Hugo Gotink


Adres

Luozi - Congo

Leven en werk

Hugo Gotink, pater redemptorist uit Nieuwmoer is werkzaam in Luozi. Luozi ligt in de samen-vloeiing van de Luozi rivier en de Congostroom. Zoals vaker in de ontwikkelingslanden gebeurt, combineert Hugo Gotink ook een reeks van taken:

schoolonderricht, scholenbouw met de plaatselijke bevolking,
het inrichten en bijhouden van een "dispensaire" voor eerste hulpverstrekking.

De "oud koloniale" scholen staan voor het ogenblik hoog in aanzien in Congo: Inderdaad, door de schromelijke onderbetaling van de officiële leerkrachten ontbreekt hier elke motivatie. De vorming van jongeren is dan ook een primaire opgave van het huidig ontwikkelingswerk.
De steun aan pater Gotink verleend begon met de aankoop van een maniokmolen. Tot op heden werd de steun hoofdzakelijk besteed aan het kopen van materialen voor allerlei bouwprojecten. Met het grootste hiervan werd in 1987 een aanvang genomen. Het betreft een nieuw "dispensaire" in Lukwaka, een dorp op ongeveer 50 km van Luozi.
Een andere zorg was het oprichten van een klein orthopedisch atelier. In 1989 vroeg hij hiervoor onze steun.

Brieven

Kola - 15 mei 2005

Een maand geleden heb ik U een brief gestuurd om te laten weten dat ik naar Guy Verpoten een verslag had geschreven om te beantwoorden aan de nieuwe criteria voor het project van De Brug.
Ik geloof dat alles goed geregeld is, want ik kreeg de steun van de Brug (1.550 euro) aan langs een stor-ting die pater Gaston Ribbens mij heeft gedaan op 23 maart. Wat later (midden april) kreeg ik langs de briefwisseling het formulier van het ontvangstbewijs. Een week geleden kreeg ik in Scheut mijn rekeninguit-treksel met de vermelde storting. Hierom stuur ik U het ingevulde ontvangstbewijs terug, dat u wel zal be-zorgen aan de verantwoordelijke. Zeker dank voor de financiële steun, want hiermee kunnen wij weer en-kele scholen helpen in Luozi en enkele jongeren voor hun schoolgeld ondersteunen.
.......
Verder hier geen groot nieuws. Er komt stilaan wat beweging voor het organiseren van de verkiezingen, toch zal het veel later gebeuren dan voorzien. Gepland was dat op 30 juni een nieuwe gouvernement zou kunnen beginnen... maar dat zal zeker niet gebeuren want men moet nog de volkstelling doen ! Voor wan-neer dan ? Misschien het einde van het jaar als er geen problemen zullen tussen komen, want de oppositie wil op 30 juni de macht in handen nemen. Zeker moet men vrede houden wil men iets realiseren : dat weet de verarmde bevolking genoeg, doch vele politiekers staan niet ten dienste van deze bevolking en zij willen juist de wanorde om hun machtspositie te behouden.
Waarschijnlijk kom ik midden juli voor twee maanden naar België . Onze Vlaamse provincie van de Re-demptoristen gaat samengaan met de Hollandse, Keulse en Zwitserse provincies om één grote "Sint Kle-mens-parochie" te worden. Hiervoor is een kapittel gepland te Matran in Zwitserland van 1 tot 6 augustus, waarvoor ik als afgevaardigde van Congo ben uitgenodigd. Dit gebeuren wil ik wel meebeleven. Zo hoop ik U te mogen ontmoeten tijdens de maand augustus of september om weer een projectvoorstel te doen bij de Brug voor het jaar 2006.
Wij gaan zo stilaan naar het einde van het schooljaar. Het zijn zo wat de laatste lessen en dan weer exa-mens. Voor 30 juni moet alles gedaan zijn want men vreest moeilijkheden in de politieke kringen omwille van de uitgestelde verkiezingen. Laat ons de kalmte hopen. In België gaat U langzaam naar de zomer toe: wat beter weer en wat zon hopelijk.
Ik hoop U het allerbeste toe en hoop eens binnen te wippen bij U tijdens mijn onverwacht verlof.
Nog genegen en broederlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Kola - 15 oktober 2003

Hier nog eens een briefje vanuit Congo. Er is wel geen groot nieuws te vermelden.
De grote vakantie is achter de rug en het schooljaar is weer begonnen. Hier was het maar een twijfelach-tig begin. Het was aangekondigd voor 8 september, doch het was maar op 22 september dat de klassen weer aan het draaien waren. De onderwijzers zijn weinig gemotiveerd omdat ze per maand maar een hongerloon krijgen (8 à 13 euro) en de leerlingen profiteren ervan om hun vakantie wat te verlengen. Voor het ogenblik is alles in volle actie : 's morgens vroeg ziet men de groepen leerlingen in uniform (blauwe broek of rok en wit hemd) terug naar hun school trekken tot de middag. Dan is het de beurt aan een tweede gang, want de meeste scholen hebben een dubbele vacatie, omdat er te weinig klassen zijn.
Vorig jaar was de weg van Kinshasa - Mbanza-Ngungu hersteld, nu dit jaar is de weg van Mbanza-Ngungu - Kimpese her opgemaakt. De vorige en deze maand is men bezig met het laatste stuk hier in Mbanza-Ngungu zelf. Ja, vorig jaar had men bijna 3 uur nodig om naar Kimpese te rijden, nu is het slechts één uur : wat een vooruitgang. Het gevaar nu is de snelheid waarmee de soms overladen cami-ons over de weg snorren. Vroeger moest men oppassen omwille van de vele putten in de weg om het evenwicht niet te verliezen, nu vliegt men en soms is het dan ook uit de bocht met de fatale gevolgen.
Vorige week wilde ik enkel gehandicapte kinderen van Kwilu Ngongo laten opereren in het ziekenhuis van Kimpese, doch het kon niet doorgaan omdat de zaal van orthopedie vol ligt met mensen met breuken komend van accidenten op de nieuwe weg.
In mijn brief van 17 juli heb ik u laten weten dat ik de steun 2002 van De Brug goed ontvangen heb. Deze hulp heb ik gebruikt voor het aankopen van golfplaten voor de landbouwschool en de lagere school van Ndwenga in Luozi.
Graag wil ik mijn aanvraag voor steun bij de Brug vernieuwen, want weldra lanceert men de maaltijdactie op het einde van dit jaar. Zoals u weet, blijf ik Luozi verder helpen en wil ik dat de scholen erop vooruit komen. De nieuwe klaslokalen hebben schoolbanken nodig. Hiervoor heb ik aanvragen van drie scholen : de landbouwschool van Kimpungu en de lagere scholen van Ndwenga en van Nkonka. Die schoolbanken kunnen gemaakt worden in een plaatselijke schrijnwerkerij zonder veel moeilijkheden en de prijs schom-melt rond 30 euro voor een bank. Naast deze schoolbankactie wil ik de ondersteuning van de twee auto-mekaniekers op stage verder doen : Jean-Pierre Mvuezolo in Kimpese en Pamuke Sumata in Kinshasa. Dit zal hun laatste jaar zijn.
Ik hoop dat de Brug mijn projectie voor die schoolbanken en de opleiding van mijn twee mekaniekers kan aanvaarden. Veel steun heb ik al mogen ontvangen. Gelukkig maar, want zo heb ik al wat kunnen helpen en hoop het nog verder te mogen doen.
Zeker veel dank aan al de sponsors.
Wij trekken ook een nieuw seizoen in : midden oktober begint het regenseizoen. Enkele regens hebben wij al gehad en zo lijkt het nieuw seizoen er op tijd te zijn. De vrouwen hebben hun veldje klaargemaakt; nu bij de eerste regens zal er geplant worden. Met de overvloedige regens van november en december zal alles groeien om dan einde januari en februari alles te kunnen oogsten. Hier herbegint het nieuw leven nu, terwijl jullie in de herfst zitten en naar de vorst van de winter trekken. Wat een wonder toch op deze aardbol.
Graag wens ik u nog succes met de actie van de Brug op het einde van het jaar. Aan het ganse equipe wens ik moed en doorzet.
Met genegen en vriendelijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Kola - december 2002

Blij ben ik om Kerstmis en Nieuwjaar eens in België te kunnen vieren, want meestal ben ik rond deze tijd in Kongo. Ik kan eens even winteren nu; wat zeker en grote afwisseling is met de hitte op de missie. Met deze feesten van Kerstmis en Nieuwjaar stuur ik U ook mijn beste zegenwensen: wensen van vreugde en vrede, van reëel goeds voor U en de ganse familie en vriendenkring. Dat de ster van Betle-hem ons lijve geleiden naar het Kind Jezus, waarin Gods liefde is verschenen. Dat het Nieuwe jaar 2003 ons doet groeien in vriendschap en genegenheid.
Voor de vele schone dagen van het voorbije jaar mag ik God en vele mensen danken. Wel is de politie-ke en economische toestand van Kongo in het algemeen niet veel verbeterd. Er wordt veel gepraat om terug tot een nationale eenheid te komen en om een rechtsstaat op te bouwen. Toch blijft het dikwijls bij beloftes, die niet worden waar gemaakt. Maar het volk komt meer en meer op voor inspraak en er is een grote druk komend uit de christelijke kerken. Er moet een oplossing komen. Gelukkig zijn er enkele verbeteringen: de weg tussen Kinshasa en Mbanza Ngungu is terug opgemaakt en met het andere stuk naar Matadi toe zijn de Chinezen bezig; ook is er terug brandstof te krijgen aan de tankstations en ook de Kongolese frank lijkt nu meer stabiel te blijven. Toch is de werkeloosheid enorm en de lonen zijn zeer laag. een onderwijzer verdient slechts 15 à 25 euro de maand om zijn gezin te onderhouden. Op het veld moet men werken om te overleven. Moeilijk en zwaar is de dagelijkse situatie, omdat men er nog geen einde aanziet!
Ik verblijf in het huis van de predikatiegroep in Kola bij Mbanza Ngungu Bas-Congo). Hier kom ik nog van pas om les te geven in onze vormingshuizen van onze Kongolese Redemptoristen. Verder zet ik mij nog in voor het historisch onderzoek van de missiegeschiedenis van onze paters en broeders in het bisdom van Matadi. Zo heb ik nu tijdens mijn verlof een gedenkboek met biografieën van al onze missi-onarissen (1902-2002) en een status personalis (1899-1999) van het bisdom van Matadi kunnen druk-ken: eindelijk wat vruchten van vier jaar opzoeken. Dit werk hoop k in het nieuwe jaar verder te mogen doen. Toch liggen mij nog enkele zaken nauw aan het hart, waarvoor ik mij ook graag inzet.
Vooreerst de parochie van Luozi, waar ik twintig jaar gewerkt heb en nu wordt verder bezield door mijn goede Kongolese confrater Julien, blijft mijn zorg. Aldaar blijf ik helpen voor de opbouw van klassen. In het voorbije jaar heb ik 500 golfplaten kunnen schenken aan drie verschillende scholen. Zeker de op-bouw van de landbouwschool, die wij begonnen zijn in 1996 in Kimpungu, moet nog verder voltooid worden: verschillende klaslokalen moeten er nog komen, want ze gebruiken de lokalen van de lagere school nog.
Een andere hulp is deze aan jonge gehandicapten: hulp voor revalidatie en financiële steun voor stu-dies. In Luozi onderhoud ik nog mijn vakman Alex voor het maken van beugels en protheses voor ge-revalideerde jongeren. Verder heb ik enkele driewielers aan jonge invaliden kunnen bezorgen en steun ik een 15 tal jongeren voor hun studies.
Omdat de economische situatie van het land zo dramatisch is, komen sommige mensen in nood mij steun vragen: bij ziekte en operatie, voor aankoop van medicijnen, bij sterfgevallen... Als ik kan , pro-beer ik altijd bij te staan!
Een speciale onderneming in 2002 bij ons in Kola was de bouwuitbreiding met drie bergplaatsen, een werkatelier, een gastenkamer en een kippenhok. Die bijbouw hebben wij kunnen afwerken voor mijn verlof in juli. Dit werk hebben wij kunnen doen met de steun van de abdij van Westmalle.
Midden juli ben ik dan op verlof gekomen. Zo heb ik het missiefeest weer beleefd en heb de inzet van vele vrienden gezien om mij te steunen. Dit bemoedigt en sterkt mij in mijn werk.
Tijdens dit verlof heb ik ook een bijbelsessie gevolgd van 10 september tot 1 december in Jerusalem bij de missionarissen van Afrika (Witte Paters). Wij waren samen met 19 missionarissen, werkend in ver-schillende landen van Afrika, om van een bijbelvorming te genieten samengaand met bezoeken aan de vele heilige Plaatsen. Het was een vijfde evangelie lezen doorheen de plaatselijke en historische con-text. Met deze sessie heb ik wel een speciale en verdiepende congé gehad.
Blij ben ik nu om op 16 januari terug te reizen naar Kola bij Mbanza ~Tgungu. Eerst zullen wij nog een container laden op 10 januari met veel gerief van kleding en gereedschap, dat ik mocht ontvangen van vele vrienden.
Hierom wil ik de ganse familie en de vele vrienden danken voor hun sympathie en steun. Bijzonder denk ik aan het missiecomité van Nieuwmoer, aan de Brug en de vele vrienden die mij hartelijk ont-haald hebben, die geholpen hebben voor kleding of gerief en die gezorgd hebben voor het verzenden van de container. Zeker zal k U niet vergeten in mijn gebed en werk. Uw bemoediging en steun is een stimulans o)m mij ijverig te blijven inzetten.
Nogmaals wens ik U het allerbeste voor het Nieuwe Jaar 2003. Met genegen en broederlijke groeten:

