Julia Vandekeybus


Adres

Kole - Congo
Adres: VANDEKEYBUS Julia, Moerkantsebaan 277, 2910 Essen

Leven en werk

Sinds oktober 1988 is Julia Vandekeybus werkzaam in Kole, niet als zuster, maar als leek, tenvolle geëngageerd in het kader van het bisdom.
Tot dan was ze sinds 1964 werkzaam in het bisdom Idiofa. De eerste vijf jaar in Banga, een kleine missiepost waar ze als verpleegster-vroedvrouw werkte in het dispensarium en het moederhuis. Van '69 werkte zij in Idiofa in het diocesaan project: Developpement Program Populaire.
Op aanvraag van Mgr. Nkinga, vertrok zij in 1988 naar Kole, 500 km verder dan Idiofa het binnenland in, in volle oerwoud en gelegen in de provincie Oost en West Kasaï. Kole ligt 450 km van Kananga, naar het noorden toe, en haast in het hartje van de grote Zaïre.
In het bisdom Kole staat zij in voor de medische werken en de centrale farmacie van het bis-dom. Zij heeft nu ook de verantwoordelijkheid voor de begeleiding van het project "promotion des Pygmees". De pygmeeën leven verspreid in het noorden van het bisdom en ze maken de-len uit van de marginale groep van de bevolking.
Door de moeilijke omstandigheden, slechte wegen, veel bos, is de streek nog ver ten achter gebleven. Dat de nood in dit gebied erg groot is hoeft geen betoog.
Sinds september 1991 startte zij een klein dispensarium om de basisverzorging van de pyg-meeën te verzekeren.
In 200 is Julia definitief naar België teruggekeerd.

Brieven

Kole - 31 mei 2000

Een klein woordje maar om teken van leven te geven uit het warme Kinshasa. De mooie som van 64.000 fr.kwam goed toe hoor en dient reeds voor allerlei aankopen (vooral schoolboeken en -gerief) voor de vorming en medische zorgen van de pygmeeënkinderen, want ook daar werd alles geplun-derd. Wanneer ik verder naar Kole zal kunnen blijft een groot vraagteken. Onze bisschop is van plan half juli toch te proberen deze reis te ondernemen met begeleiding van de UNO en dan langs Nairobi of rechtstreeks naar Lodja of langs Goma, de oostkant van het land en sinds twee jaar bezet gebied.
Er komt maar weinig schot in, niettegenstaande al de grote consultaties, nationaal en internationaal. Nochtans zijn de mensen dat geweld en die oorlog zo ‘kotsbeu’ en snakken ze naar vrede. Het land mankeert werkelijk een echte leider. Ondertussen smullen ‘de groten der aarde’ van die grote en rijk-gevulde taart!
De twee containers staan hier in afwachting dat ze verder kunnen verzonden worden met de boot naar Kolte. In welk jaar die zullen toekomen weet niemand. Het zal trouwens welt erg nodig zijn, want alles, maar dan ook alles, werd geplunderd. De twee grote parochies waar verleden jaar nog niet ge-plunderd werd, ondergingen hetzelfde lot begin dit jaar. Sindsdien hebben we haast geen contact meer met het bisdom.
Hoe is de actie van het ontbijtbaanbed geweest deze maand? Verleden jaar was ik ook van de partij en heb ik van dichtbij de organisatie en actie bewonderd. Aan elkeen zeg ik daarom nog eens dank voor zoveel inzet.
Bedankt voor het brugboekje nr. 2 dat deze keer tamelijk vlug toekwam. Met genegen groeten en dank vanuit Kinshasa.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 20 mei 1999

