Léonie Akuma


Adres

Sr Léonie Akuma, Seke-Banza c/o Maison de District, Av. Colonel Ebeya 1430, Kinshasa
(Best opsturen langs het Missiehuis van Scheut, Ninoofsesteenweg 548, 1070 Brussel)

Brieven

Congo - 2 november 2010 / 26 januari 2011

Het nieuw schooljaar is begonnen. In de sommige streken is ieder begin nogal stuiptrekkend.
Morgen, misschien…. Het duurt zowel een maand vooraleer de jonge legertjes verzameld zijn. De Ouders hebben blijkbaar nog méér elementaire zorgen dan "de scholen” voor hun kinderen. Ze moeten ook eten en kleren hebben en binst een lang keihard droog seizoen is dit niet zo vanzelfsprekend. Als september verlengd verlof is, dan zoemt het in de klassen als in bijem1ijsten. Ze zitten vol en iedereen voelt er zich goed mee. De kleine "Cocorico's" krijgen veel aandacht, wat denk je wel? Spuiters van 3-4-5 jaar die uitverkoren zijn om naar de kleuterschool te gaan te Seke-Banza!! Het lijkt een hele revolutie in de tijdsgeest van ons volk. Dat volkje bezig zien overtreft alle spektakels. Hoe die lieve opvoedsters het aan boord leggen om overal aan en bij te zijn, spelend, zingend en dansend lesjes te geven, of tramen drogen, tot en met de kleinen bij de hand houden en leren een "echte W.C." te gebruiken, en ook wel dikwijls broekjes wassen en verversen. Een grote kunst is het om met de kleinsten om te gaan. Daar moet je echt talent en roeping voor hebben. Gelukkig zijn er nog mensen die dat kunnen met bijna "nul" verdienste. Die opvoedsters zijn eenvoudig te bewonderen.
Bijna onvoorstelbaar voor mensen die ver weg zijn van de actualiteiten in de diepe Congo.
We mogen met voldoening terugkijken op 10 jaar missie te Seke-Banza. Stiechten, dat gaat gepaard met heel wat barensweeën. Je moet met niets beginnen…. Toekomst maken, voorzien en doen. 10 jaar later krab je zich nog in het haar en denk je, hoe hebben we dat hier allemaal uit de grond gestampt? Kleuterschool, lagere school en nu ook al de stattende humaniora…
Toen was alles lang, droog gras, savanne, nu mogen we gelukkig zijn samen met veel ouders om de mooie, nette schoolcomplexen die dagelijks de poorten openen voor het jong volkje van Seke-Banza. Is het niet o.a. "DE BRUG" van Kalmthout die een deel hielp verwezenlijken? Hier past het dat ons vrienden van "De Brug" eventjes in de bloemen gezet worden. Discrete hulp verdient dubbele DANK.
Naar de toekomst toe: voor 2010 hadden we een nogal groot plan opgevat voor Cocorico. Het is ook zo dat de kleuterschool, gebouwd in 2001 met planken reeds flink aangevreten is door de insecten. We wisten wel dat we toen slechts voorlopig werk deden maar we moesten vooruit zonder veel centen. Deuren en vensters en ook andere belangrijke panelen vertonen gaten of zijn zelfs reeds gedeeltelijk leeg. Het project moest uitgesteld worden ten voordele van de bouw van humanioraklassen. .. (wat nu gaande is).
We zouden "COCORICO" willen herstellen en opfrissen in zijn eigen stijl zodat het vernieuwd gebouw, heel waarschijnlijk nog eens 10 jaar goede dienst kan doen. Na een flinke herstelbeurt en een lachende kleur erop, zou de kleuterschool opnieuw heel aantrekkelijk worden . Nette, frisse klasjes zijn al op zichzelf een voorwaarde en aanmoediging om goed onderwijs te verzekeren.
Verleden jaar werd slechts een miniem deel van uw gift gebruikt voor dagelijks onderhoud + een nachtwaker. Er werd toen vooral aandacht besteed aan "steun voor de opvoedsters" die zoals iedereen weet bijna niets verdienen. In onze Congo staat het salarissenprobleem voor onderwijs nog altijd op de meest kritische plaats. Doch het is nu zeker nodig om dat landelijk schooltje te herstellen, Het zal er weer lief uitzien en goed voor enkele jaren. Ondertussen zullen de humanioraklassen af zijn (zo hopen we) en dan kunnen we weer doen gelijk de boeren: de hand terug aan de oude ploeg slaan en herbeginnen. Laat ons hopen dat er altijd mensen zullen zijn om het te doen en te bemoedigen.
We danken alle goede medewerkers van "DE BRUG" alvast voor die bemoediging.
Graag blijven we in contact.