Correspondent: Roland Putseys

Kola - december 2001

Wij naderen het einde van het jaar 2001 en binnen enkele weken zetten wij 2002 in. Bij bet begin van dit nieuwe jaar is het goed om weer eens aan elkaar terug te denken en ook het beste toe te wensen.
Vooreest wens ik U vanharte een Zalig Kerstfeest: dat de boodschap van Jezus, ~God-met-ons ~‘, ons blijve bezielen en ons make tot echte vredestichters. Voor het Nieuwe Jaar 2002 wens ik U toe ge-zondheid en kracht in de ledematen, geluk en liefde in de relaties en Gods zegen en vrede.
Voor vele blijde belevenissen in het bijna voorbije jaar 2001 mag ik God en vele vrienden danken. Vooreest ben ik in de 60 gestapt en ik voel mij nog fit en goed, zoals een vis in het water. Gelukkig niet te veel last van malaria en andere tropische plagerijen.
Blij ben ik dat ik op tijd uit Luozi verhuisd ben naar Mbanza Ngungu. De zware drukkende warmte van Luozi, waarin ik 20 jaar heb gewerkt, kan ik nog moeilijk verdragen. Hier in Mbanza Ngungu-Kola is het klimaat wat zachter en frisser. Ook sta ik niet meer in dienst van een parochie, maar in het vormings-werk van onze jonge Congolese confraters. Dit maakt dat alles wat kalmer kan gebeuren.
Ik voel mij zowat een reservewiel: niet zo meer nodig, maar wel bereid voor wat diensten. Mijn voor-naamste bezigheden zijn les geven in ons noviciaat te Kinsongi en in ons prépostulaat te Mbariza Ngungu en wat geschiedenisonderzoek doen voor bet maken van een gedenkboek van de oud-missionarissen van bet bisdom Matadi. Ik ben blij dat ik dat werk nog mag doen, na 33 jaar Congo er-varing, waarin wel een hele evolutie zit. Toen ik op 24 september 1968 in het bisdom van Matadi aan-kwam, waren wij met 64 Redemptorist-missionarissen en 27 congolese bisdom-priesters en nu... met 3 Redemptoristmissionarissen (één Spanjaard, één Waal en één Vlaming), 33 Congolese Redemptoris-ten en 140 Congolese bisdom-priesters. In die goeie dertig jaar hebben wij een steeds vooruit schrij-dende inculturatie; wat zeker een goeie zaak is! Ook de start in 1980 voor het vormen van Congolese Redemptoristen heeft zijn vruchten gegeven. Zo heeft men nu 30 paters en 3 broeders Redemptoris-ten,, met in de vorming: 12 studenten in Kintambo (theologie), 2 novicen in Kinsongi-Kola, 15 postulant-studenten in Righini (filosofie) en 13 prépostulanten in Mbanza Ngungu. Zeker is er toekomst in de jon-ge Kerk van Congo, waarvoor de jongeren zich willen inzetten. Zij zijn de erfgenamen geworden van het evangeliewerk dat gedurende honderd jaar door 235 Redemptorist-missionarissen is opgebouwd. Nu moeten ze dit werk verder uitbouwen met hun cultuurpatroon. Zeker gemakkelijk hebben ze het niet, want de toestand van het land is chaotisch en doet dikwijls denken aan apocalyptische beschrij-vingen van oorlog, honger en ziekte. Maar de Geest zal waaien en het geloof bergen verzetten!
Buiten de gewone bezigheden waren er enkele gebeurtenissen in het jaar 2001, waarvan ik wel een herinnering zal bewaren:
Zo op 15 januari kwam intact de container, verzonden op 8 december, in Mbanza Ngungu aan. Het ve-le gerief, dat mij tijdens het verlof van vorig jaar door vele vrienden gegeven werd, kwam hier aan om vele mensen te kunnen belpen. Wat een plezier!
• Palmzondag en Pasen heb ik gevierd in het vluchtelingenkamp van Congolezen uit Brazza te Kima-za. Met 8 december was ik er weer voor de inhuldiging van hun gerestaureerde Maria-kapel. Met Kerstmis hoop ik weer bij hen te zijn.
• In het droogseizoen heb ik geholpen voor het organiseren van 3 vormingssessies van een week voor de catechisten van ons bisdom; één in juli te Luozi voor 36 catechisten, één in augustus te Tumba voor 84 catechisten en één in september te Matadi voor 48 catechisten en 42 animators in de kwartiers.
• Ook nog enkele bezoeken in mijn vroegere parochie van Luozi waren op het program: met Nieuw-jaar, in juli en september. Hier heb ik mijn hart verloren en zie ik eens graag mijn vrienden terug. Ook blijf ik er de kinderen van mijn vroeger werkvolk voor hun schoolgeld steunen.
Ja, Luozi blijft een beetje mijn kopzorg. In 1996 zijn wij daar nog begonnen met een landbouwschool in Kimpungu. Gelukkig hebben wij enkele slaapzalen kunnen bouwen, maar de klassen zijn er nog niet. Ze gebruiken de lokalen van de lagere school in de namiddag. Nu zijn er drie klassen In aanbouw, waarvoor ik wat cement en golfplaten heb gegeven. Hetzelfde is voor de middelbare school van Kim-bemba. Nu hebben nog twee andere scholen (Nkonka en E.P. Ndwenga te Luozi) hulp gevraagd voor golfplaten om enkele klassen te kunnen bijbouwen. Ik heb hun steun beloofd, denkend aan uw gene-genheid en vrijgevigheid voor ons werk.
En nu trekken wij naar 2002, zeker een mooi cijfer, vol harmonie en evenwicht. Laat ons hetzelfde ho-pen voor alle belevenissen van dit komend jaar. Zeker heeft de voorbije 11 september ons erg ge-schokt en wat doen nadenken over de wereldsolidariteit. Wij kunnen er niet van onderuit: wij moeten ons blijven inspannen voor vrede en ontwikkeling in de wereld en speciaal in Centraal Afrika. Langs welke kant staat U: in het kamp van de druppel op de hete plaat ofwel in het kamp met de druppel die de emmer doet overlopen? Met het beetje kunnen van ons zullen wij wel iets verwezenlijken, zoals de mieren een berg kunnen verzetten. Ondertussen is hier de weg tussen Mbanza Ngungu — Kinshasa een beetje opgeknapt (170km), nu moet nog de andere kant naar Matadi gebeuren (190km).
De gelddevaluatie is wat gestabiliseerd en is er weer mazout (wel duur) aan de pomp te krijgen: kleine tekenen van beterschap. Men hoopt op het slagen van de “dialogue intercongolais” om het land terug één te krijgen en een stop te zetten aan de grondstoffenroof. Zal dat het wonder zijn voor 2002?
Beste Vrienden, voor het Nieuwe Jaar wens ik nogmaals het allerbeste. Ik hoop weer op congé te ko-men in juni en U te mogen ontmoeten: zet de koffie en de koekjes maar klaar. Verder wil ik U hartelijk danken voor het gebed en de steun, die U ons missiewerk toezegt. Hier denk ik speciaal aan de vele goeie mensen van het missiefeest en de Brug. Grote dank voor alles. Maak ook mijn beste groeten en wensen over aan al uw vrienden.
Met genegen en broederlijke groeten:

Correspondent: Roland Putseys

Kola - 16 oktober 2001

Enkele weken geleden heb ik uw nummer 3, augustus 2001, ontvangen: een nummer vol brieven van collega’s over de ganse wereld verspreid en zelfs in verschillende talen: het is werkelijk een brug van wereldsolidariteit. Ook waren er vele reacties met gelukwensen op het zilveren jubileum van ‘de Brug~ die wel verdiend zijn ! Dank voor al dat nieuws.
Nu onder het droog seizoen heb ik ervan geprofiteerd om wat te reizen, want de wegen zijn doenlijk, niettegenstaande het vele stof op de piste. Drie catechistensessies van een week hebben wij kunnen organiseren voor het ganse bisdom: één in Luozi-Kimpungu begin juli, een tweede in Timba begin au-gustus en de laatste in Matadi begin september.
Zo was ik blij weer in Luozi te komen om te zien hoe onze landbouwschool evolueert. Ze waren juist bezig met het bouwen van drie klassen. Het gebouw staat op hoogte van de ceintuur nu. Ondertussen heb ik gezorgd voor cement en betonijzer, dat ik naar Luozi gebracht heb, nu midden september.
Van de tweede reis naar Luozi midden september, hiervan het volgend relaas:
Op 14 september zijn wij vertrokken voor een tocht naar Luozi. Met een wagen volgeladen met medi-camenten voor Bandakani en twee tricycles voor gehandicapten zijn wij ‘s morgens vertrokken. Ik ben in Kimpese gebleven, maar de chauffeur is verder gereden tot Kimbemba om daar aan de oever van de Congostroom de lading bij de schooldirecteur te laten. Hij is dan terug naar Kimpese gereden en er aangekomen om 10 uur’s avonds.
Zaterdagmorgen, 15 september, hebben wij een lading cement en betonijzer geladen om samen terug naar Kimbemba te gaan. Hier hebben wij de zakken afgeladen aan de oprit van de overzetboot. Dan zijn wij de lading van de medicamenten gaan halen in het huis van de schooldirecteur om in de wagen te laden. Met deze lading zijn wij dan de bac opgereden en hebben de cementzakken, die op de oprit lagen, overgedragen naar de bac. Zo hadden wij twee ladingen op de bac en moesten we maar een overzet betalen. De overzet is duur geworden, bijna 1.000 Bfr. Met veel geluk hadden wij onmiddellijk een bac en we konden juist parkeren achter een korte vrachtwagen op de bac (want er waren nog 4 vrachtwagens aan het wachten op de oever). ‘s Middags waren we in Luozi, blij onze vroegere vrien-den nog eens terug te zien.
Pater Nestor, die daar nu pastoor is, had juist Luozi verlaten om een retraite te preken in Kinsongi. Zo kwam ik er juist om de zondagsmis te doen, want er was geen priester. Maandag zijn we dan de medi-camenten gaan brengen aan de missie van Bandakani. U kunt geloven dat de zusters blij waren met deze voorraad medicamenten. In het geheel was het een aankoop voor 175.000 Bfr. (door Anna Smets) voor de missie van Bandakani. Ook heb ik een gedenktableau van Anna Smets gemaakt om in het moederhuis te hangen, waar Anna 35 jaar vroedvrouw is geweest. Gelukkig had ik tijdens mijn ver-lof enkele mooie foto’s van Anna gekopieerd. Zo heb ik met haar levensgeschiedenis (42 jaar Congo) en enkele foto’s een mooie muurkader kunnen maken.
Dinsdag, de laatste dag in Luozi, hebben wij besteed aan de bouw van klassen in de landbouwschool van Kimpungu. Eerst hadden we een kleine bijeenkomst met het oudercomité van de school, dat ver-antwoordelijk is voor de bouw van de school. Men heeft er drie klassen opgetrokken tot aan de deur-hoogte. Nu moet er een betonnen ceintuur komen om het gebouw vast te houden. Zo heb ik hun 10 zakken cement en 15 staven betonijzer gegeven. De rest van de tijd hebben wij zandvervoer gedaan om deze ceintuur en claustra’s voor de ramen te maken.
Woensdagmorgen hebben wij Luozi verlaten. De eerste bac hebben wij gemist.
Gelukkig konden we op de tweede bac weer achter een korte vrachtwagen. Het was de laatste overzet die dag, want er werkt maar één motor. Onze wagen was goed geladen met medereizigers en verschil-lende zakken bonen en fufu. In Kimbemba hadden wij nog een kort onderhoud met de prefect van de middelbare school, die daar ook drie klassen bouwt. Deze man vroeg hulp voor het dak: 250 golfplaten. Ik heb hem die beloofd, want hopelijk kan ik met steun van de Brug weer wat ondernemen. Juist voor het donker was om 18 uur waren wij terug thuis in Kola. De laatste 30 km had ik schrik, want omwille van het stof was een achterrem geblokkeerd en dat verhitte door de wrijving de achterbrug. Ik vreesde een panne aan de assen of het roulement ervan. Maar gelukkig zijn wij thuis geraakt, weer zonder stukken!
De volgende dag heeft Bakis de achterrem hersteld terwijl ik op een bijeenkomst was voor de ‘conseil de financies’ van de visieprovincie.Ik was de hele dag op de Sacré Coeur.
Ondertussen is het bouwen van de drie klassen verder gegaan. Weldra volgt het dak, waarvoor u steun hebt gegeven vorig jaar. Hiervoor oprechte dank.
Verder hebben zij mij nog steun gevraagd voor de secondaire school van Kimbemba, waar de oever is voor de overzet van Luozi. Nu hebben ze daar ook drie klassen gebouwd en ze vragen golfplaten en nagels voor het dak.
Ik heb hun steun toegezegd, hopend iets te vinden.
Ook heb ik nog de zorg voor enkele gehandicapte jongeren, die ik op verschillende manieren probeer te helpen: hetzij met het bezorgen van een tricycle, een operatie om de handicap te verhelpen of het betalen van schoolgeld voor hun studie. Ik heb verschillende jongeren in Kola en ook nog in Luozi. Zo hoop ik dat de Brug mij hiervoor weer een steun kan verstrekken om te kunnen helpen. Zeker dank voor alle goedwil.
Beste groeten aan de ganse familie en alle vrienden van de Brug.Ik wil ook nog de groeten overmaken van zuster Bernadette die ik in Luozi heb ontmoet en die veel goeds vertelde over haar onthaal bij u en nog bij andere vrienden.
Zo dan het allerbeste.
Nog genegen en broederlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Kola - juli 2001


Graag zou ik willen reageren op uw laatste nummer van De Brug van april. Hierin las ik dat de Brug zijn 25ste bestaansjaar viert op 10 juni. Ook was er een hele balans uitgeschreven om te laten zien hoe de Brug gedurende die 25 jaar heeft gewerkt.
Hierom zou ik eens speciaal alle leden en medewerkers willen danken voor hetgeen ze gedurende die 25 jaar gedaan en ook verwezenlijkt hebben. Ik sta wel niet aan de wieg van de Brug, maar er toch niet ver van af, want reeds in 1979 heb ik steun mogen ontvangen.
In het laatste rapport van de gesteunde projecten (jan. 2001) zie ik dat ik reeds 760.200 fr. heb mogen ontvangen. Zo sta ik bij de eersten die het meeste steun van jullie gekregen hebben. Hierom wil ik wel eens hartelijk applaudisseren voor jullie en duimen om te zeggen: ‘Doe verder met veel moed’. Wel lijkt er in 2000 een kleine daling te zijn voor het aanwerven van fondsen in vergelijking met 1999, maar dat mag jullie niet ontmoedigen. Vooruit maar, want de inzet voor een rechtvaardigere wereld blijft nodig. Dat moet ook jullie ideaal blijven. Wil deze gelukwensen en aanmoedigingen bij het jubileum van De Brug overmaken aan de bestuursleden, de medewerkers en de ganse groep helpers. Bijzonder dank ook aan u, Roland, met wie ik al jaren in correspondentie ben en bij wie ik ook tijdens elk verlof mijn babbeltje kon doen met enkele bestuursleden betreffende mijn doen en laten in Luozi en nu in Kola: telkens een aangenaam babbeltje met een leutig bierke(ns).
Ik wens jullie een hartelijk jubileumfeest: ‘De Brug staat in het zilver’, dat was al te zien op de kaft van het verslagboekje: de zilverglans ligt erop. Nog veel zilver op uw feest van 10 juni!
Met alle sympathie zal ik het hier meevieren.