Sinds mijn vertrek in januari heb ik niets meer laten horen. Er was trouwens geen enkele gelegenheid om brieven mee te geven daar al de kleine vliegpleintjes in het binnenland gebarricadeerd zijn tijdens de oorlog. Sinds verleden zondag ben ik nu weer thuis, na meer dan een maand “ouderweg” te zijn voor vluchtende soldaten.
Op 12 april werden we erg verrast door deserterende soldaten van Lodja, die 200 km te voet of per gestolen fiets Kole binnenvielen en zo vlug mogelijk met de boot wilden vertrekken naar andere stre-ken. De plaatselijke autoriteiten deden die boot vroeger vertrekken dan voorzien was en vluchtten zelf met onze auto’s naar een ander klein havenstadje op 100 km verder. De telaatkomers voor de boot zijn onmiddellijk aan het plunderen gegaan. Ondertussen was er een 30’ geen passage van gewa-pende soldaten en onze bisschop besloot om ons in veiligheid te stellen en samen met hem naar een andere parochie van het bisdom te rijden, een 200 km verder. Heel de nacht reden we verder om niet ingehaald te worden door vluchtende soldaten. Een vijftal dagen zijn we dan in die parochie gebleven, maar deze plaats werd ook bedreigd door gewapende deserterende soldaten en de pastoor, een Poolse pater van Steyl, besloot om een 20 km verder te trekken in een klein dorpje. De catechist en de voorzitter van de christengemeenschap van het dorp stelden onmiddellijk hun hutje ter beschikking om de bisschop en ons allen te logeren.
Langs de fonie op zonnepanelen bleven we in contact met Kole en met de andere parochies van het bisdom. De meeste mensen in Kole zijn allemaal het bos ingevlucht waar er vlug een beschutting ge-bouwd werd om te overnachten en om hun kleine inboedel, die ze kondent meenemen in veiligheid te stellen. Na enkele dagen werden de fonies ook opgeëist door de soldaten (men gijzelde daarvoor twee priesters). De christenen van de omliggende dorpen en de plaatselijke bevolking zorgden voor eten, hout en water van de bron. Van de gezamenlijke jacht en visvangst mochten we ook telkens meedelen. ‘s Avonds werd er rond een houtvuur gedanst en gezongen om ons wat te verstrooien.
Zo zijn we daar 16 dagen gebleven tot de pastoor van Idumbe het veilig achtte om terug te keren naar zijn parochie. Ondertussen hoorden we langs een fonie dat er weer andere troepen soldaten, Soeda-nezen en Lumbabiens naar Kole werden gebracht met veel legermateriaal. De bisschop van Mweka seinde over de fonie, dat we de Sankururivier zouden oversteken en dat we dan met een auto verder konden naar Kananga. Na 5 uur in een ’peroque’ (een roeibootje met een klein moteurke) kwamen we aan op een dorpje van de parochie Misumba, waar de pastoor, een Haitiaanse Scheutist en een me-depriester ons opwachtte samen met de bevolking met een deugddoende rijsttafel en kip en fruit. Daar hun jeep in panne was werden we per moto, 45 km naar de parochie Misumba gebracht. Eerst pater Jean, de enige pater Picpus die nog in het bisdom Kole werkt en die 83 jaar is, dan Mgr. Stanislas, onze bisschop en nadien ik. Pater Jozef Kasombo, de secretaris van de bisschop, wachtte tot ’s ande-rendaags om onze valiezen wat te bewaken, want die zouden ‘s anderendaags op een fiets naar de missiepost gebracht worden. Na drie dagen in Misumba te zijn konden we verder met een wagen van het bisdom Mweka om in Kananga te geraken.
Sinds zondag 16 mei ben ik weer in het land in afwachting op betere tijden en om weer terug te kun-nen gaan naar Kole.
Zeer veel dank aan de mensen van de Brug die zich voortdurend inzetten om andere te helpen op zo-vele plaatsen. Dat is werkelijk een aanmoediging om zo vlug mogelijk terug te keren en te helpen waar ik kan.
Alles zal herbegonnen moeten worden na de plunderingen.
Met vele dankbare groetjes aan elkeen van jullie.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 28 december 1997