Correspondent: Frans Douwen

Congo - december 2009

Adres: Sr Akuma Leonie, Seke-Banza, via Maison de District, Avenue Colonel Ebeya 1430,B.P. 9997, Kinshasa 1 (République Démocratique du Congo) Seke-Banza is een klein dorp gericht op landbouw en gelegen op km 22 van de nationale baan nr 1, die binnenkomt langs Kinzau-Mvuete in het district van de Beneden-stroom in de Provincie van de Bas-Congo. Het leven is er totaal landelijk, de bewoners leven van een nog niet gemechaniseerde landbouwpraktijk die hen toestaat te leven. De aarde is er zeer vruchtbaar en bewerkbaar, men vindt er maniok, bananen, aardnoten, bonen, maïs, rijst… De bewerkingen zoals ontginning, omhakken van bomen… zijn toevertrouwd aan de mannen. Het zaaien, het wieden, het oogsten zijn voorbehouden aan de vrouwen. Vandaar dat de mama’s hun kinderen zeer vroeg in de morgen achterlaten en naar de velden gaan, want ze hebben er per dag twee of drie te bewerken. Deze kinderen blijven dus alleen zonder voldoende voedsel en zelfs alleen in huis zonder bewaking. Gedurende de zaaitijd zijn wij getuigen van ondervoeding van de kleine kindjes vooral van deze tussen 0 en 5 jaar.
De tegenwoordigheid van ICM-zusters in dit dorp bracht mee dat wij de kinderen van 3 tot 5 jaar omringen in de bewaarschool. De bewustmaking van de mensen bracht het ontstaan mee van deze bewaarschool "Cocorico" met een effectief van 82 leerlingen waarvan 47 jongens en 35 meisjes waaronder helaas ook enkele weeskinderen en kwetsbare kinderen. Aan de zwaksten onder hen geven we een aangepaste voeding met onze beperkte middelen. Bij dit alles bereiken we niet altijd het verhoopte resultaat.
Voor wat de grotere meisjes betreft, hebben de zusters ook een sociale klas ingericht om ze beter te begeleiden, maar de meisjes verkiezen naar de velden te trekken in plaats van een beroep te leren en hun toekomstig leven voor te bereiden. Daarenboven worden de jonge meisjes van deze streek voortijdig uitgehuwelijkt en
hebben ze vroegtijdig kindjes. Onder hen zijn er onverantwoordelijke personen. Toch is het een feit dat de nabijheid van de zusters ICM stilaan een verandering teweegbrengt in de mentaliteit van de mensen ter plaatse en zelfs van gans de omgeving. De landbouwers ondervinden daarbij fierheid en tevredenheid.
Ziedaar een beetje weergegeven hoe het leven in Seke-Banza eruit ziet en vooral de rol die "Cocorico" speelt in dit leven. We hebben werkelijk de wil om de kleine kinderen te helpen, zelfs om de opvoedsters bij te staan, ook al zijn onze middelen beperkt en ondervinden we maar bitter weinig bijstand vanwege de ouders. Het ritme waarin het geld devalueert speelt eveneens een slechte rol…
Bij de komende feesten wensen we u allen een Zalig Kerstfeest en een Gelukkig Nieuwjaar 2010.