Correspondent: Roland Putseys

Kola - 4 januari 2000

Ik heb uw brief van 7 november ontvangen. Dank hiervoor. Ik was blij te vernemen dat ‘de Brug’ weer wat onderneemt om ons te ondersteunen. Voor al de inzet veel dank!
De steun die zij mij best kunnen geven is voor de landbouwschool van Kimpungu (naast Luozi). De klaslokalen moeten er nog gebouwd worden. Ik hoop dat mijn opvolgers verder willen. Zeker wil ik hen wat helpen om hiervoor golfplaten en wat cement te kopen.
Nu wat nieuws van hier. Eind november ben ik naar Matadj geweest voor de expo van het eeuwfeest van de Redemptoristen. Gedurende een week heb ik de expo achtereenvolgens opgesteld in de kerk van Mvuzi, in de kerk van Notre Dame de Fatima en in de school van de broeders. Ik heb bijzonder de scholen uitgenodigd om zo de jongeren hun eigen geschiedenis wat te laten kennen.
Op 28 november was er in Matadi de wijding van 24 priesters. Van deze groep zijn er twee afkomstig uit de parochie van Luozi (ik ken ze bijzonder goed). Nog verschillende anderen zijn mij goed bevriend. Dus was ik verplicht de gebeurtenis bij te wonen. Het was een geslaagd feest. De kerk zat vol met ver-schillende duizenden mensen. De gezangen waren mooi begeleid en werden mooi uitgevoerd. De dienst begon om 8.30 uur en eindigde om 14.30 uur. Het was werkelijk een feest: 24 nieuwe priesters in één klap. Hier geraken de missies nu goed bevolkt, fel verschillend met 15 jaar terug wanneer ieder van ons alleen een missie moest besturen en op gang houden. Gelukkig is er volk nu. Laat ons hopen dat er flinke priesters mogen uit groeien.
Na dat feest ben ik terug naar Kola getrokken. Ook mijn twee andere confraters zijn zich nu in datzelfde huis komen installeren: pater Victor Manpuya, die twee jaar in België herscholing volgde in Lumen Vi-tae en pater André Musinga, die mijn vervanger was in Luozi. Hij is na een maand familieverlof hier aangeland. Nu is het huis van de ‘équipe missionaire’ weer bewoond. Beide confraters zijn verantwoor-delijk voor de preken in de parochies van het bisdom. Ik ben zo wat huisbewaker en lesgever in het no-viciaat. Hierbij ben ik nog bezig met geschiedkundig onderzoek betreffende de eeuw van de missionering. Zo draait ons huis nu op voile toeren. Het is wel spijtig dat onze keukenpiet is ziek geworden: Tata Nestor. Een trouw man die er ‘s morgens telkens was om de koffie te zetten en het huishouden wat te doen voor ons drie. Hij is ondertussen op 26 december overleden als gevolg van levercirrose. Een week daarvoor stond hij nog in de keuken, want hij wilde van dienst zijn. De Heer geve de trouwe dienaar de rust in zijn Liefde.
Op 15 december ben ik met pater André naar Luozi geweest. Het project van het internaat voor de landbouwschool is ver af. De vier slaapzalen zijn gebouwd. In de derde étappe van het project is nog voorzien: het bouwen van kleine keukens en toiletten en de meubilering van de slaapzalen zelf. Om deze laatste étappe op te starten zijn wij nog eens naar Luozi geweest. Voor mij was het een blij weer-zien van vele vrienden. Ik merkte dat het toch moeilijk zou zijn voor mij hier nog verder te werken in de parochie, want het klimaat woog mij werkelijk te zwaar. De warmte put u gans uit. Zonder veel beweging in de dag zijt ge ‘s avonds totaal plat en valt ge als een steen in uw bed: uitgedroogd door al dat zweten. Ik heb er dus wel goed aan gedaan van te veranderen. In Mbanza-Ngungu-Kola is het klimaat veel zachter en aangenamer. Na drie dagen verblijf in Luozi was ik dan ook blij van terug naar Kola te kunnen, juist om wat zachter klimaat te hebben. In Luozi waren het juist snikhete dagen.
Wat uitzonderlijk was bij onze reis naar Luozi was dat het water van de stroom dit jaar zeer hoog staat. De betonnen aanlegsteiger was gans onder water. In Kimbemba staan enkele restaurantjes in het wa-ter. In Luozi zelf staat de grote brug over de Luozirivier geen meter meer boven de waterspiegel. Heel het waterbekken is een enorme plas geworden: een zicht dat men niet gewoon is!
Ik moet ook nog zeggen dat wij gelukkig mogen zijn dat er flink gewerkt wordt aan de weg. De ‘office de routes’ was begonnen in het droog seizoen. Het werd slechts een bouwwerf. Aan het slechtste stuk (tussen het begin en Kimbemba) had men niet gewerkt, omdat men beweerde dat er geen mazout meer was. Gelukkig kwam de gouverneur ertussen, die bezorgde hen mazout. Dan werkten ze schoor-voetend verder, maar de grote putten die moesten opgevuld worden lieten ze ook zo omdat ze zoge-zegd geen vrachtwagen met lader hadden. Begin december heeft de gouverneur hen onverwachts een bezoek gebracht. Hij had hun spelletje gauw door. Ze voelden zich alleen meester en zonder controle. Nu heeft de gouverneur de medewerking gevraagd van CDL, Proroute van Luozi en Nkundi. Dan had-den ze samen een ploeg met een vrachtwagen, lader, bulldozer. De weg van Kimbemba tot de eerste brug is reeds af. Men herkent hem niet meer. Ge kunt er nu over razen (enkele weken daarvoor waren het allemaal nog putten). Wat een verbetering. Nu moeten rond Nienge nog de grote putten gevuld worden, want daar zijn nog enkele slechte en gevaarlijke plaatsen. De weg van Luozi tot Kirnpese heb-ben wij in minder dan drie uur gedaan, wat enkele weken daarvoor minstens vier uur en meer duurde. Een flinke vooruitgang. Terug in Kola aangekomen was ik blij pater Notenboom te mogen zien op de missie van de Sacre Coeur. Hij had veel nieuws over de streek. Hij had ook veel brieven bij. Daar moet ik nu op antwoorden voor hij terug vertrekt. Kerstmis heb ik gevierd in de dorpen. Kerstavond in het dorp Kola (het dorp waarachter wij wonen) van 16 tot 19 uur (de avondklok was ingesteld omwille van de onveiligheid). Kerstmis zelf heb ik gevierd in een bijpost van de parochie van Mbanza-Ngungu: Nsafts Nieke. Hier waren veel mensen van de verschillende dorpen samen gekomen in de kleine maar mooie kapel van de post. Eens de mis bezig was kwam het ‘kikongo’ weer vanzelf weer naar boven. Het sermoen vloeide eruit zonder problemen. Het deed mij plezier met vele mensen Kerstmis te zingen en te vieren.
De week na Kerstmis heeft het veel geregend. Op 28 december was het echt zondvloed. Bijna de gan-se nacht en de morgen tot 11 uur hadden we regen. Ons huis was omringd door grote waterplassen. De beek had een debiet van 10 meter hoger. Wij hadden gepland van een excursie te doen naar Kin-zudu, doch die kon niet doorgaan omwille van de vele rivieren die overliepen. Dat zal voor na Nieuw-jaar zijn.
Nieuwjaar heb ik in Kola gevierd samen met de confraters en enkele genodigden. Op oudejaarsavond had ik een flinke neusverkoudheid. Ik heb het dus rustig aan moeten doen. Gelukkig heeft de likeur VANAK (vana kiese = geeft geluk) die gefabriceerd wordt in Luozi, mij genezen. Zo was ik op Nieuw-jaar zelf weer een nieuwe.
Op 2 januari waren wij uitgenodigd op de parochie van de Sacré Coeur om driekoningen te vieren sa-men met pater visieprovinciaal en pater Jan Notenboom. Het was een groots feest van de parochie, want pater Jan werd in de bloemekens gezet. Alles was overvloedig: een stampvolle kerk, een preek van bijna 40 minuten, tot de kraag gevulde cibories. Na het feest had men nog 13 manden over met resten. De muziek en het ritme bleven nazinderen tot de laatste minuut. Fijn dat men zo nog kan fees-ten om alle miserie nog eens te vergeten.
Nogmaals oprechte dank voor uw brief. Ook nog eens de beste wensen voor het nieuwe jaar 2000: ge-zondheid, geluk en zegen.
Groeten aan de vrienden van de Brug die U bij gelegenheid ontmoet.
Met Gods zegen, nog genegen en broederlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Kola - 7 augustus 1999

Oprecht wil ik u danken voor de steun die de Brug mij verleend heeft. In mijn rekeninguittreksel van mei 1999 heb ik gezien dat de Brug mijn missiewerk heeft ondersteund met een som van 58.408 fr. Harte-lijk dank.
Deze steun ga ik gebruiken voor het verder opbouwen van de landbouwschool te Luozi. In Luozi-Kimpungu zijn wij begonnen met een landbouwschool. Doch elk jaar moeten wij hiervoor klassen bij-bouwen, naargelang de leerjaren aangroeien. Nu zijn wij bezig met enkele slaapzalen op te bouwen, doch voor het volgend jaar zijn er twee klassen met een bureau voorzien. Uw steun gaan wij gebruiken voor het opbouwen van deze klassen.
Vorige zondag, 1 augustus 1999 hebben wij een groot feest gehad; het eeuwfeest van de paters en broeders Redemptoristen in Congo. De eerste missionarissen zijn in Matadi aangekomen in maart 1899. De vruchten na 100 jaar inzet zijn: de stichting van het bisdom Matadi, de vorming van inlandse priesters die nu 120 in aantal zijn, de oprichting van een Congolese tak van Redemptoristen met een 40-tal leden. Dit hebben wij vorige zondag in Kimpese herdacht met duizenden gelovigen uit het bis-dom. Er was ook priesterwijding van drie paters Redemptoristen. Voor mij was het een gelukkige dag, want van die 100 jaar heb ik er 31 mogen meebeleven. Ook hadden wij op 13 juni een vreugdevolle dag. De parochie Luozi herdacht zijn 50-jarig bestaan. Normaal moest het feest vorig jaar in september doorgaan, doch de rebellie woedde toen en het was onmogelijk om iets te organiseren. Zo heeft men gewacht tot na de regens en men koos 13 juni 1999. Ik had het geluk van erbij te zijn. In Luozi heb ik 20 jaar gewerkt als pastoor.
Nu verblijf ik in Kola, 5 km buiten Mbanza-Ngungu, om dienst te doen in de ‘équipe missionaire’. Toch blijf ik met Luozi verbonden voor de opbouw van de landbouwschool die ik daar onafgewerkt heb ach-tergelaten. Dit blijft voor mij een kopzorg.
Nogmaals wil ik u danken voor uw steun. Wil deze dank overmaken aan de ganse ploeg van de Brug. Het heeft mij plezier gedaan en het betekent een aanmoediging voor verdere inzet. Zeker vergeet ik u niet in mijn gebed en in mijn verder werken.
Dankend wil ik u genegen groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 12 maart 1999

Hier dan nog eens een briefje. Pater Gaston Ribbens gaat naar België omwille van zijn moeder die ernstig ziek is. Dat is dan een gelegenheid om een brief mee te geven.
Zoals U vernomen hebt, ben ik begin januari naar Congo kunnen vertrekken, samen met pater Provin-ciaal.
Omdat de Bas-Congo nog te onveilig werd geacht, werd mij gevraagd wat te wachten in Kinshasa en te blijven in ons studiehuis van de theologanten in Kintambo, waar pater Ribbens verantwoordelijke is. Nu verblijf ik daar al twee maanden.
De eerste week na mijn aankomst was er een algemene vergadering gepland met alle Congolese con-fraters, waarbij ook pater Provinciaal Walter Corneilie aanwezig was. Men wilde eens na de gebeurte-nis van de rebellie in de Bas-Congo onze inzet en werken in ogenschouw nemen. Alles rond aposto-laat, vorming en financiën werd grondig besproken. Het was zeker een aanmoediging voor ons allen.
Om mijn tijd goed te gebruiken in Kintambo ben ik lessen gaan volgen van informatica. Die lessen wer-den gegeven bij de paters Oblaten. Hiermee heb ik nu juist gedaan. Verder ben ik bezig met het opma-ken van de geschiedenis van de Redemptoristen in Congo die daar nu juist 100 jaar werkzaam zijn. Toch blijft Luozi mij aan het hart liggen. Einde januari ben ik daar een week op bezoek geweest. Het was een blij weerzien van vele vrienden. Nog blijf ik mijn plaatsvervanger, pater André Musinga, daar steunen voor het afwerken van de landbouwschool. Hij is bezig met het bouwen van de slaapzalen. Hierna moeten er nog klassen komen, waarvoor wij nog steun moeten zoeken. Vorige week heb ik in een uittreksel van mijn rekening in de procuur gezien dat er een storting van 55.000 fr. is gebeurd op 17.12.98. Deze storting is gegaan langs DMOS. Ik veronderstel dat dit een steun is van de Brug, want de namen die vermeld worden zijn van Kalmthout. Wil U dan aan de Brug laten weten dat ik hun steun goed ontvangen heb en het geld ga gebruiken voor de bouw van onze landbouwschool in Kimpungu. Zeker wil ik alle leden van de BRUG danken omdat zij mij weer bedacht hebben voor een steun.
Als pater Gaston terug van België komt, hoop ik naar Mbanza Ngungu te gaan om daar nog te werken voor een pastorale bezieling in het bisdom van Matadi. Ik verlang nog wat te werken voor de catechis-tenvorming. Ook blijf ik bezig met het verderzoeken en het opmaken van de geschiedenis van de evangelisatie in dit bisdom.
Wil zeker vele groeten overmaken aan alle vrienden van “de Brug”. Nogmaals hartelijk dank voor de fi-nanciële steun waarvan ik al vele jaren mag genieten. Ik verzeker U dat het ons al goed geholpen heeft om wat golfplaten of cement te kopen.
Nog het allerbeste en hartelijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 30 januari 1998