Van harte wens ik jullie veel Kerstvrede- en vreugde voor elke dag van het nieuwe jaar. Ook maak ik van deze gelegenheid gebruik om elkeen van al de “Bruggelaars” te danken in naam van de Pyg-meeën, vooral de kinderen van de lagere school in Pelenge en Bayaya.
De laatste post is niet bereikbaar meer langs de weg en de kleine vliegerkens mankeren brandstof. Dat maakt dat ze per fiets wat schoolgerief en kleren komen halen. De verste post ligt op 525 km van Kole den de dichtstbijzijnde op 150 km. De post komt gewoonlijk elke maand omdat er daar een inter-naat is dat in stand gehouden wordt door de hulp van de Brug.
Omwille van de moeilijke sociaal-economische toestand van het land evolueert alles maar zeer traag en soms vragen we ons wel af of ze vooruit of achteruit gaan. Maar tegelijkertijd ontmoeten we dan toch af en toe mensen die zich volledig inzetten voor anderen met de zeer beperkte middelen die ze hebben en dat geeft hoop en stimuleert ons ook om steeds verder te doen in Gods wereldwijde wijn-gaard.
Ik was eind oktober in Kinshasa en ik heb daar nog schoolgerief voor de Pygmeeën gekocht. Al dat gerief zit nu op de boot die verleden week vertrok uit Kin, en die na 3 weken hier verwacht wordt.
Beste ‘Bruggelingen’, ik ga het hierbij laten, het allerbeste en tot wederhoren.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 10 december 1996

Je briefje van 15 oktober kwam gisteren toe in Kole. Ik was blij weer wat nieuws te vernemen. Het heeft er haast 2 maanden op gedaan eer het bij mij was. Het is waarschijnlijk in Kin blijven liggen, wachtend op een gelegenheid naar Kole.
Ik wens jullie reeds een Zalig Kerstfeest en alle goeds voor het nieuwe jaar; ook het bestuur van de Brug zeker niet vergeten. Ik schrijf reeds, want ik weet echt niet of er nog een vliegerke zal zijn voor Kerstmis om de nieuwjaarspost mee te geven...
Hoe is de viering van 20 jaar Brug geweest? En ondertussen is het solidariteitsmaal ook al voorbij ze-ker?
Ik heb hier nog eens het laatste boekje van april, waarin vermeld is dat de nieuwe projectaanvraag moet binnen zijn voor eind augustus. Ik wil mijn project voor de vorming van de pygmeeënkinderen verder zetten. Vooral langs scholing van de jeugd, de medische elementaire zorgen en de landbouw, omdat ze zichzelf zo vlug mogelijk zouden kunnen behelpen.
In mijn laatste briefje schreef ik over het accident van drie kinderen die werden doodgebliksemd. Dat heeft altijd nog vele gevolgen en moeilijkheden. De directeur van de school werd verplaatst. De nieu-we directeur is ziek geworden,... maar de school is toch terug begonnen eind oktober.
Eind augustus ben ik nog met de jeep tot in Pelenge geweest, maar nu in volle regenseizoen is dat niet meer mogelijk. Ze komen elke maand met de fiets het nodige gerief halen om het internaat en het dispensarium draaiende te houden. Voor Bayaya, 525 km van Kole, stuurde ik het schoolgerief en de kieren met een camion tot op 300 km. Van daaruit komen ze de pakken ook halen per fiets. Ik heb het nog niet geriskeerd om datzelfde te doen, en ik wacht liever op een viiegerke om mee te gaan als er plaats is tenminste.
In het voorjaar kom ik waarschijnlijk op verlof. In afwachting dat er een nieuwe bisschop wordt be-noemd. Nu wordt dit gedaan door een ‘administrateur diocesair’, een priester van het bisdom die be-noemd werd door de diocesane raad.
Ziezo, nogmaals vele hartelijke wensen, ook aan alle bekenden en nu maar hopen dat dit briefje dit jaar nog de lucht ingaat.
Veel vriendelijke groeten uit Kole.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 20 juni 1996