Correspondent: Frans Douwen

Kinshasa — 31 augustus 2009

Zr Leonie is vernieuwd teruggekomen uit haar verlof en haar retraite. Ze schrijft niks meer over haar vitiligo handicap. Des te beter!!
Ik vertaal hier haar schrijven voor het boekje "De Brug":

Ditmaal schrijf ik jullie slechts enkele lijntjes over ons geliefd territorium van Seke Banza. Wij wonen op 80 km van Matadi en op 90 km van Boma. Seke Banza is gelegen op een hoog plateau, in volle Savanne. In de valleien vindt men een weelderige plantengroei.
De bevolking leeft vooral van de landbouw op een traditionele wijze bedreven. Al het werk wordt gedaan met de hak en het kapmes als voornaamste instrumenten. De velden zijn niet erg uitgestrekt, maar wel uiterst vruchtbaar dank zij een juiste vochtigheidsgraad.
In Seke Banza is het matriarchaal systeem sterk ingeworteld in het sociale leven. De kinderen behoren meer toe aan de nonkels en tantes langs moederszijde dan aan de eigenlijke ouders. De biologische vader heeft er geen woord tussen te brengen wat meebrengt dat hij een demissionaire ouder is. De jonge meisjes van 14-15 jaar dragen meestal reeds hun baby op de rug, terwijl de papas, dikwijls zonder werk, dolen langs de straten. Een kleine minderheid van de meisjes gaat naar school.
Dit alles doet ons het doel van de bewaarschool Seke Banza motiveren en begrijpen:
- Aan alle kinderen een goed vertrekpunt voor hun leven te verzekeren.
- Het analfabetisme verminderen.
- Aan het jonge meisje haar vrouwelijke waardigheid meegeven.
- Aan de streekontwikkeling helpen door de vorming van de vrouwelijke jeugd.
- Verantwoordelijke en creatieve vrouwen vormen
- Het jonge meisje opvoeden tot haar rol van echtgenote en moeder.
Daarom hoeven wij de begeleiders en begeleidsters van de jeugd goed te omringen. De leraars moeten houdingen en gedragingen beleven ten gunste van de ontwikkeling van het jonge kind. Vooral niet wachten dat de kinderen al een te hoge ouderdom hebben. Onze bewaarschool geeft een goede vorming op het oog.
Tenslotte is het tevens onze bedoeling de gezondheid, de voeding, het hygiënisch drinkwater, de sanering voor iedereen te bevorderen.
Om dit doel te kunnen bereiken, danken we u voor uw belangrijke bijdragen, die ons sterk aanmoedigen ons werk te blijven doen.

Correspondent: Frans Douwen

Congo – 4 maart 2009

… We zijn opgetogen door de bijzondere aandacht die u besteedt aan de lieve kleintjes en aan onszelf. We wonen met drie zusters in Seke-Banza. Zuster Marie-France werkt in de lagere school "Soleil Levant". Zuster Célestine is verpleegster en werkt in het algemeen hospitaal van Seke-Banza. Zij sprak haar eerste geloften uit op 15 februari laatstleden in Kinshasa. En dan ikzelf, Léonie Akuma, die de kleuterschool "Cocorico" ter harte neemt. Sinds een maand hebben we tevens een aspirante onthaald, die we tot bij haar intrede in het noviciaat zullen begeleiden.
Niettegenstaande onze dagelijkse moeilijkheden voelen we ons gelukkig in onze communauteit en in ons bezig zijn met onze regelmatige taken.
Onze kleuterschool bezit drie klaslokalen, één voor kinderen van drie jaar, één voor kinderen van vier jaar en één voor kinderen van vijf jaar. We ontvingen 44 kinderen in plaats van de 50 ingeschrevenen bij het begin van dit schooljaar. Tijdens het bezoek van Zuster Irene Peeters gingen we met haar van huis tot huis in onze kleine cité van Seke-Banza om de ouders toch aan te moedigen hun kleine kinderen te laten inschrijven. Sommige ouders konden spijtig genoeg hun kinderen niet naar school sturen.
De leerstof van het programma wordt pedagogisch bijgebracht door vooral aangepaste spelen. Kinderen die na het laatste kleuterjaar overgaan naar de lagere school zijn beter voorbereid. Ze zijn meer oplettend en meer toegelegd. De ouders zijn zeer in hun schik met deze voordelige toestand en de leraren van het lager onderwijs getuigen daarvan.
Eigenlijk blijven de schoolonkosten voor de kinderen binnen de mogelijkheid van de ouders. Deze kosten werden vastgelegd op 1.000 Congolese franken per maand (ongeveer maximum 1,5 EUR)*. We nemen ook deze betaling aan in natura. Onze grootste moeilijkheid bestaat in het geven van een loon aan de drie opvoedsters. Wat door de ouders samengebracht wordt volstaat niet voor het functioneren van het personeel. Vorig jaar waren we verplicht de twee werklieden te ontslaan. Zij verzekerden de netheid van de speelplaats en het onderhoud van de lokalen. Maar ondanks onze moeilijkheden houden we stand. We geloven dat de Heer ons ter hulp zal komen. Wij hopen dat uw gebeden ons steeds zullen vergezellen in het voordeel van een gepaste vorming van deze delicate en kwetsbare kinderen.
*N.B. In een brief vanwege Zr Irène Peeters (8 maart) lees ik dat 1 EUR de waarde heeft van 975 Congolese Franken. Volgens actuele berichten uit het internet wordt 1 EUR nu reeds (14 april) 1000 Congolese Franken. Een opvoedster van Cocorico zou dus ongeveer 30 EUR per maand ontvangen.