In een week tijd zijn uw beide brieven hier gekomen. Dank voor het goede nieuws.
Ik ben blij te vernemen dat de “Brug” mij weer heeft willen ondersteunen. Het is een som van 44.000 fr. Dank hiervoor. De steun staat nog niet op mijn rekening, maar dat komt wel, want de storting is ge-beurd langs DEMOS en dat heeft zijn tijd nodig.
Ook is er een storting van 12.000 ft. voor zuster Bernadette. Ik zal haar de centen bezorgen langs de procuur van Kinshasa. Ik heb haar verwittigd. Dit zal gaan zonder problemen.
Hier is geen groot nieuws. Op 19 januari hebben wij de gebouwen van de kleuterafdeling ingehuldigd. Het was een feest met de kleuters en hun ouders. Voor heel dit complex hadden wij wat steun ontvan-gen van de ‘Driekoningenzangers’ in Duitsland (Aachen P.M.W.). Zo hebben wij dit feest in het teken van Driekoningen gezet. Iedere kleuter een kroontje op het hoofd en een blinkende gele ster op de borst. Enkele kleuters hebben dan het tafereel van de koningen gespeeld. Het was ontroerend schoon, mooier dan in een preek! Daarna de zegen van de gebouwen en het bezoeken ervan. Hierna een re-ceptie voor de ouders en een snoepregal voor kleine gasten, met wat speelgoedbedeling om mee naar huis te nemen. Iedere kleuter was een gelukkige koning!
Nu de kleuterafdeling af is, zijn we begonnen met het bijbouwen aan de lagere school van Kimpungu: het vijfde en zesde studiejaar. Zo zal de school compleet zijn. Hiervoor gaan wij de steun van “De Brug” gebruiken om wat golfplaten en cement te kopen. Zo zal uw steun geïnvesteerd zijn in een blijvend monument.
Ik hoop dat wij de bouw van de twee klassen ver zullen hebben als ik op verlof kom na Pasen. Veel hangt af of we niet te veel regen hebben en ook om het nodige materiaal ter plaatse te krijgen. Met de cement zitten we krap, die moet van Lukala komen (130 km van Luozi). De golfplaten moeten van Kin komen (350 km van Luozi). In de grond allemaal niet zo moeilijk... maar het zijn de wegen die archie slecht zijn en elke reis is een risico.
Nogmaals bedankt voor het goede nieuws. Bijzonder dank aan de “Brug” voor de steun. Nog genegen en broederlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 21 oktober 1997

Tot mijn grote schande is uw brief blijven liggen op mijn tafel. Het is een brief van 14 mei die hier mid-den september moet aangekomen zijn. Hij was wel lang onderweg, maar hij is er toch geraakt. Het was wel een luchtpostbrief, maar hij is waarschijnlijk toch met de boot gekomen. Hij is uiteindelijk toch te-rechtgekomen.
Ondertussen is Mobutu moeten opstappen en is Kabila er voor in de plaats gekomen.
Gelukkig is alles gebeurd zonder te veel slachtoffers, want men vreesde het ergste. Ook het leger van Mobutu is geneutraliseerd (hiervoor had Ik het meeste schrik). Nu zijn de oud-soldaten in het kamp van Kitona voor een heropvoeding (als ze er levend uitkomen). In plaats van Kinshasa is Brazzaville ver-woest omwille van de machtsstrijd van twee rivalen. Nsasou heeft gewonnen en de anderen moeten op de loop. Verschillenden zijn gevlucht langs de zone van Luozi, hopend zo naar Kinshasa te kunnen gaan, om dan verder een oord van ballingschap te zoeken... Het is allemaal een triestige politiek. Na de machtswissel heeft men van alles beloofd, toch is er nog weinig van te merken. De functionarissen wachten op hun loon. Vorige week werden de onderwijzers betaald voor de maand mei met een som van 1.000.000 NZ (330 fr.) voor de maand. Vorig schooljaar betaalden de ouders een maandelijkse premie voor elke leraar, maar dit systeem is door de vele beloftes van het regime voor het nieuwe schooljaar van tafel geveegd! Het is goed mogelijk dat de onderwijzers in staking zullen gaan, als de si-tuatie niet verandert.. Het wordt moeilijk voor de onderwijzers en de ouders hebben ook niet veel cen-ten. De spanning is om te snijden!
Toch proberen wij verder te werken: parochie- en bouwwerken. In de parochie hebben wij op 21 sep-tember de viering gehad van mijn zilveren priesterjubileum. Een gelegenheid om de collega’s van de andere parochies uit te nodigen. Wij waren rond het altaar samen met 13 priester en met een massa christenen (onder de bomen, op een snikhete dag). Het feest kon niet mooier. Zo duurde de eucharis-tieviering 4 uur lang met veel zang en muziek. Het sermoen duurde een uur, doch ieder was vol aan-dacht en interesse omwille van de afwisseling verhaal, acclamatie, zang...
Voor de bouwwerken hebben wij verschillende werven. Vooreerst onze kleuterklassen op de missie. Deze klassen zijn gebouwd en men legt voor het ogenblik de betonnen vloer. Het zal een mooi gebouw zijn: twee klassen met een klein magazijntje en een schoolbureau en vooraan een veranda. Het ge-bouw zal omheind worden met een clautra-muur. Een andere groep van metsers werkt nu in Lukwaka om een gebouw van 25 op 7 m met drie slaapzalen af te werken. De eerste regens deden de achter-muur instorten. Eén van do dagen gaat het dak erop.
In Kinpungu (3 km van do missie Luozi, boord van de cité) hebben wij nog wat te ondernemen. Voor de lagere school moeten nog twee klassen gebouwd worden: het vijfde en zesde schooljaar. Ondertussen zijn wij op dat domein een landbouwschool begonnen. Die is gestart met het nieuwe schooljaar. Voor de lessen gebruiken ze voorlopig de klassen van de lagere school. Toch moeten hiervoor ook lokalen komen. Voor de volgende jaren zullen we nog een goed programma hebben. Als wij er steun voor vin-den, zouden wij graag in het begin van het volgend jaar willen beginnen met het optrekken van enkele slaapzalen. De leerlingen komen soms van ver en moeten dan behoorlijk logement hebben. Ook kun-nen de lessen en de studie beter gevolgd worden. Ge ziet, ons programma is nog ver van af. U kunt dan wel begrijpen dat de steun komend langs de Brug altijd welkom is. November en december zullen opgaan in het bouwen van de twee klassen van de lagere school in Kimpungu. De steun van de Brug zullen wij gebruiken om het dak erop te krijgen: 160 golfplaten en 50 steunbalken.
Volgend jaar kom Ik zeker op verlof. Veel groeten aan alle vrienden van de Brug. Dat ze met veel moed verder werken, want de vele steuntjes worden al een hele stut.
Het allerbeste en met Gods zegen.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 19 mei 1997

Ik hoop dat u deze brief goed ontvangt.
Wij hebben enkele spannende dagen gehad voor de machtsovername. Het is dan eindelijk gedaan met de grote baas; wat zal nu de nieuwe geven? Zeker zal er werk aan de winkel zijn om de economie te-rug op dreef helpen, de wegen herstellen en de moraal opkrikken... anders zal er niet veel veranderen. Wij hopen zeker het beste. Als ‘hij’ de staatsfunctionarissen, de soldaten en de onderwijzers zal beta-len op een eerlijke manier, zal hij enorm succes hebben.
Het doel van mijn schrijven was u te laten weten dat ik in mijn rekeninguittreksels de storting van 35.000 fr. heb ontvangen. Hiervoor wil ik de Brug” oprecht danken, want al vele malen hebben zij de ontwikkeling voor Luozi gesteund. Graag wil ik u laten weten dat de twee klassen voor de lagere school in Kimpungu afgewerkt zijn en reeds in gebruik zijn. Nu zijn wij begonnen met het graven van de fun-damenten voor de bewaarklassen. Dit gebouw hopen wij af te hebben voor het begin van het volgend schooljaar.
Men heeft gevraagd om in Kimpungu een landbouwschool to beginnen, want in Luozi zelf is deze sec-tie er nog niet Juist in Kimpungu hebben wij een schoon terrein en dat komt wel goed. Door de staat zijn reeds de klassen erkend. Men zou het volgend schooljaar de eerste klassen hiervan willen begin-nen. Zo zitten wij weer met iets nieuws om te ondernemen. Zeker een groot werk, maar dat onderne-men wij beetje bij beetje. Hopelijk vinden wij hiervoor steun. “De Brug” mag zijn steentkje altijd bijbren-gen, zoals ze dat gewoon zijn, voor de golfplaten.
Groeten aan alle vrienden van de “Brug-ploeg”.
Het allerbeste, met Gods zegen. Met genegen en broederlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 18 maart 1997

Met het terugkomen van pater Gaston Ribbens heb ik het januarinummer 97 ontvangen van de Brug. Mijn brief van 8 augustus 96 stond erin opgenomen. Langs de post van Scheut ontving ik enkele weken geleden het oktobernummer 96 en dan ontving ik enkele dagen geleden langs de post van Luozi uw brief van 24 december 96.
Ge ziet, het duurt soms wat, maar het komt toch ter plaatse.
Vooreerst wil ik de Brugploeg feliciteren voor hun 20 herfsten jong, zoals Jos het noemde. Het was een klein begin, maar men heeft kunnen volhouden met de nodige inspiratie en moed. Ik kan maar zeggen: verder doen, want langs die vele kleine projecten hebt u al vele mensen kunnen helpen in de derde we-reld. In het algemeen schema van de uitgegeven steun staat mijn naam met de som van 539.000 fr. Dit is al een heel bedrag. Hiermee heb ik al wat golfplaten en zakken cement kunnen kopen. Ik hoop maar dat de steun mag verder gaan. Hou dus vol!
Het grote nieuws in Luozi is dat onze nieuwe bac in functie is. Toch heeft het wat geduurd. De con-structie van de bac was af eind oktober, maar het gouvernement had nog niet alles afbetaald. Zo lag de bac aan de ketting gedurende verschillende maanden. Midden januari vernamen we dat alles afbetaald was. Op 8 februari werd de bac ingehuldigd. Dat gebeurde met veel omhaal en muziek. De gouverneur van de provincie heeft het lint doorgeknipt en de genodigden konden een tochtje op de stroom maken met de nieuwe bac. Alles verliep vlot. Hierna hadden we een diner: rijst, bonen en een stuk koevlees. Wat nog het meest deugd deed was een glas fris bier, want het was een snikhete dag geweest. Spijtig genoeg eindigde die dag in een catastrofe. Rond 18 uur kwam er een groot onweer met een stormwind. Een twintigtal huizen in de cite verloren daardoor hun dak. Op de missie waren enkele eternieten golf-platen van de barza afgevlogen en een serie acacia-bomen waren gekrakt. Dus niet te erg, maar in het college lag het dak van twee klassen en het bureel eraf. Ook in Kimpungu, waar wij twee klassen voor de lagere school bijbouwen, was een muur weggerukt. Nog twee andere scholen in de zone hadden veel schade.
De uitleg was dat men de voorouders had vergeten wijn te geven bij de inhuldiging van de bac.
Ik was blij dat de Brug mij voor 1996 weer bedacht heeft met een steun van 35.000 fr. Zoals ik u al ge-schreven heb hopen wij in juni bewaarklassen op te trekken. Op het ogenblik functioneert de bewaarschool nu in twee noodklassen. Tegen het droogseizoen hopen wij de eigen gebouwen klaar te heb-ben. Voor het dak zal uw steun meepronken. Het zal een monument blijven.
Dank aan alle sponsors en medewerkers van de Brug. Nogmaals dank voor alles.
Een Zalig Paasfeest met de vreugde van Alleluja.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 8 augustus 1996

Hier dan nog een briefke. In Zaïre ben ik goed aangekomen op 12 juni ‘s morgens. Ik had geen reke-ning gehouden met het zomeruur in België, zodat ik een uur vroeger was dan Ik had laten weten. Ge-lukkig was op de luchthaven het wagentje van de procuur van Scheut om nog andere paters op te ha-len. Hiermee kon Ik dan, zonder veel problemen, naar de stad. Later om 9 uur heb ik op de procuur zelf mijn chauffeur ontmoet.
De volgende dag hebben wij na wat inkopen Kinshasa verlaten om naar Mbanza-Ngungu te gaan. Vrij-dagavond was ik in Luozi. De weg is archie slecht, maar men kan er door omdat de plassen zijn opge-droogd. Zelfs de grote weg van Matadi- Kinshasa heeft veel modderputten die nu grote zandbakken zijn, waarin soms nog vrachtwagens blijven steken en baggeren.
Ik was blij terug in Luozi te zijn. Ik werd vooral verwacht door de kinderen, want die droomden al van hun cadeautje. Met enkele ballons en petjes heb ik ieder kunnen blij maken. Het was een plezier van iedereen terug te zien en weer in het werk te stappen.
Ja, Ik ben terug in het werk gestapt, doch met veel onderbrekingen nog, want ik verwachtte mijn baga-ge in een verzonden container. Eind juni ben ik in Kinshasa geweest om te laten weten dat de contai-ner niet in Kinshasa maar in Kimpese moest aankomen. De weg tussen Kinshasa en Luozi is te slecht en veel langer. Daarna, begin juli, ben ik naar Matadi geweest om te weten hoe ver het stond met de aankomst, de dedouanering en het verzenden van de container. Eindelijk op 10 juli is de container in Kimpese aangekomen: 15.320 kg bagage die moest gelost worden. Gelukkig had Ik mijn werkvolk uit Luozi laten komen. Wij hebben 5 uur gewerkt om alle pakken, colli’s en schoolmeubels te lossen en in drie magazijnen in de missie van Kimpese te laten stoppen. Dan nog een volgend bedrijf : vervoer tus-sen Kimpese en Luozi: 100 km baan, waarvan de helft deftig is, maar het laatste stuk erbarmelijk slecht. Met mijn nieuw gekochte Daf-camion (een occasie-legercamion uit Nederland) heb ik al ver-schillende ritten kunnen doen. Maar al de pakken moeten in een klein bootje (hors-board) de stroom overgebracht worden, want de nieuwe overzetboot is nog in opbouw. Dit is een moeilijk werk en ook kostelijk. Daardoor hebben wij slechts de voornaamste pakken naar Luozi gebracht. Later, in septem-ber, hopen wij dat de nieuwe bac zal functioneren en zo kunnen wij dan verder de rest van de bagage naar Luozi brengen.
Ik heb nog de beste herinnering aan onze ontmoeting op 24 mei. Het was een gezellige praatavond met verschillende vrienden van de Brug. Jullie interesse voor ons werk is een echte aanmoediging. Ook wil Ik u nog danken voor de steun van 34.000 fr., die Ik voor mijn werk mocht ontvangen. Uw steun gebruik ik meestal voor aankoop van golf platen in mijn bouwwerken.
Voor dit jaar en volgend jaar hebben wij een heel programma. In februari-maart hebben wij op de mis-sie twee klassen bijgebouwd voor de lagere school. Nu juli-augustus is men bezig met het optrekken van twee lokalen: eén stapellokaal voor banken (die dienst doen bij openluchttheater) en een vergader-lokaal voor de moeders van het Marialegioen (hier een vrouwenbeweging voor emancipatie en voor re-ligieuze vorming). De golfplaten op die twee lokalen zijn gekocht met uw steun. Dan hebben wij nog enkele kleinere werkjes: twee toiletten en een overdekking, die moet dienen als studiezaal ‘s avonds voor de vele studenten die komen studeren met het licht van onze motor. In die overdekking zijn enkele grote borden voorzien voor oefeningen en uitleg. In oktober is het bouwen van een dorpskapel in Ma-zinga voorzien.
Voor het bouwen van de kleuterafdeling moeten wij wachten, want de stroom heeft ons geen stenen voor de fundaties gegeven. Het water in de stroom is dit jaar niet fel gezakt, zodat wij geen steunen hebben kunnen rapen. Zo moeten wij het bouwen uitstellen tot volgend jaar. Toch gaan wij beginnen met een kleuterschool in een voorlopig lokaal van de parochiezaal. De meubeltjes zijn wij aan het ma-ken in de schrijnwerkerij en speelgoed heb Ik genoeg vanuit mijn bagage. Het zal een succes worden hoop ik voor de kleine gasten.
In Kimpungu (3 km buiten Luozi) is een lagere school in opbouw. De twee eerste klassen hebben wij vorig jaar gebouwd, nu moeten er nog twee nieuwe klassen bijkomen, want dit schooljaar heeft men een derde jaar. Dit werk zal ook voor volgend jaar zijn, wanneer wij stenen uit de stroom hopen te ra-pen.
En in het geliefd Lukwaka (25 km buiten Luozi) hebben wij de slaapzaal voor de jongens van het mid-delbaar onderwijs te herstellen. Omwille van het grote gevaar hebben wij vorig jaar het dak hernieuwd, toch moeten de muren nog bezet worden en de vloer nog gelegd worden. Maar de weg naar onze bij-post is door de grote erosie onderbroken. De leerlingen moeten nu al het gerief, gedurende een mars van twee uur, op hun hoofd van Kinzonzika naar Lukwaka brengen en dan nog zeggen dat het een bergop is van 300 m hoogteverschil. Dat is niet om te lachen... toch moet het gebeuren wil men iets verbeteren.
Zo gebruik ik de steun van de Brug voor aankoop van golfplaten. Ik heb reeds een 400-tal platen ge-kocht voor deze werken (ik voeg hierbij de factuur). Moest de Brug voor het volgend jaar mij hiervoor willen steunen: het blijft een souvenir voor vele jaren.
Uw schrijven van 10 januari 1996 heb ik vorige week gelezen. De brief is aangekomen tijdens mijn ver-lof in de maand maart. Na mijn verlof terug in Luozi is er niet veel gebeurd in de correspondenten. Mijn verontschuldigingen
Zoals ik al schreef is er goede hoop voor de overzetboot. Men is bezig met de bac te monteren in Kim-bemba, de overkant van de stroom. De werken lijken goed vooruit te gaan en men belooft midden sep-tember de bac op de stroom. Laat ons hopen dat men dit programma kan verwezenlijken, want midden oktober beginnen weer de regens en zullen wij opgesloten zitten. In die kleine maand nog van droog seizoen hoop Ik de rest van mijn bagage in Kimpese op de halen, zodat de 15.320 kg. bagage in Luozi zal zijn!
Nogmaals hartelijk dank voor het hartelijk onthaal bij u thuis en de gezellige avond met de vrienden van de Brug. Wil hun de beste groeten overmaken.
Nog hartelijke en broederlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 11 november 1995