Heel hartelijk dank voor je laatste briefje en ook voor het boekje van de Brug van april 96. Het kwam haast tegelijkertijd toe met het boekje van januari. Morgen is er waarschijnlijk een vliegerke dat naar Kinshasa vertrekt en dan kan de post mee...
Proficiat met de succesvolle “ontbijt-aan-bed”-dag. Ik kan me best indenken wat een werk en organi-satie dat meebrengt, maar wees er zeker van dat zo’n ontbijt aan bed hier in het internaat van de Pygmeeën zeer veel mogelijk maakt; daarom aan elkeen DANK. Ook dank voor de mooie som van 34.000 Bf. die reeds gestort werd voor de scholen van de Batwakinderen, vooral dan voor de inter-naatskosten.
In één van de scholen (in Pelenge) hebben we half mei een triestig accident gehad. Drie kinderen werden op slag doodgebliksemd en drie werden geraakt, maar zijn gereanimeerd en met enkele brandwonden er door gekomen. De meeste ouders waren op jacht in het bos, maar bij hun thuiskomst was de reactie nogal hevig tegenover de directeur en enkele onderwijzers. De directeur is met heel zijn gezin gevlucht in afwachting dat de kalmte is teruggekomen. Ondertussen hebben we voortijdig de school gesloten en een autoriteit van het onderwijs is naar Pelenge gegaan om er een onderzoek te doen. Het is altijd erg als er doden vallen met een geweldig onweer, want de bliksem is geen na-tuurverschijnsel maar wordt gestuurd door ‘iemand’ en dan moet de schuldige door allerlei praktijken~ gezocht worden.
In Bayaya, de andere schoolpost van de Batwas, waar er veel meer kinderen zijn, gaat de school ver-der. Het is meer dan 500 km van Kole en dit jaar ben ik er nog maar 16 dagen geweest (met een vlie-gerke van de protestanten). Langs de baan kunnen we er niet meer geraken. Van het vliegpleintje tot aan de school is het wel 55 km. Ik doe dan gewoonlijk een heel stuk te voet of achter op de motor van de pastoor (abbe) die me komt halen als hij benzine heeft.
Het grote nieuws hier in het bisdom is dat onze bisschop Mgr. Nkinga is benoemd voor een ander bis-dom: Lisala. Op 7 juli is het afscheidsfeest. Voorlopig zal er een ‘administrateur diocesaine’ benoemd worden in afwachting dat er een nieuwe bisschop zal komen. Het is wel erg spijtig voor het bisdom Kole, want Mgr. deed veel voor de ontwikkeling op alle gebied van de bevolking hier, vooral voor de meest gemarginaliseerden o.a. de Pygmeeën, die hem altijd zeer graag zagen komen in hun kampement.
Beste leden van de Brug, een fijne vakantie en vele dankbare groetjes uit Kole.
Veel vriendelijke groeten uit Kole.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 8 december 1995

Uw brief van begin november is deze week toegekomen. Het laatste boekje van de Brug is die van ju-li. Het beste is wel van al de brieven naar Scheut te sturen.
Ondertussen heb ik hier van augustus tot november bezoek gehad van Gert (tot september) en Bart. Bart mocht hier zijn stage doen van electromechanica (hij is in zijn laatste jaar in Geel). Alle dagen werkte hij samen met pater Jean, die 80 jaar is, aan de “hydrolienne” om elektriciteit te geven in het hospitaal. Door de kracht van het water wordt er stroom verwekt zonder dat men brandstof nodig heeft en dat is wel ideaal voor hier. Door de vervoerskosten kost een vat mazout altijd het dubbel van de aankoopprijs in Kinshasa.
In je laatste brief vraag je om een nieuw project voor te stellen. Ik zou echter liever het geld van de Brug gebruiken om het project van de “autopromotion van de Pygmeeën” draaiend te houden (zorgen voor maaltijden, medicijnen,...), vooral de twee scholen Pelenge op 130 km van Kole en Bayaya op 500 km van hier. Deze laatste post kan men maar bereiken met een kleine vlieger. Er is geen over-zetpont meer, de brug is kapot en de weg onberijdbaar. Vandaag heb ik met een protestantse piloot nog 50 kg schoolgerief en wat kleren kunnen meegeven aan 1 $ per kg. De boot is deze week in Kole aangekomen met het gerief dat ik tijdens mijn verlof in België bij Scheut bracht.
Ondertussen is de directeur van Bayaya met zijn fiets op weg naar Kole om het allernodigste gerief voor zijn school op te halen. Stel je voor: het is meer dan de afstand van Kalmthout naar Parijs, en de autostrade met een prachtige verlichting liggen ook nog kilometers van hier !!!
Ik profiteer van deze gelegenheid om het bestuur en alle ‘Bruggelingen’ ook mijn oprechte wensen voor Kerst en Nieuwjaar te schrijven.
Hartensvol energie en werklust. Dank aan elkeen voor jullie voortdurende inzet.
Langs de “Brug’ passeren er vele kleine wensen naar de overkant we ze het toch wat heter hebben.
Veel vriendelijke groeten uit Kole.