Correspondent: Frans Douwen

Congo – 26 januari 2009

Met onze hartelijke dank aan allen voor de opgestuurde som van 1.650 EUR welke ten goede komt aan de kleuterschool in Seke-Banza. Zuster Noëlla Lust heeft deze school voor kleuters gebouwd in 2001 met hoofdzakelijk planken. Vele initiatieven beginnen met kleine middelen! Toen was ik reeds gestart met een groep kleintjes in een barak van de parochie. Toen ging het eigenlijk beter dan nu. De mensen hadden toen nog een beetje inkomen, maar vandaag is dat te weinig om een gezin in stand te houden.
Het grote deel van de bevolking leeft van de landbouw. Maar de wereldwijde economische crisis laat zich sterk voelen. De ouders hebben wel de wil om hun kinderen te laten studeren, maar ze komen er niet toe omwille van het aantal kinderen. Ze verkiezen de groteren te laten studeren ten nadele van de kleintjes die dan thuis blijven rondhangen. De enkele ouders die hun kleuters toevertrouwen blijven in de minderheid. En al betalen ze de schoolonkosten, toch voldoet dit niet aan de noden van de school. Dit ontmoedigt wel eens onze ICM gemeenschap en toch blijft het zo dat de bevolking geholpen wordt door degelijk opvoedingswerk, niet alleen voor de grote maar ook voor de kleinsten. Het vroegtijdig beginnen met vorming en schoolopvoeding schept grote voordelen voor de volgende leerjaren. In ons land beginnen de kinderen meestal te leren vanaf 6 jaar. Wij willen bewijzen dat kinderen vanaf 3 of 4 jaar een grote voorsprong zullen hebben op kinderen die pas vanaf 6 jaar naar de school gaan. Dit wordt nog niet gehuldigd door de nationale inspectie van de scholen. Het kleuteronderwijs blijft eerder nog een privaat initiatief. Nu "De Brug" ons een flinke steun geeft, moeten we nog verder op zoek gaan naar middelen om ook de monitrices een geldelijke ondersteuning te geven.
In een volgende brief hoop ik nog meer op al deze zaken in te gaan.

Correspondent: Frans Douwen

(Irène Peeters)

Congo – 21 mei 2009

Even slecht nieuws. Akuma Leonie was goed bezig in Seke Banza met de bewaarschool. Dit soort schooltjes zijn eigenlijk iets nieuw voor de Kongo maar toch wel zeer belangrijk in de goede evolutie. Zij werkte reeds 8 jaar in Seke Banza. Nu kreeg ik 2 brieven , één van een oudere medezuster om te zeggen dat Akuma Leonie erg depressief is omwille van een huidziekte waarbij er witte plekken komen op de huid. Voor een Congolese dame is zoiets pijnlijk. Dan ontving ik ook een brief van Zr Leonie zelf: kort en zonder in te spelen op mijn vorige brief. Het ging over haar huidziekte (VITILIGO) en zo komt het dat er voor het volgend boekje geen relaas staat.
Ik begrijp haar toestand! De isolerende toestand van het verre binnenland, de onaantrekkelijke condities waarin ze moeten werken en dan nog die huid, waarmee ze misschien niet buiten durft komen. N.B. Ook in het blanke ras bestaat Vitiligo (1% van de populatie), maar deze onschadelijke huidziekte is moeilijk te herkennen bij blanke mensen.
We wachten het verhaal verder af.
Verder nog mijn beste groeten.

Correspondent: Frans Douwen