Het is zeker wat geleden dat ik U nog geschreven heb. Vandaag is het 11.11.11 en zo denk Ik aan de Brug en voel Ik mij schuldig om toch nog eens te schrijven.
Ik denk wel dat u mijn circulaire over het gebeuren van het zinken van de overzetboot hebt ontvangen. Zeker heb Ik u deze brief gezonden, maar ik weet niet of al de brieven op hun bestemming zijn geraakt. Zeker hebben wij van staatswege een belofte van een nieuwe bac, waarvan Ik het plan heb gezien. Maar ... zullen ze het waar maken? Mijn volgende reis naar Kinshasa zal zijn om te zien of de construc-tie hiervan ondernomen is!
Toch is er veel gebeurd in dit droog seizoen om ons uit de afzondering te halen. Praktisch is de nieuwe aanleghelling van de overzet gebouwd. Het was een project dat vorig jaar begonnen was en dat nu verder is doorgegaan. Omwille van het zinken van de bac heeft men de helling aan de overkant van de stroom niet kunnen afkrijgen, want men heeft nu serieuze problemen om materiaal vanuit Luozi naar de overkant te brengen. Dit gebeurt nu per prauw of een horsboard. De aanleghelling zal zeker volgend jaar afgewerkt worden, toch moet er een bac zijn, anders zal ze tot niets dienen.
Ook tijdens de maanden van het droog seizoen hebben wij de muur aan de oprit van de Luozi-brug herbouwd. Hiervoor hebben wij een grote geldinzameling gedaan over de ganse zone. Ook heeft ons nog de Duitse Ambassade wat steun gegeven voor het bouwmateriaal. Het werk voor het herbouwen van de steunmuur is begonnen in de maand juli. Midden oktober was alles klaar. Toch zag men ook dat de muur aan de andere kant in slechte staat was, en men vroeg ook daar een hele herstelling. Later hoopt men, als er steun gevonden wordt, de brug zelf te vernieuwen (het ijzeren platen dek is ver door-geroest en de balken van de boord zijn helemaal verrot). Gelukkig kan men nu weer veilig de brug op-rijden en is men zeker dat de weg niet verder in de rivier zal vallen wanneer het water van de rivier weer hoog komt te staan.
Ook mijn metsers en schrijnwerkers van de missie hebben niet stil gezeten dit jaar. Eerst hebben ze in het begin van het jaar een dubbele garage gebouwd, want mijn nieuwe wagen en de auto van de zus-ters moesten buiten slapen. Dan zijn de metsers begonnen met het bouwen van een huis voor een animator in de bijpost van Nkonka.
De schrijnwerkers hebben het afgewaaide dak van twee klassen van de lagere school in Ndwenga moeten herleggen. In Lukwaka hebben ze tijdens de vakantie het dak van de lagere school moeten vernieuwen. De metsers hebben nog twee klassen gebouwd in Kimpungu. En in Lukwaka moest de slaapzaal van de jongens herbouwd worden. Ondertussen zijn er altijd herstellingswerken op de missie, bij de zusters of in de scholen. Het werkvolk hier heeft zijn handen vol. Nu moet men beginnen met het bouwen van twee klassen op de missie. We zouden ze graag in januari kunnen gebruiken.. Aan werk ontbreekt het ons niet.
Ondertussen zijn de regens terug en zijn wij volop aan het planten. Gisteren hebben wij 75 “acacia magnium” geplant. Gelukkig hebben ze deze nacht al twee regens gehad zodat ze zeker zullen groei-en.
Volgende week hebben wij weer een programma om te planten, maar dan in ons animatiecentrum van Kimpungu.
Ook het parochiewerk houdt ons goed in de zwier. Vorige zondag vierden wij Allerheiligen, morgen hebben wij een herdenking voor de overledenen en zo gaan wij met de fanfare naar het kerkhof van Luozi. Op 19 november hebben wij een groot parochiefeest twee jonge priesters, die afkomstig zijn van de parochie Luozi, doen hun eremis in de kerk van Luozi. Die twee nieuwe priesters zijn gewijd op 1 oktober samen met nog 11 anderen. Met Christus Koning hebben wij de jongerengroepen die hun ge-loften doen... Daarna beginnen wij met de voorbereiding van Kerstmis: bezoek in de dorpen om de christenen voor Kerstmis uit te nodigen. Zo zijn wij aan de gang.
Ik wens jullie nog het allerbeste. Ook hoop ik dat de Brugactiviteiten goed verder gaan. In de maand november hebben jullie de “kaasmaaltijd”. Hieraan heb Ik tweemaal kunnen deelnemen. Het was tel-kens een succes.
Wil de groeten overmaken aan de ganse equipe en hen danken voor de vele steun die zij mij reeds hebben toegekend. Veel moed en Gods zegen.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 2 mei 1995

Op beide oevers van de Zaïre-stroom te Luozi en te Kimbemba staat een mooi geschilderd bord waar-op geschreven staat : ‘Wij onderhouden voor U de bac van Luozi”. Verder leest u nog de uren van de overzet. Dit zijn wel mooie woorden, als u weet dat op 25 april ‘95 om 2 uur ‘s namiddags onze bac (overzetboot, veerpont) gezonken is.
Hoe is dat kunnen gebeuren? Hierna een klein relaas over het accident met enkele bedenkingen rond de oorzaak. Maar eerst iets over de bac, want misschien bent u hiermee niet vertrouwd.
De dienstdoende overzetboot van Luozi is in 1985 in Luozi gemonteerd. Het was een oude bac van Matadi, buiten gebruik geraakt omwille van de nieuwe brug “Marchal” over de stroom. Deze overzet-boot heeft 4 grote schuiten, waarop een platform is gebouwd waarop 4 camions kunnen parkeren. Ach-teraan in de 2 middelste schuiten is de machinekamer gebouwd voorzien van 2 motoren. Op deze ma-chinekamer is de bestuurscabine geplaatst die toegankelijk is met een buitentrap op de twee buitenste schuiten. Alles is gebouwd in plaatijzer.
Op 25 april had de bac al 2 overzetten verricht. ‘s Morgens voor de eerste overzet had men deels het water uit de buitenste schuiten geloosd, want die waren lek. Men had 4 camions naar de over van Kim-bemba gebracht. Nog een tweede overzet van Luozi naar Kimbemba was er rond 11 uur met één wa-gen. In het terugkeren van Luozi had men de landeruiser Toyota van onze zusters overgebracht. Wan-neer de bac in Luozi aankwam liet men onmiddellijk de landeruiser van de bac rijden en laadde men voor een derde overzet een camion Volvo van 12 ton, behorend aan een protestantse missie in Luozi. Doch toen de bac in het midden van de stroom was, werd men verrast door de sterke stroming van ‘het water. Langs de achterzijde van de twee middelste schuiten sloegen de golven in de machinekamer. Direct begon men het water te lozen. Toen viel er al één motor uit. De mecanicien vroeg de stuurman terug te keren naar Luozi, doch deze weigerde omdat hij dacht dat hij al dichter bij de andere oever was. Er kwam steeds meer en meer water langs de achterzijde binnen zodanig dat de bac naar achter begon te hellen. Daardoor kantelde de camion op de machinekamer en zonk de bac dieper in de stroom. Geleidelijk aan bleef de achterzijde zinken in de stroom zodanig dat de overzetboot met zijn schuiten verticaal zonk en verdween. Op de bac waren gelukkig niet veel passagiers (de twee vorige overzetten hadden het volk al overgebracht), een veertigtal. Deze mensen konden zich redden door zich vast te klampen aan de vaten en bidons die van de bac waren gegleden. Vanuit Luozi had men gezien dat de bac zonk en men had een gemotoriseerde prauw gestuurd om de mensen te redden. Toch zin er een achttal mensen verdronken.
Het beheer van deze overzetboot was eerst in handen van een staatsinstelling en werd nadien overge-dragen aan een privé-onderneming. Geen van beide instanties nam zijn verantwoordelijkheid op om de bac te herstellen, met de gevolgen hoger vermeld.
Dan een ander punt. De beheerder van de weg Luozi- Kimpese laat zich al geen jaren meer zien. De weg is één modderplas van 52 km geworden. Gelukkig heeft de houtzagerij van Malanga een stuk weg van 30 km tussen Kiyasungwa en Kimpese met een eigen nivelleuse wat berijdbaar gemaakt. Toch heeft de “office de route” van Kisantu gereclameerd want men moest hiervoor hun machines huren. De route nationale nr 1 Kinshasa - Matadi (354 km) is al in even slechte staat. Tijdens dit regenseizoen zijn vele camions dagen onderweg geweest, omdat ze geblokkeerd waren in of voor een modderput. Onbe-rekenbaar dit economisch verlies. Ook zijn er veel ongelukken gebeurd omdat de weg volledig WEG was.
Nu wacht ons nog een tweede ongeluk in Luozi, als er niets verandert. Met de eerste zware regens van het regenseizoen in midden oktober 1994 is de steunmuur van de oprijweg aan de brug van de Luozi-rivier omgevallen. (Oorzaak verwaarlozing van de waterafvoering). Een groot deel van de weg voor de brug is in de rivier weggezakt. Omdat het water hoog stond tijdens het regenseizoen, kon men niet aan de steunmuur werken. Willen wij een tweede ongeluk vermijden, dan moeten wij deze steunmuur tij-dens dit droogseizoen heropbouwen. Met de hulp van een actiecomité zullen de werken uitgevoerd worden. De raming bedraagt 6843,51 US$. Hiervoor gaan wij nu steun collecteren.
Moest u wat centen hebben of een weg voor steun kennen, laat u het ons dan weten? Graag bezorgen wij U wat meer uitleg betreffende de heropbouw van deze steunmuur. U helpt een tweede ongeluk in Luozi vermijden!
Hoe zit het hier nu met de overzet in Luozi zult ge u afvragen.
Hierop kan ik nog geen klaar antwoord geven. Hoger de stroom op te Pioka Iigt een kleine bac. Deze bac kan slechts één camion overbrengen en is bijna in dezelfde slechte staat als onze gezonken bac. Ook omwille van het lange traject voor het overzetten in Luozi zou deze kleine bac geforceerd kunnen worden (in Pioka 1 km en in Luozi 3,8 km). Aan de beide oevers van de stroom moet een nieuwe be-tonhelling worden gebouwd, doch deze werken kunnen niet uitgevoerd worden zonder overzetboot
Wij, opgesloten achter een stroom met een gezonken bac, staande voor een weggezakte route aan de Luozi-brug en geremd of geblokkeerd voor meer dan honderd plassen en modderputten, sturen u deze brief met nieuwe en genegen groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 19 april 1995

Uw brief is hier al wel een tijdje aangekomen. Nu wou ik voor de congé wel de boel even opruimen en zo vond ik uw brief terug. Graag wit ik er nog op antwoorden. Toch hoop ik u weer eens te mogen ont-moeten tijdens mijn verlof deze zomer.
Vooreerst wit ik mijn dank uitdrukken voor de steun die ‘de Brug’ mij dit jaar weer heeft toegezegd. Ik heb weer verschillende kleine projecten die ik dit jaar nog moet afwerken. Voor het ogenblik werken wij nog in ons animatie- en vormingscentrum. Wij hebben hier 8 privé-kamers bijgebouwd. Nu zijn we be-zig met een keuken en een magazijn. Onder mijn verlof wordt er gewerkt in de lagere school van Kim-bemba en daarna aan de kapel in Mbanza Nsanda. Wij blijven aan de gang, niettegenstaande het geen gemakkelijke tijd is.
Wij hebben hier goed Pasen kunnen vieren. Ik heb hulp gekregen. Abbe Isaac, leraar in het klein semi-narie te Kibula en afkomstig uit onze parochie, is komen helpen voor Pasen. Op drie plaatsen hebben wij dan ook Pasen gevierd: Abbé Isaac in Luozi, mijn confrater Zéphirin in de bijpost Lukwakwa en ik in de nieuwe bijpost van Nkonka. De mensen zijn goed opgekomen. Ook het weer was goed geen slijk-wegen en goed warm.
In België stelt men zich zeker veel vragen over de sociale en economische toestand. De jongeren zul-len het niet gemakkelijk hebben. Zeker 2000 zal er niet gemakkelijker om worden. De situatie in Afrika neemt angstvallige toestanden aan.
Hoe zal Zaïre worden na die grote dictator ? Hier leven velen met maar éénmaal te eten om de twee dagen! Gelukkig is het in de brousse wat beter, toch is er nauwelijks vooruitgang zichtbaar. De staat is werkelijk failliet.
Nogmaals genegen groeten aan de vrienden van ‘de Brug”.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 6 december 1993