Correspondent: Ria Verbreuken

Essen - 20 juni 1995

Alvorens terug te vertrekken naar Zaïre wil Ik jullie graag heel hartelijk danken voor de milde bijdrage om de twee lagere scholen voor de pygmeeën draaiende te houden. Door de onderwijzers een regel-matige aanmoediging te geven worden deze scholen toch mim of meer verzekerd, want “de staat” zakt nog steeds dieper weg en doet niets voor de uitbetaling van het onderwijzend personeel.
Vier Bateva-jongens volgen reeds de middelbare school en drie mannen volgden een initiatiecursus om schrijnwerker te worden in hun dorp.
Ge ziet wel, beste Bruggelingen, jullie acties en hulp dragen reeds vruchten in het verre oerwoud van Kole.
Daarom nogmaals dank vooral in naam van al de Pygmeeënkinderen van het bisdom Kole.

Correspondent: Ria Verbreuken

Essen - 17 september 1994

Alvorens terug naar Zaïre te vertrekken, na een kort deugddoend verlof, wit ik mijn correspondente nog eens bedanken voor het bezoekje en de lekkere fruitkorf.
Ook dank aan al de mensen van de Brug die door hun voortdurende inzet zo’n mooie som bijeen haalden van 41.000 Bf. voor elk van onze missionarissen. Dat is de moeite waard zeg, en een flinke ondersteuning om de school van de pygmeeënkinderen te doen draaien.
Dit jaar zijn we een tweede post begonnen op 550 km van waar ik woon, in Bayaya. Zoals in Pelenge zouden we daar ook een internaat beginnen voor de verafgelegen posten. Het doel van de school is altijd de Batwa-kinderen te leren lezen, schrijven en rekenen, zodat ze zich zo vlug mogelijk kunnen integreren in de Zaïrese samenleving. Door hun eigen werk (groentetuin, maniokvelden, jacht, ...) is er een kleine bijdrage ter plaatse, maar graag zou ik jullie hulp gebruiken om het internaat “draaiende te houden, want er komt heel wat kijken voor de dagelijkse kosten van zo’n 200 kinderen t.t.z. de meest elementaire dingen zoals medische zorgen, de maaltijden, schoolgerief, kleding, enz...
In naam van al deze kinderen nogmaals hartelijke dank aan elkeen van de ‘Bruggelingen’ die zich in-zetten opdat deze gemarginaliseerde groep het een beetje heter zou hebben...
Met vele hartelijke en dankbare groeten

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 20 november 1993

Het boekje van de Brug en de brief kreeg ik gisteren aan, waarvoor veel dank.
Terwijl jullie in de kou zitten, hebben we hier haast alle dagen 30° of meer, vooral nu in het regensei-zoen, gepaard gaand met veel onweer. Ik hoor op de radio dat het reeds is beginnen sneeuwen. Dat is wel vroeg!
De actuele toestand in Zaïre is echt chaotisch en telkens vragen we ons af: kan het nog erger wor-den? Het oude geld: de miljoenen briefjes, worden niet meer aanvaard. In vele provincies weigert men de nieuwe briefjes en velen vallen terug op de ruilhandel, want er zijn haast geen nieuwe briefjes in omloop. Ondertussen blijven jullie zich maar inzetten om zoveel mogelijk bijeen te krijgen.
Hoe is het solidariteitsmaal geweest? Uiterlijk schijnen dat wel paradoxale toestanden hé, maar weet dat jullie hulp soms kleine wonderen doet hier.
Zo zou ik graag dit jaar uw bijdragen gebruiken voor de onderhoudskosten van de pygmeeënkinderen die op internaat zijn. Ze komen 200 à 250 km ver en gaan pas in het groot verlof terug naar hun dorp.
Niettegenstaande dat heel het onderwijssysteem sinds 2 jaar niet meer marcheert, hebben toch altijd voortgedaan bij de pygmeeën en ze krijgen 2 maaltijden per dag. De maniok, de rijst en de groenten vinden we ter plaatse maar om voor elk kind een stukje vlees te vinden per dag is soms zeer moeilijk. Hun programma is wel aangepast met een “regime-special” dat hun levensritme respecteert.
Woensdag en zaterdag moeten ze gewoonlijk voor hun eigen potje zorgen. Ze gaan dan op visvangst en op jacht, en zo leren we de pygmeeën maar verder boeren om zo vlug mogelijk in hun eigen le-vensonderhoud te voorzien.
Vandaag 25.11.93 Ik kom waarschijnlijk weer wat laat met mijn briefje, want Ik heb het vorige vlieger-ke om post mee te geven gemist en ik zal nu moeten wachten op een volgende gelegenheid.
Ondertussen wens ik jullie en het comité van de Brug reeds zalige, mooie Kerstdagen, met alle goeds voor elkeen gedurende het komende jaar.
Met veel dank aan al de mensen van de Brug, voor uw inzet en blijvende steun, vooral in naam van de pygmeeënkinderen.
Met Kerstmis zou Ik graag bij hen zijn, maar of ik een vliegerke zal vinden is een vraagteken. De weg is onbereikbaar. In alle geval veel dank van elk kind dat met Kerstmis ook een cadeautje zal krijgen door jullie hulp!!
Met vele hartelijke groeten.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 23 augustus 1992

