheid en verant-woordelijkheid, van vrede en hoop voor alle mensen.
Op 9 juli mocht ik vertrekken. In Guatemala heb ik vele vrienden terug ontmoet. Met een heel klein hartje begaf ik me naar de grens van El Salvador. Toen was er hier immers nog de staat van beleg. Gelukkig verliep alles zonder problemen en is mijn verblijfsvergunning in orde gekomen.
In El Salvador was het een grote vreugde. In de verschillende gemeenschappen mocht ik aan zeer veel tekens ervaren dat de mensen naar mijn terugkomst hadden uitgekeken. Maar ook langs mijn kant was er een grote vreugde.
De 10 maanden In België zijn een moeilijke periode geweest omdat de vervolging van onze broeders en zusters zeer groot was. In die tijd werden drie priesters vermoord, honderden mensen verdwenen spoorloos, werden gemarteld, vermoord. Overal waar ik nu kom wordt het verhaal verteld van de bru-tale onderdrukking en vervolging, van de angst en onzekerheid, van de hoop dat het toch anders zal kunnen, van de volgehouden inzet van zovelen.
Goede vrienden, langs deze weg mag ik jullie meedelen hoe blij ik ben. Het pastorale werk waarvoor ik nu mee verantwoordelijk zal zijn is veel ruimer dan vorig jaar. Samen met Roger Panseele en met 4 Salvadoraanse pastorale werksters vormen we een ploeg voor vier sectoren.. Waarschijnlijk zal ik special aandacht geven aan de basisgemeenschappen van de sector San Ramon en van San Roque. Concrete afspraken moeten nog gemaakt worden. Hoe het allemaal verloopt zal ik later wel schrijven. Tijdens de komende weken ga ik zoveel mogelijk de verschillende groepen opnieuw bezoeken, terug kontakt opnemen met de mensen.
Mag ik het hier voorlopig bij laten. Met veel moed en enthousiasme mag ik hier weer de draad opne-men.
Tot een volgende keer.

Correspondent: Guy Verpoten

Oelegem - augustus 1979

Tijdens deze laatste drukke weken van intense voorbereiding van mijn tweede vertrek naar Centraal-Amerika, mag ik nog even tijd maken voor jullie.
Vooreerst mag ik jullie van harte dankzeggen omwille van jullie grote belangstelling voor wat er in Zuid-Amerika gebeurt. Dank dat jullie eerlijk willen zoeken naar een concrete solidariteit met de armen en de onderdrukten van dat grote continent. Jullie inzet Is ook voor mij een stevige bemoediging. Veel dank ook voor de 10.000 Bf waarmee jullie meewerken aan de herverdeling van de rijkdom van onze wereld,
El Salvador is de laatste tijd nogal veel in het Belgische nieuw geweest. De brutale moorden en schietpartijen op de trappen van de kathedraal van San Salvador hebben ons allemaal erg geschokt. Een volk dat strijdt om in leven te blijven wordt door de machthebbers vertrapt. Hetzelfde speelt zich af in Nicaragua, Guatemala, Honduras en zoveel andere landen. Miljoenen mensen worden uitgebuit en brutaal onderdrukt. Het is de slavernij die onze westerse maatschappij gemaakt heeft en verdedigt met alle mogelijke middelen (Noord-Amerikaanse en Israëlische vliegtuigen worden deze dagen inge-zet om Managua te beschieten en om het monster van Nicaragua te steunen).
Begin juli hoop ik terug te vertrekken, Hoe de toestand nu is, tijdens de staat van beloe, weet ik niet. De censuur werkt blijkbaar nogal goed. Zal ik binnen kunnen of niet? Zo ja, wat kan er nog gebeuren? Hoe gaat het met de mensen? Werkt de angst niet te verlammend? Kunnen zo mekaar voldoende steunen en bemoedigen? De toekomst is voor mij even onduidelijk en onzeker als voor jullie. Daarom kan ik op dit moment niet veel concrete informatie geven over het leven van de mensen of over ons gezamenlijk werk.
Ik weet dat dringend geld nodig is voor de heropbouw van een vormingscentrum dat op 20 januari van dit jaar door hot leger vernield werd. Jullie weten dat de vorming van mensen, hoe sober aan materi-aal het ook is, nogal wet geld kost, Ons werk in do basisgemeenschappen is een permanent weder-zijds vormingswerk, mensen steunen en dragen elkaar, houden samen de toekomst open, verzorgen elkaars wonden en blijven geloven dat een rechtvaardige wereld mogelijk is,
Veel moed voor heel de groep en tot over enkele jaren.
N.v.d.r. Ludo is zonder grote problemen El Salvador binnen geraakt. Kortelings hopen wij van hem meer nieuws te krijgen.

Correspondent: Guy Verpoten

Kalmthout - mei 1979

Met vreugde kunnen wij nu reeds melden dat Ludo zijn reistiket voor El Salvador op zak heeft..
Datum: 9 juli. Enige onzekerheid bestaat er echter nog omdat juist de laatste dagen El Salvador in de actualiteit staat. De kans is groot dat er de staat van beleg wordt afgekondigd. Dit heeft tot gevolg dat Ludo El Salvador niet binnen mag. In dat geval doet hij Guatemala aan. Wij hopen in ons volgend nummer meer nieuws van Ludo te krijgen.
Zijn thesis, dat waarschijnlijk in boekvorm zal verschijnen, is momenteel voltooid, zodat hij nu meet tijd heeft om ons over zijn toekomstig werk in Guatemala of El Salvador te informeren.

Correspondent: Guy Verpoten

Kalmthout - maart 1979

Ludo Van de Velde, een priester die in Salvador en Guatemala was, heeft ons op 18 februruari duide-lijk gemaakt dat de toestand zoals Epifánio ons meedeelde een doodgewone zaak is in Latijns-Amerika.
Aan de hand van heel wat lichtbeelden kon hij de bijna onmogelijke toestand van de indianen schet-sen en t.ch was er heel wat hoop.
Wij zijn van mening, dat wij deze sympathieke priester bij zijn terugkeer naar Midden-Amerika moeten steunen en vermits onze leden voldoende inspanningen doen om een nieuw project aan te kunnen, hebben wij besloten in de geest van de algemene vergadering Ludo als vijfde permanent project te nemen.

Correspondent: Guy Verpoten