Het is begin december, toch ga ik maar mijn eindejaarsbrief schrijven en verzenden, want de post werkt hier maar met stoten. Zo hoop ik dat deze brief toch rond Nieuwjaar kan aankomen bij U.
Vooreerst beste wensen voor het Kerstfeest: een feest van licht en vrede. Isaias zegt : ‘Het volk dat wandelde in de duisternis heeft een groot licht zien opgaan” en de engelen zingen van “Vrede op de aarde. Vanuit de situatie die wij nu beleven in Zaïre, lijkt het wel een droom. Toch hoop ik dat de mach-ten en structuren van het kwaad toch ons niet eeuwig zullen boeien, want de Heiland is geboren
Kunnen wij iets van Zijn boodschap waar maken?
Van harte wens ik U ook een Zalig en Gelukkig Nieuwjaar dat het Nieuwe jaar 1994 voor U vol gezond-heid, sterkte, vreugde, geluk en zegen weze. Voor de schaduw van dit jaar spreek ik U moed, dapperheid en geloof toe. Dat de dagen wezen als een Godsgeschenk, die wij mogen inkleuren met de schit-tering en glans van ons levensgeluk.
Het jaar 1993 was hier in Zaïre een dieptepunt politiek komt men niet tot regeren, maar het is elkaar bekampen en vastzitten in de klauwen van een dictator. Economisch is men terug vervallen in het over-levingssysteem van een veldje. Het schooljaar is blanco geworden. Een ongelofelijke geldontwaarding (een zak cement in december 92 kostte 16.500~O00 zaiIres, nu is het meer dan 450.000.000). Men heeft een jongerenbevolking (dit is 2/3 van de totale bevolking), die niet meer weet waar naar toe. Ik vrees dat in het jaar 2000 Afrika de etterbuil zal zijn op de wereldbol!l Zo niet, dan zal er veel gedokterd moeten worden door wereldsolidariteit en eigenlandse inzet en opoffering voor ontwikkeling en vooruit-gang.
Nu wat nieuws vanuit de missie van Luozi. Het grootste plezier dat ik dit jaar beleefd heb, is de herope-ning der scholen. Niettegenstaande de onderwijzers niet betaald zijn door de staat, hebben zij de moed gehad om zich in te zetten voor de kinderen en de klassen te beginnen. Met de steun van de ouders proberen wij maandelijks de onderwijzers een prime te geven in afwachting dat de staat de onderwij-zers zal bezoldigen. Zo zijn gelukkig de meeste kinderen en jongeren terug in de klas.
De inzet van de christenen in de parochie is bevredigend. Sommige groepen zijn zeer actief: het Maria-legioen, 3 zangkoren, de groep KA en de fanfare. Sommige namiddagen gonst het op de missie van muziek en zang omdat men een manifestatie voorbereidt.
Wij verheugen ons ook over het animatie- en vormingscentrum te Kimpungu (gelegen op de rand van Luozi).
Verschillende sessies hebben wij al kunnen organiseren, niettegenstaande de economische crisis. Ze-ker hopen wij hiervoor nog steun te vinden.
Wat de bouwwerken aangaat, zijn wij in Kimpungu bezig met het afwerken van acht kamers voor ont-haal. Wij hebben wel twee slaapzalen, toch moeten er ook enkele privé-kamers zijn. Drie kamers zijn reeds bezet met cement en hebben een betonnen vloer. Doch voor de acht kamers moeten wij de sani-taire installatie nog aankopen. Hiermee hopen wij in 1994 gereed te zijn.
In het afgelopen jaar hebben wij in Kimbemba twee klassen kunnen bijbouwen, in Kimbata een dubbel huis voor onderwijzers en in Mbanza Nsanda een kapel op ceintuurhoogte. De zusters zijn ook begon-nen met het bouwen van hun klooster naast de missie. Wij hopen dat zij in 94 hun nieuwe woning zul-len kunnen betreden, want het oude huis op de missie is te klein geworden. Nog zijn er plannen voor het nieuwe jaar twee klasjes voor het lager onderwijs te Kimpungu, het afwerken van de kapel te Mbanza Nsanda, het oude missiehuis in het vormingscentrum te Kimpungu restaureren en aanpassen en het bouwen van een garage op de missie.
Nog enkele gebeurtenissen van dit jaar in de parochie: op 10 juni heeft de bisschop Mgr Kembo de gro-te kapel van de nieuwe bij post ingewijd. In de maand september hebben wij een tentoonstelling opge-bouwd over het eerste missiewerk in ons bisdom, dat verricht werd door 7 priesters van Gent (1891-1899), om het eeuwfeest van de evangelisatie te herdenken Op 10 oktober deed de nieuwgewijde priester Abbé Edmond Nsilulu zijn eremis te Luozi en twee dagen later in zijn dorp Nsonso. In de maand oktober ook werd mijn confrater Pater Victor Mampuva benoemd voor Mbanza Ngungu en ver-vangen door pater Zéphirin Luyila. In november hebben wij 395 boompjes geplant om de missie en om het centrum van Kimpungu te bebossen.
Beste vrienden, om te sluiten wil ik U nog bijzonder danken voor alle steun in gebed en sympathie. Ze-ker wil ik U niet vergeten in mijn dagelijks gebed en inzet.
Nogmaals beste wensen voor het nieuwe jaar 1994. Wij blijven innig met elkaar verbonden.
Nog genegen groeten van Luozi.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - december 1993

In de lente ll. was pater Hugo Gotink uit Zaïre, voor een kleine week in België, dit naar aanleiding van het overlijden van zijn moeder.
In Zaïre gaat, op het platteland, het leven gewoon verder los van de politieke verwikkelingen rond Mo-butu. Wel verlopen de aankopen in Leopoldstad met de nodige moeilijkheden.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 2 januari 1992

Uw brief van 7 december is hier goed aangekomen. Pater Gaston heeft er goed voor gezorgd. Die an-dere twee brieven zijn hier nooit aangekomen. De post langs Kinshasa is verlamd en niet zeker.
Ik was blij met de brief en ook het nieuws dat “De Brug” ons nog wilt helpen. Ik weet wel: wij zijn in een moeilijke periode, maar misschien kunnen wij nog best helpen door ondersteuning en aanmoediging. Die steun van de Brug gebruik Ik voor aankoop van golfplaten voor het schooltje van Kimbata.
Wil aan de sponsors mijn oprechte dank overmaken.
Ja, Ik heb nog een groot plan om een klooster te bouwen voor onze zusters. Zij wonen al vijf jaar in een huisje in de hof van de missie. Dat huisje is klein en oud (gebouwd in 1934 als dispensarium). Gelukkig heb Ik een dubbel perceel naast de missie kunnen bijkopen. Hierop zou Ik het nieuwe klooster willen hebben. Er staan reeds twee niet afgewerkte gebouwen op, die Ik zou willen omvormen.
Maar eerst moet Ik centen zoeken hiervoor tijdens mijn verlof. Nu heb Ik mijn metsers en een schrijn-werker tijdelijk technisch werkloos moeten maken omwille van moeilijkheden om bouwmateriaal te hebben en omwille van geldgebrek. Ik hoop van na mijn verlof in de zomer terug weer te kunnen verder doen.
Politiek is de situatie nog niet klaar. De grote chef wil baas blijven, hoewel de mensen hem stikbeu zijn. Na hem moet zeker een democratie aangeleerd worden, want men is dat niet gewoon of men kent het gewoon niet...
De economie zit tegen de grond. Men drukt gewoon geld dat papier is geworden. Chikwangue (mani-okbrood) kost 20.000 Z., een zak cement 750.000 Z.
Wat een cijfers zijn dat geworden. Ons rekenmachine is niet meer aangepast.
Zeker dit nieuwe jaar zal niet gemakkelijk zijn. Laat ons hopen dat de nationale conferentie kan door-gaan, want ze hebben nu leiders, waarin men vertrouwen heeft. Maar zal de grote weer niet met zijn trawanten alles boycotten? Zo ja, dan komt er zeker weer geweld.
Nogmaals oprechte dank voor uw schrijven en ook de flinke steun van de Brug. Het doet mij plezier. Zeker hartelijk dank en groeten aan de weldoeners.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - juli 1990

Van juni tot midden augustus was pater Hugo terug in ons land. Eind Juni hadden we, samen met an-dere vrienden van “De Brug” een gesprek met hem.
Volgens de pater wordt over de politieke toestand in Zaïre zeif weinig openbaar gemaakt. Zo werd het gebeuren van Lubumbashi in Kinshasa doodgezwegen. Hijzelf echter had vorig jaar enorme moeilijk-heden wegens zgn. opruien tegen Mobutu. Het heeft heel veel voeten in de aarde en nog veel meer steun van hooggeplaatsten gehad om niet te worden uitgewezen. De bevolking zelf heeft een dubbele houding t;o.v. het regime: ze zijn er enerzijds tegen wegens de corrupte en de vriendjespolitiek doch beschouwen kritiek erop vanuit België als een inmenging vanwege de oud-kolonisator.
Pater Hugo leeft, volgens zijn zeggen, ook in 2 verschillende werelden: de ene in Zaïre, de andere in België. Van zodra hij in één van beide terechtkomt, bestaat de andere niet meer. Wel is hij soms ver-baasd over de eigenaardige vragen die hem tijdens zijn verlof gesteld worden, vragen die getuigen van een betere westerse wereld hier t.o.v. een “eigenaardige” beschaving elders.
Zijn werk in Luozi gaat verder: het dispensarium in Lukwaka functioneert, zwarte zusters werken als verpleegster in Luozi.Het volgende project, pater Hugo wandelt van het ene naar het andere, krijgt reeds vorm: de ombouw van leegstaande gebouwen in Kumpungu (een andere wijk in Luozi) tot een animatiecentrum d.i. een vormingscentrum voor studenten, catechisten en onderwijzers. Hiervoor zou hij o.m. beroep doen voor steun vanwege “de Brug” -
Ondertussen reist hij het land af en verzamelt materiaal, ook muziekinstrumenten, want de Zairezen zijn enorm muzikaal, zoals we uit de kleurrijke foto’s die de pater had meegebracht, konden opmaken.
Zijn optimisme kan niet op: wij wensen hem dan ook met zijn nieuw project veel succes toe..

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 21 december 1989

Gisteren heb Ik uw brief ontvangen. Ja, die is niet rap gegaan, want U hebt die op 8 oktober geschre-ven. Meer dan 2 maanden onderweg. Toch grote dank voor die brief.
Waarschijnlijk hebt U al vergaderd voor “de Drug” en misschien is deze brief dan wat te laat. Maar ja, het is buiten mijn wil.
Zorgen hebben wij genoeg voor de middelbare school van Lukwaka. Hiervoor zou Ik graag 350 zakken cement kopen om in alle klassen een cementen vloer te leggen en om de slaapzalen af te werken.
Een andere zorg is het oprichten van een klein orthopedisch atelierke. Verschillende gehandicapte kin-deren heb ik laten helpen voor beugels. Doch dit vraagt een blijvende nazorg voor reparaties. Zo heb ik één van mijn schrijnwerkers een opleiding laten volgen om orthopedisch materiaal en schoenen te le-ren maken. Zo kunnen wij ter plaatse de kinderen blijvend helpen. Voor dit atelier Is materiaal nodig en hiervoor zoek ik wat hulp.
Nu zitten we in de voorbereiding van Kerstmis. Met mijn nieuwe medewerker Pater Victor Mampuva reizen wij de dorpen af om de mensen uit te nodigen voor Kerstmis in Luozi of Lukwakwa. Zo is hier dan dit feest een hele ontmoeting van alle christenen uit de verschillende dorpen: een echt feest van een ganse dag!
Wij zijn bezig met reparaties. De kerk zit stijf vol van de vleermuizen (ecologisch onevenwicht). Die vui-le dingen maken alles vuil, stinken en door hun vuiligheid gaan de golfplaten kapot. Zo hebben wij de uren aan het dak moeten afkappen om een goede opening te hebben voor de verluchting. Licht en tocht doet die vuile dieren op de vlucht drijven Gelukkig heb ik in Matadi een goed aluminiumstelling kunnen krijgen, want anders is zulk een werk niet te ondernemen. Verschillende golfplaten hebben wij moeten vervangen. Het moeilijkste werk is de puntgevel..
Nu wachten wij op het volgend groot werk: de materniteit bij onze dispensaire, maar Ik weet niet goed dat Memisa ons gaat helpen omdat wij wat dicht bij het hospitaal liggen en zo dit project niet kan door-gaan. Toch heeft de staat ons reeds groen licht gegeven, nu moeten wij weten of wij financieel zullen gesteund worden..
In mei 1990 kom ik zeker weer op verlof en zo hoop ik nog wat het één en ander verder uit te leggen.
Graag wil ik U danken voor uw gebed en uw sympathie, voor uw steun en genegenheid. Het geeft ons moed om iets, hoewel het miniem is, voor de groeiende Kerk en de gistende (onrechtvaardige) wereld te doen.
Nog genegen en broeclerlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 17 juni 1988

De tijd gaat snel: sommigen meenden dat het 3 jaar geleden was, anderen juist 1 jaar, in feite echter was het 2 jaar geleden dat pater Hugo Gotirik ons had bezocht, destijds met het project Lukwaka als doel, nl. de bouw van een “dispensarium”. Dit heeft hij ook, met de nodige moeilijkheden en met vertra-ging, kunnen realiseren zo vertelde hij ons thans 17/6/88, bij zijn bezoek.
Pater Hugo Gotink, actief in Luozi - Zaïre, nog altijd optimist en vol enthousiasme, heeft tijd tekort: na de installatie van Zaïrese zusters en het “dispensaire” van Luozi zelf, tracht hij thans middelen te vin-den voor de oprichting van een handelsafdeling van een middelbare school te Lukwaka, (een 60-tal km, van Luozi) stadje (dorp) waar hij twee jaar geleden het dispensarium had opgericht. Voor de bouw van die school wil hij golfplaten kopen waarbij hij hoopt beroep te kunnen doen op “de brug”, steun die hij altijd als waardevol heeft ervaren.
Niet alleen in Zaïre, ook hier in België tijdens zijn verlof (dat duurt tot midden juli) heeft pater Hugo het druk: alle mogelijke middelen en instanties worden bezocht om aan zijn moeilijkheden een oplossing te brengen zoals in de aankoop van een nieuwe Toyota, vermits de oude na een ongeval zijn beste tijd heeft gehad, doch ook voor steun aan de zusters van het dispensarium te Luozi.
Bij dit alles kont altijd opnieuw tot uiting wat Zaire’s huidigst grootste probleem blijft: de teleurgang en gebrek aan motivatie (= te laag betaald) van de onderwijsleerkrachten, waardoor dit schromelijk ach-teruit boert.
Het werd nog een lange avond: met een blokfluit en een heel stel Franse boeken, waarvoor zijn harte-lijke dank, nam Pater Hugo uiteindelijk afscheid. Wat hij doet is waardevol; of zijn taak uiteindelijk, doch zover zijn we bijlange niet, door plaatselijke mensen kan worden overgenomen blijft echter een open vraag