Hier in Kole zijn we aan het bouwen, omdat de schooltjes in “Potopoto” voor 2 jaar gesloten werden door de inspectie. Eer dat die dossiers dan weer door de informatica en computerwereld geraken, dat duurt zeer lang. Zo worden er van de 21 onderwijzers voor de pygmeeënkinderen maar 10 betaald door de staat en dan nog met veel (soms tot 6 maand) vertraging. De 11 anderen moet ik regelmatig wat stimuleren by. met een hemd, een broek of wat zakgeld. Ik moet ze toch bewonderen want ze hebben toch altijd voort gedaan terwijl er in de meeste scholen in heel het land veel gestaakt werd.
De grote vakantie voor de lagere school is hier gisteren maar begonnen omwille van de vele onregel-matigheden. De secundaire scholen moeten nog voort doen.
Volgend schooljaar (dat maar eind oktober zal beginnen) zouden we ook een internaat willen begin-nen voor de pygmeeënkinderen, die het eerste en/of tweede studiejaar beëindigden, dichtbij hun kampement. De kinderen van het 3e, 4e, 5e en 6de leerjaar zouden we willen bijeenbrengen in een ander internaat omdat hun kampementen over 100 km verspreid liggen. Het is zeer ver van Kole: 500 km. We moeten dan daar ook een klein dispensarium beginnen en mag ik dan misschien rekenen op de hulp van de Brug voor volgend jaar om de basismedicamenten aan te kopen voor de pygmeeën van Bayaya? Verleden jaar en dit jaar ben ik begonnen in Pelenge, op 150 km van Kole, met een post voor de pygmeeën.
Vele, vele hartelijke groeten aan al de vrienden van de Brug en veel dank voor alles wat er gedaan wordt voor Kole.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 19 november 1991

Uw brief kwam vandaag toe en ik haast me om die met hetzelfde vliegtuigske mee te geven. De vlie-ger moet hier wachten omwille van een grote regenbui. (Anders zijn ze na een kwartier weg.)
Bedankt voor je schrijven en het goede nieuws om weer geholpen te worden door de Brug. Ik zou liefst van al die hulp weer gebruiken voor medicamenten aan te kopen voor de pygmeeën. We zijn nu werkelijk gestart met een systematische verzorging, vooral van de TBC-patiënten. De verpleger ter plaatse moet hen dikwijls achterna in het bos, want vanaf ze zich een beetje beter voelen zijn ze weg: op jacht of op visvangst. We geven de zieken nu ook 2 maattijden per dag en dat is wel de grootste aantrekkingskracht om regelmatig hun medicamenten te nemen.
Toen die troebels uitbraken in Kinshasa was ik juist in Pelenge bij de pygmeeën. Een Hollands koppel, dokter, woonde daar niet ver vandaan. Ze waren werkelijk in paniek en wilden absoluut vertrekken, al-hoewel het hier rustig is. In Kole zelf vertrok ook de Spaanse dokter die hier nog maar 2 maanden was.
Het verdere nieuws zal je wel beter vernemen dan wij langs de TV. en radio. Nu wordt er hier ook veel meer naar de radio geluisterd hoor. Hopelijk keert de toestand, want zo kan het absoluut niet blijven en er heerst wel veel spanning onder de mensen, vooral in de steden.
Ik geeft dit briefje met iemand mee die naar België terugkeert.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 23 oktober 1990