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - 15 februari 1987

Vorige week heb Ik uw brief ontvangen en heeft mij plezier gedaan. Het deed mij deugd dat “De Brug” nog eens aan mij gedacht heeft.
Ja, dat is al enkele malen. Nu is het voor de dispensaire van Lukwaka. Met het bouwen van deze dis-pensaire beginnen we volgende maand. Het materiaal heb ik reeds aangekocht: hout en golfplaten. De mensen hebben de stenen geklopt, maar misschien is het niet genoeg, want bij het bakken Is de oven gebarsten en zo hebben wij veel verlies. Hopelijk zullen we ergens stenen vinden, anders moet het dis-pensaire In twee tijden gebouwd worden.
De zusters hebben zich goed ingezet in de parochie. Het gezondheidscentrum draait op volle toeren. Er is ook een zuster die mijn plaats in de farmacie overneemt. Zo ben ik wat meer vrij. Voor niet school-gaande meisjes geven we wat naad. Dat geeft direct een ander leven op de missie. Wel smossen ze veel met water, want dat zal een probleem worden in het droogseizoen. Ik hoop dat ik bij de garagist een brandweerpomp kan kopen, zodat Ik direct vanuit de stroom Zaïre tot bij de zustérs in de citern kan pornpen. Dan zullen ze zeker voor kuis.en, schrobben en gieten genoeg water hebben.
Op 1 maart worden in het bisdom drie abbes tot priester gewijd en 10 nieuwe diakens. Hier is veel jong bloed voor de kerk. Misschien best, want: wij zijn de laatsten der Mohikanen. Laat ons hopen dat er veel goed uit. Komt. Ook is er de vorming van de zwarte redemptoristen. Er is een schone groep in op-leiding, waarvan de 2 eersten volgend jaar zullen gewijd worden. In Luozi valt het werk nog best mee.
Het gebouw voor hospitalisatie is afgeraakt. Toch moet Ik nog geld zoeken voor de bedden. Hiervoor heb Ik aangeklopt bij de ambassade van Canada. Voor het bouwen van dat gebouw heeft Memisa in Nederland mij geholpen. Vorige week heb Ik voor dit gebouw een grote citern kunnen kopen. Nu ga Ik die tank onder het dak plaatsen om het regenwater op te vangen, zodat de zieken onder het regensei-zoen water naar believen hebben.
Tijdens het droogseizoen hoop Ik dat de brandweerpomp zijn werk kan doen. Het is allemaal maar briecollage, maar het helpt ons toch.
Deze week beginnen de metsers op het college om een oude garage om te bouwen in 2 klassen. Dit is in het vooruitzicht om onze’ commerciële sectie te kunnen agreeren. Later hopen wij de rest te bouwen met steun van de Belgische regering, waarvan wij één vierde inbrengen. Toch wachten wij nog op de goedkeuring van het project. Later zal Ik wel laten weten hoe de werken verlopen en hopelijk een foto laten zien.
Aan de équipe van “De Brug” stuur Ik een hartelijke dank voor hun hulp, die wij goed zuilen gebruiken in de bijpost van Lukwaka. Aan allen nog genegen en broederlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - september 1986

Na 2 jaar afwezigheid kwam pater Gotink in 1986 voor een paar maanden naar Kalmthout. Oorspron-kelijk leraar, dan “broussepater” is pater Gotink thans, het 18de jaar van zijn verblijf in Zaïre, verant-woordelijk voor een parochie in Luozi. Luozj is een stad van + 9500 inwoners, gelegen aan de Congo stroom.
De parochie bevat naast de kerk, ook nog een apotheek en een dispensarium voor eerste zorg. Naast mis lezen, niet alleen in Luozi doch ook in de omliggende dorpen, in de regenperiode op zichzelf al een avontuur omdat de terugweg niet altijd gegarandeerd is, houdt pater Gotink zich ook bezig met deze apotheek en het dispensariurn. Vanaf september 86 komen 4 zwarte zusters erbij om de taak van het dispensarium op zich te nemen. Op de school zitten ongeveer 400 leerlingen. Is het werk in de paro-chie op zichzelf positief, toch ziet pater Gotink de toekomst van Zaïre minder rooskleurig: vooral het onderwijs laat te wensen over. Door de verschillende devaluaties nl. is het onderwijzend personeel schromelijk onderbetaald en ontbreekt daardoor de rnotivatie.
Voor de onmiddellijke toekomst heeft pater Gotink een nieuw project op stapel staan nl. het oprichten van een dispensarium in Lukwaka, een missiepost met dorpen errond op ± 25 km van Luozi. Nodig daarvoor zijn cement, golfplaten, en hout, materialen die hij mede via de hulp van “de Brug’’ hoopt te kunnen verkrijgen. Voor de totnogtoe gekregen steun is Pater Gotink zeer erkentelijk.
In juli vertrekt hij terug naar Zaïre: we wensen hem een vruchtbare nieuwe missiecampagne toe.

Correspondent: Roland Putseys

Luozi - april 1985

De steun, die U me hebt aangeboden, ga Ik gebruiken voor het bouwen van een dispensaire, waarmee wij deze week begonnen zijn. Voor de aankoop van materiaal is mij geld geschonken door de Neder-landse organisatie: Medische Missie Actie. Maar het werkloon en het vervoer van materiaal is ten laste van de bevolking en mij. Nu houden wij in Luozi geldinzamelingen. Dit zal echter niet volstaan, omdat de crisis hier sterker doorweegt dan bij jullie, geloof mij. Hierom is Uw bijdrage ons zeer genegen.
Graag wil Ik U laten weten dat de 4 klassen van de lagere school op het terrein van het college afge-werkt zijn en reeds in gebruik genomen. Volgend schooljaar hopen wij de 4 andere klassen te bouwen. De leerlingen moeten met hun onderwijzers de stenen kloppen en bakken. Zij gaan bovendien de rots-stenen uit de Zaïrestroom rapen voor de grondvesten. Zo hebben wij nu de tijd om onze dispensaire op te trekken, die hopelijk in de maand juni kan geopend worden.
Met veel genegen en broederlijke groeten.

Correspondent: Werner Verhoeven

Luozi - mei 1984

Mijn werk is zeer gevarieerd: de parochie bezielen, medicamentenzorg en nog wat bouwconstructie.
Naast de parochiebezieling heb ik een medicamentenzorg. Ons hospitaal en verschillende dispensaria hebben gebrek aan medicamenten. Hierin probeer Ik hen te helpen met medicamenten: aankoop in Kinshasa en België. Ook heb ik enkele basismedicamenten om de mensen te helpen bij wormziekte en malariakoortsen.
En dan de bouwwerken. Gelukkig hebben wij onze schrijnwerkerij gebouwd. Het is een hele onderne-ming geweest. Gedurende zes maanden hebben 4 metsers en 2 schrijnwerkers bezig geweest om dit gebouw op te trekken. Het is nu af en reeds in gebruik, toch, wij wachten nog op de machines, die waarschijnlijk ‘begin ‘84 zullen aankomen.
Toch hebben wij weer nieuwe zorgen. Onze lagere school van de missie heeft 728 leerlingen. Omwille van de overbevolking willen wij deze school in twee splitsen om een nieuwe basisschool te bouwen op een andere hoek van Luozi. Met onze equipe van 4 metsers zijn wij hiermee begonnen. De fundaties zijn reeds gegraven en deels gemetseld, niettegenstaande wij hier nog geen steun hebben gevonden. Ook de middelbare school in Lukwakwa is door de staat erkend: dit jaar is er een derde leerjaar bijge-komen, het volgend jaar de vierde en dan verder... Dit brengt ons ook bouwen van klassen en huizen voor leraars mee. Gelukkig hebben wij hier een dynamische prefect, doch voor het. bouwmateriaal komt men dikwijls hulp vragen op de missie.

Correspondent: Werner Verhoeven

Luozi - februari 1982

Hugo bedankt de gulle gevers van de Brug. Hij meldt ons het geld te gebruiken om een ntwadisi (een leraar in het college) te helpen installeren.
Hij schrijft ons ook dat de uitbouw van hun kerkje, door de studenten is voltooid.
Met Pinksteren heeft gr. Lubaki aldaar 66 koppels gevierd, die 25 jaar of meer gehuwd waren.
Tata Odilon vertelde zelfs over zijn 55 jaar huwelijkstrouw.

Correspondent: Werner Verhoeven

Luozi - augustus 1981

Pater Hugo Gotink schreef ons dat het geld aangekomen was en vermits wij op naam van enkele van onze leden hadden gestort, heeft hij deze leden ook persoonlijk bedankt.
Van dit geld heeft hij een maniokmolen gebouwd en deze geplaatst in een klein gebouwtje. De molen draait voor het ogenblik gedurende twee dagen in de week. Op zo‘n dag worden honderdvijftig emmers gemalen.
Hugo moest soms vaststellen dat de zeef scheurde en dat dit veroorzaakt werd door geldstukjes. De kinderen komen de maniok brengen en leggen soms het geld op de molen zodat het er kan invallen. Om dat te vermijden moeten de gebruikers nu met biljetten betalen, zodat er geen schade meer zou komen. Het is voor ons toch soms wonderlijk met welke moeilijkheden zij worden geconfronteerd en hoe zij die oplossen.
Vermits het tijdens onze zomer droog seizoen is Luozi wil Hugo het kerkje uitbouwen. In 1975 was het al te klein en werd er een beuk bijgezet en nu willen de paters er een tweede bijbouwen omdat het weeral te klein is. Hugo zegt dat het een moeilijke onderneming is en dat hij goede stielmannen hoopt te vinden.

Correspondent: Werner Verhoeven

Luozi - december 1980

Hugo Gotink was nog bij ons aanwezig op het solidariteitsmaaltijd. Hij was onder de indruk van de sfeer, de geest van de werking en wenst ons allen proficiat. Op 9 december is hij terug afgereisd en heeft er het kerstfeest nog kunnen vieren bij zijn mensen. Hij had al direct de handen vol, schrijft hij, want zijn gerief en de medicamenten waren aangekomen, en dit keer zonder problemen. Al goed zegt hij, want kort na zijn aankomst heeft hij een diefstal gehad in Luozi. Hugo zegt ons dat zijn werk niet bestaat uit bergen verzetten, maar gewoon simpel dienst onder het volk. Hij heeft een kleine apotheek op touw gezet om aan de mensen een gelegenheid te bieden geneesmiddelen aan een schappelijk prijsje te bekomen. Juist voor zijn verlof’ heef’t hij een maniokmolen gekocht op de Belgische ambas-sade. Hij zou die willen installeren, hoewel hij nu moeilijkheden heeft met de ambassade die deze mo-len hebben beloofd maar nu niet meer willen leveren. Hij moet het in Kinshasa gaan regelen. Ook wil hij er een gebouwke bijzetten om die maniokmachine onder te brengen.
In een bijpost van Luozi ni. Lukwaka is men begonnen met een lagere middelbare school. De funderin-gen zijn af en hij heeft er nu cement naar toe gebracht.
Hugo heeft steun gevraagd aan Oostpriesterhulp om zijn kerkje te kunnen vergroten en aan de Belgi-sche regering heeft hij een schrijnwerkerij gevraagd. Samen met een ploeg metsers van het bisdom zullen ze het dan zien te rooien.
Zo zien we dan waarom het in Zaïre gaat: de mensen helpen en ondersteunen met onze missionaris-sen brengt directe vooruitgang. Ook andere organisaties in België en ook overheidssteun vanuit België lopen en brengen hulp.
Hoe dan ook, het doet toch goed te horen dat er wat vooruitgang is ook al gaat het langzaam, met hor-ten en stoten en met vallen en opstaan.

Correspondent: Werner Verhoeven

Luozi - november 1980

Hugo Gotink was onze gast bij de solidariteitsmaaltijd en vertelde ons wat hij daar in Luozi zoal mocht beleven. Luozi is een prachtig natuurschoon, gelegen aan de samenvloeiing van het riviertje Luozi en de machtige Zaïrestroom.
Hugo heeft er de zorg om de inwoners aldaar te steunen in het uitbouwen van een fatsoenlijk bestaan. Met onze steun heeft Hugo verzinkte golfplaten gekocht. Cement is geen groot probleem omdat er een fabriekje niet ver vandaan bestaat, maar voor golfplaten of betonijzer is men aangewezen op do toeval-ligheid dat het er eens is. Zodoende koopt Hugo als hij iets kan krijgen.
Vanzelfsprekend worden die dingen dan ook gebruikt. In een bijpost van Luozi, nl Lukwakwa hebben de leerlingen zelf een lagere school en een lager middelbaar gebouwd. De stenen worden zelf gebak-ken en hout is er genoeg. De platen van het dak kwamen natuurlijk van Hugo. Op foto’s die hij ons toonde, konden we vaststellen dat die bouwsels heel degelijk zijn.
Vanzelfsprekend ook is het dat Hugo de mensen helpt bij de gezondheidsvoorziening, watervoorzie-ning (gord water) enz.
De mensen van Luozi vervaardigen aarden kruiken en bewerken hout, waarvan hij ons een doosje be-zorgde in Wengéhout.
Het is aangenaam te vernemen dat de zaak aldaar vooruitgaat.

Correspondent: Werner Verhoeven

Luozi - december 1979

De Nieuwmoerenaar Hugo Gotink werkt in Luozi met 9.000 inwoners en een 30-tal dorpen er rond. Samen met Piet Costermans verzorgen zij het parochiaal leven, d.e medische dienst, maar vooral de scholen. Piet is vooral op 25 km van Luozi werkzaam nl. in Lukwakwa. 0ok hij doet ongeveer hetzelfde werk, Deze plattelandsbevolking heeft vele kinderen en de scholen puilen uit. Hiervoor vraagt Hugo on-ze steun, die we dan ook graag geven

Correspondent: Werner Verhoeven

Luozi - april 1979

Pater Gotink is van Nieuwmoer en was te gast bij ons naar aanleiding van de missionarisdag. Hij was werkzaam met Pater Bevers van Achterbroek in Mangembo in de beneden-Kongo. Hij werd kort na zijn aankomst verplaatst naar Luozi, waar een vol jaar geen pastoor meer was, en uiteraard veel werk is. Luozi ligt in de Mamianga streek, Hij moet ook instaan voor 4.000 schoolgaande jongeren. Zoals U wel zult weten is de economische toestand er zwak en de situatie in de school op een zeer laag pitje.
Wij zijn blij dat hij er toch nog moed op heeft.

Correspondent: Werner Verhoeven

Kola - 22 augustus 2006


Hier dan antwoord op uw brief van 1 mei 2005. Deze brief is blijven hangen in onze missieprocuur in Jette. Wanneer ik terug ben gekomen in België op 16 juli 2005, was dit voor de fusies van de Vlaamse provincie met de provincies van Noord Duitsland en Zwitserland om juist een grotere en nieuwe provincie te stichten. Zo vond ik daar de brief met de formulieren van De Brug.
Ondertussen heb ik die fusie kunnen beleven in de sessieweek van 1 tot en 6 augustus te Martan (CH). Onze nieuwe provinciaal is een Duitser met twee consultoren: een Nederlander en een Vlaming. Zo is er een representatie van de verschillende regio’s..Het was een gelegenheid om vele nieuwe confraters te leren kennen Daar in Matran is ook een confrater kunstenaar: P.Hugo Heule. Alles staat daar vol kunstwerken van zijn hand: bronzen beelden of tekeningen. Nu exposeert hij in Wittem (NL), waar het nieuwe provinciale bestuur zal zetelen.
Verder nog vorige donderdag ben ik naar het Tervuren museum geweest, waar nu een tentoonstelling loopt betreffende het geheugen van de koloniale tijd. Het is de moeite om deze tentoonstelling te zien, want het is een reflectie doorheen foto’s, voorwerpen en projectie om de 100 jarige koloniale actie van België in Kongo te overschouwen met zijn goede, minder goede of zelfs schandalige kanten.
Ik stuur U ook de ingevulde documenten voor het nieuw project voor de “Brug”, samen met de verant-woording van het vorige project. Wilt U het doorsturen naar de verantwoordelijke. Hiervoor oprechte dank.
Nogmaals wil ik U danken voor de ontmoetingsavond op 25 juli. Het was een gezellige avond. Ik hoop dat U nadien nog mooie dagen van vakantie in Frankrijk hebt beleefd. Ik zal terug vertrekken naar Kon-go op 18 september. Moest U soms een briefje hebben voor zuster Bernadette, laat het maar weten, ik kom het halen.
Met genegen en broederlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Kola - 7 april 2005

Uw brief van 6 februari heb ik ontvangen juist voor Pasen. Dit heeft wel lang geduurd voor de brief in Mbanza Ngungu was. Ja, de verbinding tussen onze prokuur is een zekere en veilige weg voor brieven. Toch gaat er soms tijd over, want er moet een persoon gevonden worden die de brieven mee naar Congo kan nemen.
Gelukkig had Guy Verpoten langs email een brief verzonden met al de vragen die U nu in de brief stelde. Ik heb er op 24 op geantwoord. Ik hoop dat hij alles goed ontvangen heeft. Ik denk het wel, want ik heb er verder niets meer over gehoord. Ik stuur u een kopie zodat u weet hoe ik alles heb ingevuld. Ik hoop dat de tekst beantwoordt aan de gestelde vragen.
Met mijn Nieuwjaarsbrief had ik dit jaar niet veel geluk. Ik stuur die graag vanuit Congo zelf met Congole-se postzegels. Omdat ik weet dat het niet vlug gaat heb ik al die brieven op 20 december in Kisantu ge-post. Naar ik vernomen heb is alles in België midden februari aangekomen. Ik hoop dat uw brief er ook bij was, want nu nog de wensen voor 2005 sturen is wat laat !
Hier is niet veel nieuws.
Van de verkiezingen horen wij nog niet veel. Zeker zal alles wel grote vertraging krijgen.
Wij hebben wat feesten gehad. Vooreerst op 13 maart 'Journée Diocésaine de l'Enseignement", werd ge-organiseerd door de nieuwe coördinator Abbé Victor Mayamona in Mbanza Ngungu. Dit was wel een groots gebeuren na twee weken staking vooraf. Verschillende scholen deden een concours op zaterdag voormiddag : toneel, voordracht, dictee, quiz.. In de namiddag was er een voetbalmatch. Zondag 13 maart was er een plechtige pontificale mis van 10 uur tot 15 uur. Abbé Bankazi heeft een gouden medaille ont-vangen voor zijn 40 jaar dienst in het onderwijs. Op het einde van de mis heeft hij nog een hele discours van een half uur gegeven over het onderwijs. Als sluiting was er een grote défilé in het stadion van Mbanza Ngungu met al de autoriteiten. Op het einde van alles werd er een coupe en veel prijzen uitgereikt voor de deelnemers van het concours. Zeker was dat een meevaller, zowel voor de coördinatie als voor de leerlin-gen, want het gaf wat fierheid en goede wil tot opbouw, hoewel het onderwijs veel lijdt omwille van de on-derbetaling van de onderwijzers.
Pasen heb ik gevierd in Kimaza, het vluchtelingenkamp op de weg naar Ngombe Matadi. Hier ben ik een habitué voor de feesten van Pasen en Kerstmis. Toch zijn vele Congolezen teruggekeerd naar Congo-Brazzaville en is de gemeenschap hier veel kleiner geworden, maar het blijft de moeite er te blijven komen. In de oude slaapzaal van de school hebben wij daar een kapel waar ze alle dagen komen bidden. Het is een zeer levende gemeenschap, die afhangt van de parochie van Loma. Met Palmzondag was daar de vi-caris, Abbé Hubert Matondo geweest en ik was er voor Pasen. Ook hebben ze een flink koor dat de Alle-luia van Händel durft zingen ! Onder de mis hadden wij een doop van een onderwijzer. Na de dienst, van 10 uur tot 13 uur, werden wij uitgenodigd in het kamp zelf bij de president van de kerkgemeenschap voor een kipdiner. Alles verliep best, zonder regen en de weg is betrekkelijk goed.
Met Beloken Pasen ben ik naar Kimpese getrokken. In de week van Pasen zijn twee zonen van Bakis, mijn oud chauffeur uit Luozi, in Kola op bezoek geweest. Die hebben toen wat Franse les gevolgd. Nu moesten die terug naar Luozi. Zo heb ik hen zaterdag naar Kimpese teruggebracht. Ook had ik veel boeken van bio-logie en landbouw voor het nieuw instuur van pater Charles "Institut supérieur des techniques appliquées et chimie agricoalimentaire". Dat was een gelegenheid om al die vracht aldaar te brengen. Ook had ik de gelegenheid om de oude bibliotheek van de missie na te kijken voor de theologische boeken die bestemd zijn voor het studiehuis Saint Clément in Kintambo. Met een nieuwe vracht ben ik dan zondag terug naar Kola gereden.
U weet dat wij eind januari en de twee eerste weken van februari een Canonisch bezoek gehad hebben vanuit Rome. Een Canadese pater en een Indiër hebben hier alle huizen en communauteiten bezocht. Als sluiting was er een algemene vergadering op 17 februari in Righini. Hier was ook pater Generaal Joseph Tobin (een Amerikaan) aanwezig, want die was op doorreis naar Angola, waar een algemene bijeenkomst van de Afrikaanse oversten gepland was in de volgende dagen. Dit was een groot gebeuren war wij met al-le confraters samen waren. Ook waren er nieuwe verkiezingen voor de Vice-Provinciaal, want het mandaat van pater Antoine Tusamba liep ten einde. Het is pater Jean Pierre Nlandu (op het ogenblik nog in Namen) die verkozen werd. Midden april zal hij naar hier komen.
De twee laatste maanden waren hier zeer warm, wel iets uitzonderlijk.. Is de ecologie werkelijk gestoord door al die techniek ? Ik weet het niet goed, maar velen voelen het zo aan. Wat bij ons in Mbanza Ngungu al heet was, was overheet in Kinshasa, Matadi en Luozi. Met de Algemene Vergadering op 17 februari was ik in Kintambo (Kinshasa) om te overnachten. Ik heb mij daar voelen braden, zo warm. Ik heb 's nachts bij-na geen oog dicht gedaan en daarbij kwam nog dat er geen water uit de douche kwam. Ik had goesting om in de beek te gaan liggen, maar van dat water heeft men ook schrik. Gelukkig was er de dag daarop on-weer, zodat alles wat afkoelde en opfriste.
Nogmaals dank voor uw schrijven van 6 februari. Wil de beste groeten overmaken aan de vrienden van De Brug. Ik hoop dat alles geregeld is geraakt voor het voorgestelde project van 2005.
Nog genegen en broederlijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys

Kola - 30 oktober 2003

Gisteren heb ik uw brief van 8 september ontvangen. Dank hiervoor. Ondertussen heb ik u geschreven op 15 oktober (brief die u waarschijnlijk al hebt ontvangen). Onze twee brieven hebben elkaar gekruist. In uw laatste brief ontving ik een invulformulier voor de projectopvolging.
Dit formulier zou ik nu willen invullen met de gegevens die ik reeds gegeven heb in de brief van 15.10.
Korte evaluatie van het gesteunde project van het werkjaar 2003 :
1. Schoolpromotie in Luozi :
De lagere school Ndwenga in het centrum van Luozi had met de steun van ouders en leerlingen vier klassen bijgebouwd in het jaar 2002. Voor het dak hadden ze mij om steun gevraagd. Zo heb ik 250 mid-delgrote golfplaten gekocht voor het dak van vier klassen en ook voor een later te bouwen veranda. Deze aankoop is gebeurd en ondertussen ligt het dak erop. De veranda moet nog afgewerkt worden, maar de golfplaten zijn aangekocht.
2. Ondersteuning van twee mekaniekers :
De jongeren Jean-Pierre Mvuezolo en Pamuke Sumatra hebben hun brevet van automekaniek behaald in 2002, de één in Luozi, de andere in Mbanza-Ngungu. Hierna moeten ze twee jaar stage doen in een ga-rage. Jean-Pierre doet zijn stage in Kimpese en Pamuke in Kinshasa. Met een gedeelte van de steun van de Brug heb ik hun eerste stagejaar kunnen ondersteunen. Dit houdt in : hun leergeld voor inschrijving en maandelijkse restauratiekosten (ongeveer 35 euro per maand).
Voorstel nieuw project voor 2004 :
1. Schoolpromotie in Luozi.
Twee lagere scholen in Ndwenga en Nkonka en de landbouwschool van Kimpungu hebben op mij een beroep gedaan om steun voor schoolbanken te maken voor hun nieuwe klaslokalen. Graag wil ik hierop ingaan. Ik heb inlichtingen genomen in een plaatselijk schrijnwerkersatelier, waar men voor 30 euro een schoolbank in elkaar wil timmeren : sterk, maar zonder luxe (vernis is hier niet nodig).
2. Ondersteuning van twee mekaniekers :
Hetzelfde project als in 2003.
Verder is hier geen groot nieuws. Het regenseizoen is aan de volle gang. Men is druk bezig met zaaien en aanplanten. Praktisch is er elke dag een flinke regenbui. Gelukkig is onze weg in Mbanza-Ngung her-steld en rijden wij zonder problemen. Wat een verschil met enkele maanden terug.
Ik wens de Brug een goed nieuw werkjaar met hun kaastafel en een gamma van activiteiten. Fijn dat u hiervoor u wil inzetten.
De groeten aan alle vrienden van de Brug.

Correspondent: Roland Putseys

Kola - 17 juli 2003

Deze morgen hebben de vier vice-presidenten de eed voor de opbouw van het land afgelegd in Kins-hasa.Zo hebben we een eenheidsregering.Wat een gepalaver is daarvoor vooraf gegaan. Dit valt niet te beschrijven. En hoeveel duizenden onschuldige slachtoffers zijn door hun verdeeldheid gevallen. Dat is niet te tellen. Zal dit nu het eindpunt zijn van alle verdere miserie. Laat ons hopen dat de eenheid zal houden om het land terug op te bouwen. 13 jaar geleden kondigde Mobutu de democratisering aan. Tot hiertoe zijn er nog geen verkiezingen gebeurd. Nu weer beloofd binnen twee jaar als deze eenheidsre-gering zal houden.
Wel is de buitenlandse politieke druk groot op Congo om de eenheid en vrede terug op te bouwen. Toch zitten Uganda en Rwanda hierin als twee grote spelbrekers, want ze hebben teveel van de Con-golese bodemrijkdom geprofiteerd. Gelukkig worden ze nu door buitenlandse militaire troepen wat in de gaten en in toom gehouden. In deze broze toestand zit nu het Congolese volk, dat hoopt naar beter. Zo is deze dag van de eedaflegging een grote gebeurtenis. Hopelijk geen schijnheilig theater.
Graag laat ik u weten dat ik de steun van de Brug goed ontvangen heb. Het ging van hand tot hand de-ze maal. Het was bij het bezoek van mijn broer en zuster samen met hun wederhelft hier in Congo, in begin juni, dat ik de steun van de Brug mocht ontvangen.
Deze steun heb ik gebruikt voor het aankopen van golfplaten voor de scholen van Kimpungu en Luozi. Verder ook ondersteun ik de opleiding van twee automecaniekers: Jean Pierre Mvuezolo in Kimpese en Pamuke Sumata in Kinshasa.
Graag wil ik in Luozi blijven helpen. De nieuw gebouwde klaslokalen hebben ook banken nodig. Hier-voor hebben de lagere scholen E.P.Ndwenga en E.P.Konka en de landbouwschool van Kimpungu weer een beroep op mij gedaan. Samen met het schrijnwerkeratelier van de missie en een plaatselijk atelier ben ik overeengekomen voor 30 euro per bank. Ik hoop hiervoor wat steun te vinden, vooreerst op het missiefeest van Nieuwmoer, maar ook bij de Brug, die mij al zoveel jaren steunen.
Verder is het voor mij nu wat kalmer tijdens de grote vakantie. De lessen in het prepostulaat in Mbanza-Ngungu zijn beëindigd, maar in het noviciaat gaan de lessen nog door. Nu heb ik wat tijd om de geschiedenis van de missie Luozi op te maken: alle documenten opzoeken en op een rijtje zetten en dan zien of er tijd is om wat te schrijven.
Graag wil ik u ook de groeten overmaken van zuster Bernadette Buana, die wij met de familie zijn gaan groeten in Matadi en we hebben ook de steun van de Brug overgemaakt.
Met genegen en vriendelijke groeten.

Correspondent: Roland Putseys