Met de 35.000 Fr. van vorig jaar kocht ik golfplaten voor de bouw van het dispensarium. We zouden willen dat de mensen actief deelnemen aan de bouw van het dispensarium, maar om ze daar toe te krijgen is heel wat geduld nodig.
Ondertussen zijn we een hele actie begonnen bij de pygmeeën. Het is een kleine bevolkingsgroep van ± 4.000 man verspreid op een oppervlakte zo groot als België, die verstoten worden door de Bantoe-bevolking. Er is zeer veel kindersterfte en tuberculose zodat ze riskeren van uitgeroeid te worden. Het bisdom is daar sinds enkele jaren een actie begonnen voor het onderwijs t.t.z. kleine schooltjes op te richten zodat de pygmeeën zelf mondig worden (door te leren lezen en schrijven) om hun eigen lot te kunnen verbeteren. De ziekteverzorging en sanitaire opvoeding van de pygmeeën heeft de bisschop aan de “bureau des oeuvres médicales” toevertrouwd.
Veel dank aan de mensen van de Brug.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - 8 juni 1990

Bedankt voor je brief van 27.05. Het boekje van “de Brug” zal later wel volgen als drukwerk.
Op het moment ligt de aanmoediging voor de bouw van het dispensarium stil. De jonge verpleegster die met mij samen werkte kent heel goed de taal en nam de leiding van de bevolking op zich samen met het parochiaal comité. Ze is nu reeds 2 maanden weg voor verzorging.
De pastoor van de parochie zit al meer dan een maand in Kananga en de vicaris is een alcoholist en is weg naar zijn dorp om verzorgd te worden.
Het bouwmateriaal is gedeeltelijk toegekomen met de boot tot op 110 km van hier, maar nu is de ca-mion weer in panne.
Ik moet nu stoppen want de piloot is gehaast om de post mee te nemen met de porteur en het briefje is in alle haast geschreven op ‘t vliegpleintje in volle brousse.
Nog vele hartelijke groeten en tot wederhoren.

Correspondent: Ria Verbreuken

Kole - juli 1989

Het briefje van de correspondent was voor mij een echte verrassing. Hartelijk dank hiervoor!
Sinds oktober 1988 ben ik werkzaam in Kole, niet als zuster, maar als vrijwilligster – verpleegster - vroedvrouw. Tot verleden jaar was ik sinds 1964 werkzaam in het bisdom Joliofa. Kole is veel verder in het binnenland, een 200 km van Joliofa, in volle oerwoud, gelegen in de Kasaï Occidental en Oriën-tal. Door de moeilijke omstandigheden: slechte wegen, veel bos, is de streek nog ver ten achter ge-bleven. Kole is 450 km van Kananga naar het noorden toe.
Wat nu betreft mijn project. Er is hier nog van alles nodig. Onlangs zijn we gestart met een ‘dépot pharmacent’ voor heel het bisdom, die dan het hospitaal en de gezondheidscentra moet bevoorraden aan basismedicamenten. Een project voor de eerste stock medicamenten werd aanvaard door Memi.sa, maar er werd enorm veel gestolen onderweg. Hier in Kole zelf zouden we met een klein dispensa-rium beginnen voor de verzorging van de meest voorkomende ziekten, maar op het moment is er geen enkel gebouw beschikbaar. Moest “de Brug” ons willen helpen om zo’n klein dispensarium te bouwen? Ik ken niet goed uw mogelijkheden en er zijn zeker nog vele andere missionarissen die op hulp rekenen. Ik steek er het plan en de “devis” voor de bouw bij. Het is natuurlijk aan jullie organisatie te oordelen wat u kunt doen, maar weet dat alle hulp in dank wordt aanvaard.
In de hoop nog wat nieuws van jullie te ontvangen, stuur ik jullie mijn hartelijke groeten uit Kole.

Correspondent: Ria Verbreuken